Türkiye’de Tarımsal Desteklerin Mısır Tarımına Etkileri

Yazar: Bahri Karlı, Mevlüt Gül, Bektaş Kadakoğlu, Ayşe Karadağ Gürsoy
Yıl: 2018
Yayım Yeri: Akademia Sosyal Bilimler Dergisi
Konu: Tarım ve Gıda Politikası
Özet
Tarım kendine has özellikleri ve doğa koşullarına bağlı olmasından dolayı risk ve belirsizliklerle karşı karşıyadır. Bu nedenle, tarım ürünlerinin arzını kısa zamanda arttırmak veya azaltmak mümkün değildir. Bu özellikler dikkate alındığında, tarım sektöründe desteklemelerin olması ve ürünlere yönelik destekleme politikalarının geliştirilmesi önem arz etmektedir. Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de tarımsal üretimin arttırılması için destekleme politikaları bir araç olarak kullanılmaktadır. Bu araştırmada, Türkiye’de mısır üretimine yönelik yapılan tarımsal desteklerin (motorin-gübre desteği, TMO alımları) ve mısır üretiminde kullanılan en önemli girdilerden motorin ve gübre fiyatlarının; mısır ekim alanları üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışmada değişkenlere ait veriler 1982-2017 dönemini kapsamaktadır. Tarımsal desteklerin ve motoringübre fiyatının, mısır ekim alanı ile arasındaki ilişkiyi belirlemek için çoklu regresyon analizi yapılmış ve ekonometrik bir model oluşturulmuştur. Tarımsal üretimde, üreticiler üretimlerine karar verirken genellikle ürünlerin bir önceki yıl fiyatlarına bakarak hareket ettiklerinden, modelde bağımsız değişkenlerin bir önceki yıl reel fiyatları kullanılmıştır. Modelin sonuçlarına göre, TMO alım fiyatları, motorin-gübre desteği ve mısır ekim alanları arasında beklendiği gibi pozitif ve doğrusal yönde bir ilişki bulunmuştur. Motorin ve gübre fiyatları ile mısır ekim alanları arasında ise beklenenin aksine pozitif ve doğrusal yönde bir ilişki bulunmuştur. Bu sonuçlardan yola çıkarak tarımsal desteklerin mısır tarımına etkileri irdelenmiş ve kendine yeterlilik oranın arttırılabilmesi için izlenecek politikalar üzerinde durulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Mısır, Tarımsal Destekler, Motorin-Gübre Desteği, TMO, Türkiye

Araştırmayı İndir

Türkiye’de Tarımda Üretici Örgütlenmesinin Önemi ve Gelişimi

Yazar: Bahri Karlı, Mevlüt Gül, Bektaş Kadakoğlu, Ayşe Karadağ Gürsoy
Yıl: 2018
Yayım Yeri: Akademia Sosyal Bilimler Dergisi
Konu: Tarımsal Örgütlenme
Özet
Tarımsal ve kırsal alanda örgütlenme, sosyal yapı içerisinde aynı amaca yönelmiş
üreticilerin bir araya gelerek, sorumluluk ve karar alma mekanizmasının geliştirilmesi ile tek başlarına yapamayacakları, ancak birlikte yapıldığı zaman hem sosyal hem ekonomik yönden üreticilere daha çok yarar sağlayacak olan bir yapılanmadır. Türkiye’de, küçük ve çok parçalı yapıdan oluşan tarım işletmeleri önemli yer teşkil etmektedir. Bu işletmelerde üretim az, maliyetler fazla ve gelir düşüktür. Dolayısıyla, yaşamlarını sürdürebilmeleri ve pazarda rekabet edebilmeleri mümkün değildir. Yaşanan bu sorunların çözümlenebilmesi için üreticilerin örgütlü bir yapıya kavuşturulması ve üretici örgütlerinin etkin ve verimli çalışması önem arz etmektedir. Türkiye’de 2017 yılı itibariyle toplam 13.195 adet ekonomik örgüt ve 4.774.081 üyesi bulunmaktadır. Avrupa Birliği ülkelerinin ise 2015 yılında 28 ülkede toplam 21.610 ekonomik örgüt ve bu örgütlere üye 6.276.68 üretici vardır. Türkiye’deki tarımsal kooperatiflerin, çeşitli tarım ürünleri alımları içerisindeki payları %3 ila %40 arasında değişmekte olup ortalaması yaklaşık %10’dur. AB’de ise tarımsal kooperatiflerin, tarım ürünleri alım payları %50 civarındadır. Dolayısıyla, Türkiye’de yeterli tarımsal örgütler olmasına karşın kooperatif ve üretici birliklerinin etkin çalışmadığı görülmektedir. Bu çalışmada, Avrupa Birliği’nde ve Türkiye’de tarımsal örgütlenmenin yapısı incelenmiş ve önemi ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Tarımsal örgütlenme, Türkiye, Avrupa Birliği

Araştırmayı İndir

Türkiye’de Kesme Çiçek Üretimi ve İhracat Potansiyelinin Değerlendirilmesi

Yazar: Bektaş Kadakoğlu, Bahri Karlı, Mevlüt Gül
Yıl: 2018
Yayım Yeri: V. International Multidisciplinary Congree of Eurasia
Konu: Uluslararası Tarım ve Ticaret
Özet
Türkiye ekolojisi ve coğrafi konumu itibariyle süs bitkileri üretiminde önemli bir potansiyele sahiptir. Süs bitkileri kendi içerisinde kesme çiçek, iç mekân süs bitkileri, dış mekân süs bitkileri ve çiçek soğanları olmak üzere dört farklı gruba ayrılmaktadır. Türkiye’de, 2017 yılında 50 089 dekar alanda süs bitkileri tarımı yapılmış ve yaklaşık 1 milyar 619 milyon adet süs bitkisi üretilmiştir. Aynı yıl itibariyle süs bitkileri ihracat değeri 85,5 milyon dolar, ithalat değeri ise 83 milyon dolardır. Kesme çiçek yetiştiriciliği diğer süs bitkilerine göre hem üreticiler açısından hem tüketiciler açısından daha fazla tercih edilmektedir. Dolayısıyla, Türkiye’de en fazla talep gören bitkiler arasındadır. Nitekim 2017 yılında Türkiye’de üretilen süs bitkilerinin %65,0’ini (1 milyar 050 milyon adet) ve toplam süs bitkileri ihracat değerinin %33,7’sini (28.8 milyon dolar) kesme çiçek oluşturmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’de kesme çiçek üretimi ile kesme çiçek dış ticaret yapısı irdelenmiş ve ihracat potansiyeli değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Süs Bitkileri, Kesme Çiçek, Dış Ticaret, Türkiye

Araştırmayı İndir

Dünyada ve Türkiye’de Pamuk Üretimi ve Dış Ticaret Yapısı

Yazar: Bahri Karlı, Bektaş Kadakoğlu, Mevlüt Gül
Yıl: 2018
Yayım Yeri: V. International Multidisciplinary Congree of Eurasia
Konu: Uluslararası Tarım ve Ticaret
Özet
Pamuk, önemli bir endüstri bitkisidir. Yetiştirilen ülkelerin; tarımında, sanayisinde ve dış ticaretinde önemli rol oynamaktadır. Çünkü pamuk; diğer tarımsal ürünlere göre daha fazla istihdam sağlamakta, yüksek gayri safi üretim değeri oluşturmakta, daha fazla katma değere ulaşmakta ve ihracat geliri elde etmektedir. Aynı zamanda; insanoğlunun giyinme ihtiyacını karşılayabilmek için çeşitli şekillerde işlenerek tekstil sanayinde, beslenme ihtiyacını karşılayabilmek için bitkisel yağ sanayinde ve hayvanların beslenme ihtiyacını karşılayabilmek için yem sanayinde hammadde olarak kullanılmaktadır. Dolayısıyla, ülke ekonomisine önemli katkı sağlamaktadır. Amerika Birleşik Devletleri Tarım Bakanlığı (USDA) verilerine göre, Türkiye 2017-2018 üretim sezonunda; dünyada pamuk ekim alanları içinde dokuzuncu sırada, lif pamuk veriminde üçüncü, pamuk üretim miktarında yedinci, pamuk tüketimi ve ithalatında ise dördüncü sırada yer almaktadır. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2017 verilerine göre, Türkiye pamuk ihracat miktarı bir önceki yıla göre yaklaşık olarak %22 azalmış, ithalat miktarı ise %11 artmıştır. Son 6 yılda ise Türkiye pamuk ihracat miktarı yaklaşık %13 artarken, pamuk ithalat miktarı ise %50 oranında artış göstermiştir. Bu çalışmada; dünyada ve Türkiye’de pamuk ekim alanı, üretim miktarı, verim durumu ortaya konulmuş, dış ticaret yapısı irdelenmiş, Türkiye’de pamuk üretiminde ve dış ticaretinde uygulanan politikaların etkinliğinin artırılabilmesi için izlenmesi gereken yollar üzerinde durulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Pamuk, İhracat, İthalat, Türkiye, Dünya

Araştırmayı İndir