Küresel Gelişmeler Işığında Dünya Şarap Ticareti Ve Türkiye Şarapçılığı

Yazar: Türker Dölekoğlu, Taner Kıral
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Uluslararası Tarım ve Ticaret
Özet
Bu tebliğde şarap sanayinde giderek artan küreselleşmeyi yönlendiren faktörleri değerlendirmek. Eski ve Yeni Dünya Üreticilerinin mevcut pozisyonlarım irdelemek ve Türkiye şarapçılığı ile ilgili çıkarımlarda bulunmak amaçlanmıştır. Eski ve Yeni Dünya ülkelerinin rekabet pozisyonları ve tüketim yapısı son yıllarda hızlı bir şekilde değişmiştir. Türkiye şarap endüstrisi, üretim alanı, uygun iklim ve toprak yapısı açısından büyük potansiyele sahiptir. Buna karşın üretilerî üzümlerin sadece %2’si şaraba işlenmektedir. Uygun pazarlama stratejilerinden yoksun olduklarının farkında olan şarap üreticileri dış pazarlara girişte zorluklarla karşılaşmaktadır Mevcut durumda Yeni Dünya Ülkeleri küreselleşen şarap sanayinin yarattığı olanaklardan ve bu küreselleşmeyi yönlendiren faktörlerden daha iyi yararlanmaktadır Türkiye bu gelişmeleri iyi analiz edip, durumunu iyileştirmek için stratejiler geliştirmeli, yeni ticari koşullarda konumunu güçlendirmelidir.

Anahtar Kelimeler: Şarap Sanayii. Dünya Ticarelı, Uluslararası Rekabet

Araştırmayı İndir

Ege Bölgesinde Dışsatıma Yönelik Sofralık Üzüm Üretiminde Karşılaşılan Sorunların Değerlendirilmesi

Yazar: Hülya Uysal, Gamza Saner
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Uluslararası Tarım ve Ticaret
Özet
Bu çalışma ile işletme düzeyinde; sofralık üzümün üretim ve dışsatım durumu ortaya konularak, gelecekte nasıl yönlendirilmesi gerektiğin belirlemek amaçlanmıştır. Ege Bölgesinde Manisa, Denizli ve İzmir illerinde sofralık üzüm üretiminde bulunan 120 üreticiden elde edilen veriler teknik ve ekonomik özellikler açısından değerlendirilmiştir. Araştırmada, üreticilerin dış pazarın talebine yönelik üretim yapmadıkları, kültürel uygulamalardaki teknik bilgi yetersizliğinden dolayı üretimde istenilen kaliteyi sağlayamadıkları belirlenmiştir. Sultani Çekirdeksiz üzüm çeşidinde kalite iyileştirilmesine ihtiyaç bulunmaktadır. Ayrıca Superior Seedless, Crimson Seedless, Red Globe gibi farklı çeşitlerin üretimlerinin arttırılması gerektiği ortaya çıkmıştır. İyi tarım uygulamaları ve pazarlamada izlenebilirliğin gerçekleştirildiği durumda; mevcut pazarları korumada ve yeni pazarlar bulmada açılımlar sağlanabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Sofralık üzüm. Sofralık üzüm üretimi, Sofralık üzüm dışsatımı

Araştırmayı İndir

Dünya’da ve Türkiye’de Zeytin Yağı Ticaretinin Mevcut Durumu Ve Gelişim Seyri

Yazar: H.Ebru Onurlubaş, Halil Kızılaslan
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8.Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Uluslararası Tarım ve Ticaret
Özet
Türkiye, bulunduğu coğrafi konum ve özellikle batı ve güney bölgelerinde sahip olduğu Akdeniz iklimi özellikleriyle İspanya, İtalya. Yunanistan ve Tunus gibi Akdeniz ülkeleriyle birlikte dünyanın önde gelen zeytin ve zeytinyağı üreticilerindendir. Türkiye’de zeytin üretimi dane zeylin yoğunluklu olarak Aydın, İzmir, Balıkesir’de yapılmaktadır. Türkiye de uzun yıllardan beri zeytin ağacı sayısı gün geçtikçe sürekli olarak artmaktadır. Yıllara göre değişmekle birlikte Türkiye, Dünya sofralık zeytin üretiminde ikinci, zeytinyağı üretiminde ise beşinci sırada yer almaktadır. Dünya pazarlarından gelen talep ve uluslararası standartlara uyum içerisinde üretilen zeytinyağı dış pazarda önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de ve Dünya’da zeytinyağı üretim, tüketim ve dış ticaretinde yıllar itibariyle meydana gelen değişimleri incelemektir. Söz konusu değişimlerin yönünü belirlemek amacıyla zaman serisi analizlerinden yararlanılmıştır. Sektörün çeşitli açılardan göstermiş olduğu değişimin yönünü belirleyebilmek amacıyla ileriki yıllara ait projeksiyon yapılmıştır Ayrıca, zeytinyağı sektörünün mevcut durumunu ortaya koymak amacıyla çeşitli kriterler açısından indeks değerleri hesaplanmıştır. Türkiye’de, amaçları belli ve sürekliliği olan zeytinyağı politikası bulunmamaktadır Bu sebeple, zeytinyağı fiyatları artmakta üretici ve tüketici bundan olumsuz yönde etkilenmektedir. Türkiye’de amaçları ve sürekliliği olan ve üretimden tüketime kadar olan süreci kapsayan bir zeytinyağı politikasının oluşturulması gerekli.

Anahtar Kelimeler: Türkiye, zeytinyağı, üretim, tüketim, dış ticaret

Araştırmayı İndir

Tarım ve Gıda Ürünleri Dış Ticaret Rekabet Yapısının İncelenmesi

Yazar: M. Ömer Azabağaoğlu, Rıza Erol
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Uluslararası Tarım Ve Ticaret
Özet
İhracatımız son yıllarda göstermiş olduğu yüksek performans ile ekonomik büyümenin temel unsurlarından biri olmuştur, tarım ve gıda ürünlerinin payı ise son yıllarda önemli oranlarda artış kaydetmiş olup toplam ihracat içerisinde %11.4 oranında pay almakladır. Türkiye’nin tarım ve gıda ürünleri ihracatı DPT İhracat Stratejik Planı uygulamalarından sonra %75 oranında büyüme kaydetmiş ve 2005 yılında 8,2 milyar $, 2007 yılında 9 milyar $ seviyesine ulaşmıştır. Tarım ve gıda ürünlerinde dünya dış ticaret hacmi diğer sektörlere oranla daha yavaş büyüme göstermiş olmasına karşılık 2005 yılı itibarıyla 851,9 milyar $ hacme ulaşmış olup bir önceki seneye göre %8,1 oranında gelişmiştir. Bu araştırmada Türkiye gıda ve tarım dış ticareti; fındık, makarna, buğday unu, hububat, zeytin ve zeytinyağı, şekerli ve çikolatalı mamuller, yaş ve dondurulmuş meyve sebze alt başlıkları altında incelenmiştir. İncelenen sektörleri temsil etmesi açısından toplam 22 ihracatçı firma ile derinlemesine görüşme yöntemiyle anket yapılmış, işleyiş ve karşılaşılan sorunlar ortaya konulmuştur. Firmaların karşılaştıkları en önemli sorunun başta mevzuat, ikinci sırada ise lojistik olduğu belirlenmiştir İhracatta dökme ürün yerine işlenmiş ya da ambalajlı ürün satışının daha kârlı olduğu tespit edilmiştir. Geleneksel ihraç ürünlerinden zeytinyağı, kuru meyve, fındık ve makarnanın gelecekte de önemli ihraç ürünü olacağı belirlenmiştir. Fakat değişen dünya ticaretinde gıda güvenliği, saklama koşullarım geliştirici ambalajlar, fonksiyonel gıdalar, etnik ürünler, lüks gıda ürünleri, diyet ürünleri gibi konuların ön plana çıkacağı beklenmektedir. Gıda dış ticaret yapısının iyileştirilmesi için devlet ve firmalar arasında bilgi alışverişi entegrasyonun yapılandırılması, değişen dünya ticaretine ayak uydurmak için en önemli etkenlerden birisi olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: gıda sanayi, ihracat, tarım ürünleri, dış ticaret mevzuatı

Araştırmayı İndir

Türkiye’de Dış Ticaret Açığı Sorunu İle Tarım Ürünleri Dış Ticareti Arasındaki İlişkiler

Yazar: Berna Türkekul, Canan Abay
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Bursa
Konu: Uluslararası Tarım Ve Ticaret
Özet
Son yıllarda Türkiye ekonomisi ile ilgili en önemli gündem maddelerinden birisini cari işlemler açığı oluşturmaktadır. Türkiye’de cari işlemler açığı büyük ölçüde dış ticaret açığının büyüklüğüne paralel olarak artmıştır. Bu bağlamda tarım ürünleri ihracatı ile dış ticaret açığı arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla, Eşbütünleşme, Granger Nedensellik ve Hata Düzeltme analizleri uygulanmıştır. Analiz sonucuna göre dış ticaret dengesi üzerine tarım ürünleri ihracatı yanında ekonomik büyüme ve döviz kurunun giderek artan önemi bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Dış Ticaret Dengesi, Tarım ürünleri, Eşbütünleşmc, Hala Düzeltme Modeli

Araştırmayı İndir

Yaş Meyve Sebze Dış Ticaretinin Açıklanmış Mukayeseli Üstünlükler İndeksi Yardımıyla Türkiye ve AB Ülkeleri Üzerine Rekabet Gücünün Analizi

Yazar: Ahmet Özçelik, Osman Orkan Özer
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8.Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Bursa
Konu: Uluslararası Tarım Ve Ticaret
Özet
Yaş meyve ve sebze sektörü diğer işlenmemiş tarımsal ürünler gibi Avrupa Birliği ile devam eden ortak gümrük tarifesi olarak da bilinen 1996 yılında imzalanan Gümrük Birliği kapsamının dışında tutulmuştur. Bu amaçla, Yaş Meyve ve Sebze Dış Ticaretinin karşılaştırmalı üstünlük derecesinin Avrupa Birliği(AB) ülkelerine 2004 yıllında başlayan ve 2006 yılında katılan 12 yeni üye ülke açısından belirlenmesi bu çalışmada amaçlanmıştır. Yaş meyve ve sebze sektörünün dış ticaret rekabet gücünün incelenmesi aşamasında Balassa’nın Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler İndeksi ve Vollrath’ın indekslerinden yararlanılmıştır. İndeks hesaplarına göre, ele alınan her yaş sebze meyve ürününde AB’ye yönelik mutlak bir üstünlüğe sahip olunduğu tespit edilmiştir. AB ülkeleri ile Türkiye arasında rekabet gücünün sözü edilen indeks yardımıyla ölçülmesi aşamasından sonra, öngörülerin bir genel denge modeli olan GTAP genel denge modeliyle tutarlılığının sorgulanması aşamasına geçilmiştir. Genel denge modeline göre AB genişleme süreci, lif bitkileri ve canlı hayvan ihracatımızda bir artış yaratırken, diğer tarım sektörleri ürünlerinde ihracat kayıpları yaşanacağı simülasyon sonucunda elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Yaş Meyve ve Sebze Dış Ticareti. Balassa İndeksi. Vollrath indeksi, GTAP modeli

Araştırmayı İndir

Türkiye Yaş Meyve Sebzede AB İle Rekabet Edebilirmi? Domates Alt Sektör Analizi

Yazar: Gülşen Keskin, Cihan Nazlı, Tijen Özüdoğru
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Uluslararası Tarım Ve Ticaret
Özet
Türkiye, ekolojik koşul kırın uygun olması nedeniyle bir çok meyve ve sebze türünde önemli düzeyde üretim yapan ülkelerden birisidir. Bununla birlikte üretimdeki bu avantaj dış ticarette yeteri kadar kullanılamamaktadır. Özellikle tarımsal üretimde Türkiye’ye benzer özellikler gösteren Akdeniz ülkelerinin Topluluk üyesi olmaları ve AB’ye ihracatta topluluk tercihi avantajından yararlanmaları Türkiye bakımından rekabette dezavantaj yaratmaktadır. Nitekim son yıllarda AB pazarlarının yerini Rusya almaktadır. Türkiye’nin yaş meyve sebze ticaretinde rekabetini belirlemede AB ve DTÖ (Dünya Ticaret Örgütü) gibi dış etkenlerin yanı sıra iç dinamikler de önemli olmaktadır. Bu bakımdan pazarlama kanalının karmaşıklığı ve üreticilerin pazarlama kanalında etkin olamaması, arazi parçalılığı, üretim kayıplarının fazla olması, depolama ve muhafaza tesislerinin yetersizliği, işleme sanayinde kapasite kullanım oranının düşüklüğü, ham madde temini nedeniyle işleme süresinin kısalığı sektördeki önemli sorunlardan bazılarıdır. Ayrıca, rekabet açısından özellikle son yıllarda önemi gittikçe artan İTU (İyi Tarım Uygulamaları), izlenebilirlik ve gıda güvenliği konularında da daha fazla ilerleme gerekmektedir. Bu çalışmada Türkiye’de gerek üretim, gerekse sanayide kullanım, yurt içi tüketim ve ihracat miktarları dikkate alındığında üretilen sebzeler içerisinde en önemli ürün olan domates alt sektörü İncelenmektedir. Sektörde çiftçi düzeyinde üretimden sanayiye ve tüketime kadar olan tüm aşamalar genel olarak anlatılmakta ve son olarak AB ülkeleri ile mevcut durum karşılaştırılarak swot analizi ile güçlü ve zayıf yönler İncelenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Türkiye. Domates, Rekabet Analizi, Sebze İşleme Sanayi.

Araştırmayı İndir