Dünya’da ve Türkiye’de Seçilmiş Tarım Ürünlerinde Arz ve Talep Değişimlerinin Zaman Serisi Analizi İle İncelenmesi

Yazar: Dilek Şimşek, Serkan Gürlük
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Uluslararası Tarım ve Ticaret
Özet
Günümüz dünyası, ekonomik krizler, iklim değişikliği, çevre kirliliği, yüksek enerji fiyatları, su sorunları, fosil yakıtların tükenmesi ve benzeri pek çok problemle mücadelesini sürdürürken: insanoğlunun beslenme sorunlarını henüz çözememiş olması yukarıda bahsedilen sorunları gölgede bırakmaktadır. Bu araştırmanın amacı, tarımsal mal grupları içerisinde önemli bir yeri olan tahıllardan buğday: yağlı tohumlardan ayçiçeği ve endüstri bitkilerinden şeker pancarı gibi başlıca ürünlerde geçmiş arz ve talep trendlerine dayanarak geleceğe yönelik öngörüler yapmaktır. Bu sayede hemen her bölgede ciddi beslenme sorunları yaşayan ülkelerin üretim ve tüketim eğilimleri hakkında bilgi sahibi olunabilecektir. Araştırma yöntemi olarak zaman serisi analizi seçilmiştir. Ülkelerin tarımsal mal gruplarına olan arz ve taleplerini etkileyebilecek pek çok faktörün etkili olabileceği düşünülse de her bir yıla ait değerlerin geçmiş yılların etkisinde kalabileceği varsayılmıştır. Zaman serisi modellerinden ardışık bağlanımlı, bütünleşik-hareketli ortalama metodu kullanılmıştır. Sonuçlara göre dünyada buğday üretiminin 2010-2020 yıllarında yaklaşık %13,3 oranında artacağı: tüketimin ise %12,3 oranında artacağı öngörülmüştür. Türkiye’de ise söz konusu öngörüler referans yıllar arasında sırasıyla %12,2 ve %11,07 oranındadır. Dünya ayçiçeği üretim ve tüketim öngörüsü ise 2010-2020 yılları arasında %38,8 ve %17 oranlarında artış şeklindedir. Türkiye’de ise söz konusu öngörüler referans yıllar arasında %66 ve %83’tür. Dünyada şeker pancarı üretiminin 2010-2020 yıllarında yaklaşık %6,4 oranında artacağı: tüketimin ise %8,2 oranında artış göstereceği öngörülmüştür. Türkiye’de ise söz konusu öngörüler referans yıllar arasında sırasıyla %41,8 ve %36,8 artış şeklindedir. Sonuçlara göre üretim ve tüketim miktarları arasında gelecekte oldukça az fark olan buğdayda ve tüketim oranımızın üretimden fazla olduğu ayçiçeğinde sorunlar yaşayacağımız: ancak şeker pancarında bir avantaja sahip olduğumuz söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: Tahıllar, Yağlı tohumlar, Şeker Pancarı, Ardışık Bağlanımlı Zaman Serisi Modelleri, Trend Analizi
Araştırmayı İndir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir