Mutasyon Teknikleriyle Geliştirilmiş Çeşitlerin Ekonomik Katkısı

Yazar: Ragıp Soner Silme, M.İlhan Çağırgan
Yıl: 2006
Yayım Yeri:  7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Doğal Kaynaklar ve Çevre Ekonomisi
Özet
Son yetmiş yılda 2250’den fazla çeşit direkt olarak mutantlardan veya mutantların melezleme programlarında kullanımı ile geliştirilmiştir. Mutant çeşitlerin geliştirilmesinde radyasyonla mutasyon oluşturma en çok kullanılan metotlardan birisidir. Mutasyon esaslı ıslahın temel stratejisi, bölgeye adapte olmuş çeşitlerin üretkenliğini kısıtlayan veya kalite değerini artırmayı sağlayacak, bir veya iki önemli Özelliğini değiştirmektir. Mutasyon tekniklerini bitki ıslahında kullanmanın en büyük avantajı, yan etkilerden uzak arzu edilir bir mutant bulunduğunda ıslah süresinin yaklaşık olarak yarıya inmesidir. Bu çalışmada, mutant çeşitlerin gıda üretimine ve kalitesine etkisi değerlendirilerek ekonomik katkıyı ortaya koymak amaçlanmıştır. Pirinç, arpa, pamuk, yerfıstığı, baklagiller, ayçiçeği, kolza ve susam bitkilerinde ekonomik etkiye sahip mutant genotipler geliştirilmiştir veya çalışmalar sürdürülmektedir. Pek çok mutasyonla geliştirilmiş çeşitlerde, özellikler değiştirilmiş: verimi ve kaliteyi arttıran, zirai girdileri etkin kullanan, nöbetleşmeyi çeşitlendiren ve tüketici memnuniyetini arttıran sinerjistik etkiler oluşturulmuştur. Mevcut koruma altındaki bitki çeşitlerine veya germplazma ve onların kullanımı konusundaki artan kısıtlamaların tersine, oluşturulmuş mutantlar bitki ıslahı için serbestçe kullanılabilir. Pek çok mutantın, verim ve kalite artışı bakımından özellikle tohumla çoğaltılan bitkilerde etkisi uluslararası düzeyde olmuştur. Mutasyon oluşturma, yağ, protein ve nişasta kalitesi bakamından modifiye edilmiş, spesifik besin elementlerinin topraktan alımı arttırılmış, daha derin köklenme sistemine sahip, kurağa, hastalıklara ve tuzluluğa dayanıklılık gibi Özellikler taşıyan çeşitlerin oluşumunu sağlayarak çevre ile uyumlu ziraatın sürmesinde artan bir katkı ortaya konmuştur. Mutasyon oluşturma üzerine gelecekte yapılacak araştırmalar, pek çok gıda bitkisinin fonksiyonel genetiği alanında da önemli ilerlemelere olanak sağlayacaktır. Bu bakımdan dolaylı avantajlar da dikkate alındığında, mutant çeşitlerin gerçek ekonomik katkısını ortaya koymak kolay değildir ve ekonomik analizler yapılması gerekmektedir
Anahtar Kelimeler: Mutasyon Islahı, Değiştirilmiş Özellikler, Çeşit, Ekonomi

Araştırmayı İndir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir