Ab Sürecinde Türkiye’de Geleneksel Gıdaların Üretim Potansiyeli, Ekonomik Ve Sosyal Önemi: Ankara İlinin Gleneksel Tarım Ürünleri Açısından Değerlendirilmesi

Yazar: Gülşen Keskin, Haşim Özüdoğru, Alkan Demir
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Bursa
Konu: Uluslararası Tarım ve Ticaret
Özet: 1990’11 yıllarda özellikle BSE (Deli Dana Hastalığı) krizi ile gündeme gelen gıda güvenliği sorunu, GDO (Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar) ve bitkisel ürünlerdeki ilaç kalıntısı sorunu ile tüketiciler için gittikçe önemi artan konular haline gelmiştir. Günümüzde insanlar herhangi bir gıdayı tüketmek yerine gelir seviyelerine uygun olan ve aynı zamanda güvenle kendilerine ve aile bireylerine tükettirebilecekleri gıdaları temin yoluna gitmektedirler. Bu süreçte, doğal yollarla üretilmiş gıdalar ve özellikle de geleneksel tarım ürünleri ve bunlardan üretilmiş gıdaları tüketme isteği artmaktadır. Bunların dışında geleneksel ürünler ait olduğu ülkenin veya bölgenin tanıtımına ve dolayısı ile ekonomisine de katkı sağlamaktadır. Bu nedenlerle özellikle AB sürecinde farklı ve kendine özgü ürünler pazarda farklılaşmayı yaratan önemli bir unsur olarak da ortaya çıkmaktadır. Türkiye, geleneksel tarım ürünleri ve gıdalarda zengin bir çeşitliliğe ve üretim potansiyeline sahiptir. Ancak, bu konuda yapılan bilimsel çalışmalar az sayıda olup, geleneksel gıda envanterinin çıkarılması çalışmaları ise halen
devam etmektedir. Bu süreçte, geleneksel gıdaların tescili ve pazarlanması da ekonomik olarak önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Ankara ilindeki geleneksel tarım ürünlerinin üretim potansiyeli ve bu ürünlerden üretilen geleneksel gıdalar ekonomik ve sosyal boyutu ile anlatılmaktadır. Bu ürünlerden bazıları Ankara ilinin adı ile tescil edilmiş bazıları da yöresel / bölgesel isimlerle tanınmaktadır. Yuva kavunu, Beypazarı kurusu, Kalecik karası bunlardan en çok bilinenlerdir.

Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, Türkiye, Ankara, Geleneksel Gıdalar, Geleneksel Tarım Ürünleri.

Araştırmayı İndir

Dünya’da ve Türkiye’de Enerji İçecekleri Pazarı

Yazar: Beşir Koç, Aykut Gül, Hilal Işık, M. Göksel Akpınar
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Bursa
Konu: Tarımsal Pazarlama
Özet: Çalışmada, Dünya’da ve Türkiye’de hızla gelişen ve değişen enerji içeceklerinin tarihçesi ve pazarının mevcut durumu incelenmiştir. Japonya’da 1960’tan önceki tarihlerde, Lipovitan,1929 yılında İngiltere’de Lucozad ve Avrupa’da Dietrich Mateschitz adlı içecekler enerji içeceklerinin öncüleri olmuştur. 1997 yılında ise ABD’de Redbull enerji içeceği piyasaya sürülerek pazarın %47’sine hâkim olmuştur. Dünyada enerji içecekleri pazarı hızla büyümekte ve bu alanda yatırım yapan firmalara yeni fırsatlar sağlamaktadır. Son altı yılda pazarda ortalama büyümenin %50 olduğu belirtilmiştir. Enerji içecekleri tüketimi Asya, Kuzey Amerika da yaygın iken, Avrupa, Kuzey Afrika ve Ortadoğu bölgesinde tüketiminde % 130 gibi keskin artışlar yaşanmaktadır. Enerji içecekleri pazarının toplam büyüklüğü 2 milyar kutuya ulaşmıştır. Ortadoğu’yu hedefleyen satış stratejileri, Türkiye’yi bir köprü kabul ederek planlanmaktadır. Türkiye’de 15’i yerli 1’i yabancı olmak üzere toplam 26 ayrı marka pazarda pay kapmaya çalışmaktadır. Dünyada iki milyar kutuyu bulan enerji içeceği tüketiminde resmi olmayan verilere göre Türkiye’de on milyon kutu enerji içeceği tüketilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Enerji içecekleri pazarı, Enerji içecekleri tüketimi, Enerji içecekleri üretimi, Enerji İçecekleri Firmaları

Araştırmayı İndir

Finlandiya’da Tarım ve Gıda Piyasası

Yazar: Selahattin Eraktan, Merve Özdemir
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomis Kongresi Bursa
Konu: Diğer
Özet: Finlandiya’da tarım ve gıda piyasası araştırmamızın amacı Finlandiya’nın özellikle Avrupa Birliği üyeliği sonrası dönemdeki tarım sektörünü ve gıda piyasasını incelemektir. Çalışmamızın ilk bölümünde Finlandiya’nın tarihi, iklimi, coğrafi özellikleri ile sosyal ve ekonomik yaşamına ilişkin genel bilgiler verilmektedir. İkinci bölümde Fin tarımı üretim yapısı, bitkisel ve hayvansal ürünler, tarımsal gelirler ve masraflar açısından ele alınmaktadır. Üçüncü bölümde Finlandiya’da tarım politikası ve tarıma dayalı destekler Avrupa Birliği destekleri ve Ulusal destekler başlıkları altında açıklanmaktadır. Dördüncü ve son bölümde ise Fin Gıda piyasasında Avrupa Birliği üyeliği sonrası yaşanan değişiklikler değerlendirilmektedir. Gıda piyasası alt sektörleri dönemler açısından göz önünde tutulmaktadır. Ortalama tüketici fiyat endeksi ve gıda maddeleri tüketici endeksindeki değişiklikler ile çeşitli gıda ürünleri fiyatlarındaki değişiklikler değerlendirilmektedir. İthalat ve ihracat verileri ele alınırken dış ticaretteki önemli ürünler ifade edilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Finlandiya, tarım, tarıma dayalı destek ödemeleri,gıda piyasası.

Araştırmayı İndir

Istıranca Markasıyla Süt Ürünleri Üreten Ve Pazarlayan Köy-Koop Kırklarel Birliği’nin Kooperatifcilik Ve İşletmecilik Açısından Değerlendirilmesi

Yazar: Burçin Başaran, İ. Hakkı İnan
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Bursa
Konu: Tarımsal Örgütlenme
Özet: Köy kalkınma kooperatifleri kırsal halkın ekonomik, sosyal ve kültürel ihtiyaçlarını karşılayan, kalkınmasını sağlayan en önemli üretici örgütlerinden biridir. Köy Koop Kırklareli Birliği 1976 yılında 7 kooperatifin bir araya gelmesiyle kurulmuştur. 1980-1990 yılları arasında durgun bir dönem geçiren birlik, 1991 yılında ortak kooperatiflerin sütlerini topluca pazarlayarak yeniden ekonomik faaliyetine başlamıştır. Birlik kendi imkânlarıyla 2002 yılında “Istranca” süt ürünleri fabrikasının günde 10 ton süt işleyecek olan 1. bölümünü açarak beyaz peynir, kaşar, dil peyniri ve lor üretimine başlamıştır. Fabrikada yıllar itibariyle kapasite artırımı ve iyileştirmeler sağlanmıştır. Bugün 25 ton/gün kapasiteyle, hiçbir katkı maddesi kullanılmadan peynir üretiminin yanında yoğurt ve ayran üretimi de gerçekleştirilmektedir. 2007 yılında 3.036.207 litre süt birliğin tesisinde işlenerek süt ürünlerine dönüştürülmüştür. Birlik; süt pazarlama ve süt ürünleri üretimi yanında ortaklarına zorunlu tüketim malları, akaryakıt ve madeni yağ, tohumluk buğday, tarımsal girdiler sağlamakta, veterinerlik hizmeti sunmaktadır. Ancak yaşanan finansal darboğaz birliği mali yönden aşılması zor koşullarla karşı karşıya bırakmıştır. XXV. Genel Kurul Toplantısında bu durum görüşülmüş ve tesisin satışı konusunda birlik yönetim kuruluna yetki verilmiştir. Bu araştırmada Birliğin sahip olduğu fabrikada “Istranca” markasıyla süt ürünleri üretmesinin Birliğe ve dolayısıyla ortaklarına olan katkısı ortaya konulmuştur. Bu amaçla Birlik yöneticileri, üretici ortakları ve sıit tüketicilerinden bilgi toplanmış. Birliğin faaliyet raporları ve muhasebe kayıtlarından yararlanılarak SWOT analizi yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Istranca, marka, Köy Koop, kooperatif, süt ürünleri

Araştırmayı İndir

Antalya İlinde Tarım Sigortalarının Yaygınlaştırılmasında Şirketlerin Faaliyetlerinin İncelenmesi

Yazar: Orhan Özçatalbaş, Zühal Turhanoğulları
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Bursa
Konu: Diğer
Özet: Sürdürülebilir gıda üretiminin gerçekleştirilebilmesi, üreticilerin üretimle ilgili üstlendikleri risklerin en aza indirilmesiyle yakından ilişkilidir. Risklerin azaltılmasında, üretimin devamlılığının sağlanmasında tarım sigortalarının rolü büyüktür. Türkiye’de pek çok nedenle tarım sigortası yaygınlaşmamıştır. Sigortanın yaygınlaştırılması amacıyla 2005 yılında Devlet Destekli Tarım Sigortası uygulaması başlamıştır. Devlet Destekli Tarım Sigortası yapmaya yetkili şirketlerin tarım sigortasının yaygınlaştırılması konusunda ne tür faaliyetlerde bulunduklarını incelemek için Türkiye’de tarımsal üretim açısından önemli bir yere sahip olan Antalya’da şirketlerle görüşmeler gerçekleştirilmiş ve elde edilen bulgular değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Devlet Destekli Tarım Sigortası, Ürün Sigortası.

Araştırmayı İndir

Konya İlinde Domates Üreten Tarım İşletmelerinin Ekonomik Analizi (Çumra İlçesi Örneği)

Yazar: Ayşe Esra Peker, Cennet Oğuz
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Bursa
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet: Bu çalışmada. Konya ili Çumra ilçesinde domates üreten tarım işletmelerinin ekonomik analizi yapılmıştır Araştırmada işletmelerden toplanacak bilgilerle elde edilecek verilerin doğruluğunu artırmak ve popülasyonda ki farklı bölümlerin yeterince temsil edilmesini sağlamak amacıyla yıllık gelirlerinin %50 ve daha fazlasını domates üretiminden sağlayan bu işletmeler domates işletmeleri olarak tanımlanmış ve örnek hacmi için kooperatife kayıtlı 50 işletme gayeli olarak seçilmiştir. İşletmeler işletme genişliklerine göre 1-15 da, 16-30 da, 3I<+ da olarak üç gruba ayrılmıştır. Araştırmanın anketleri Nisan Mayıs 2006 lde yapılmış olup veriler 2004 2005 üretim dönemine aittir. İncelenen işletmelerde ortalama işletme arazisi genişliği 18,99 da bulunmuştur. Bu alan içinde domates miktarı oranı %95,22 işletmelerin ortalama parsel sayısı 5,45 olarak tespit edilmiştir İşletmeler ortalamasına göre aktif sermaye değeri dekara 6187,13 YTL bulunmuştur. Pasif sermaye içindeki ÖZ sermayenin oranı c/c- 94,21 olarak tespit edilmiştir. İşletmeler ortalamasına göre; Gayrisafi Üretim Değeri 18857.5 YTL. Sat Hasıla 5222,91 YTL ve Tarımsal Gelir 5146,77 YTL bulunmuştur. Domates üretimi dekara ortalama 5.830 kg. bulunmuş ve I kg. domates maliyeti 0.234 YTL hesaplanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Domates Üretimi, Ekonomik Analiz, Maliyet Analizi

Araştırmayı İndir

Türkiye’de Yağ Gülü (Rosa Damascena Mill.) Yetiştiriciliği Ve Yakın Gelecekte Beklenen Gelişmeler

Yazar: Pınar Öztürk, Dilek Karamürsel, Meltem Emre, Emel Kaçal
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Bursa
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet: Günümüzde koku endüstrisi için uçucu yağından faydalanılan önemli üç gül türü mevcuttur. Türkiye’de yetiştiriciliği yapılan tür “Isparta Gülü” diye de anılan Rosa damascena Mili.’dir. Yağ gülünden elde edilen gül yağı, gül suyu ve gül konkretidir. Gül yağı, dünya ticaretine konu olan uçucu yağlar arasında en önemli olanıdır. Türkiye’de yağ gülü yetiştiriciliğinin tamamı Isparta, Burdur, Afyon ve Denizli illerinde gerçekleştirilmektedir. Türkiye toplam uçucu yağ ihracatının % 51’ini gül yağı ihracatı oluşturmaktadır. Gül fiyatlarındaki istikrarsızlık ve alternatif ürün olarak tercih edilen ürünlerin başında gelen kiraz ve elmanın, son yıllarda yüksek fiyatlarla alıcı bulması, yağ gülü yetiştiricilerini alternatif ürünlere yönlendirmiş; yağ gülü üretim alanları 1991 yılına göre % 53 oranında azalmıştır.
Anahtar Kelimeler: Türkiye, Yağ Gülü, Üretim, Ticaret.

Araştırmayı İndir

Alleopatinin Ekonomik Yönü

Yazar: Filiz Pezikoğlu
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Bursa
Konu: Diğer
Özet: Allelopati, bir bitki türü tarafından salgılanan kimyasalların komşu bitkinin gelişmesi ve yerleşmesine olan etkisidir (Inderjit, 2006). Bir başka ifade ile mikroorganizmalar dahil bitkiler arasındaki biyokimyasal ilişkiler olarak tanımlanmaktadır. İnsanın bitki ile birlikte yaşamaya başlamasından bu yana bilinmesine rağmen, ilk kez 1930’larda ekosistem mantığının yaygınlaşması ile birlikte bilimsel bir terim olarak tanımlanmaya başlamıştır. Dünyada allelopatiııin ekonomik etkisi açısından yapılan incelemeler iki kısımda toplanmaktadır. Allelopatinin olumlu ve olumsuz etkileri. Olumlu etkiler açısından, allelopatinin yabancı ot kontrolünde kullanımı ile maliyetin düşürülmesi, allelopatik bitkilerin toprak beslenmesi ve bazı toprak kökenli hastalıklara karşı kullanılabilmesi sonucu üretim ve çevre maliyetinin düşmesi; olumsuz etkiler açısından ise, istilacı bitkilerin, topraklardan temizlenebilmesi için yapılan harcamalar nedeniyle ortaya çıkan ekonomik yükler ile ekosistemin bozulması sonucunda ortaya çıkan çölleşme ve diğer iklimsel felaketlerle birlikte ekonomik üretim kaybı gibi konular sıralanabilir. Bu bildiride, bitkilerin allelopatik etkilerinin ekonomik açıdan irdelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, konu hakkında yayınlanmış çalışmalar incelenmiş, ekonomik boyutta konunun tanımlanması ve tartışılması amaçlanmıştır. Ayrıca, konu hakkında yapılması gerektiği düşünülen araştırma konularının belirlenmesine çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Allelopati, Ekonomik Etki, Biyolojik Kontrol, İstilacı Bitkiler.
Araştırmayı İndir

Bursa Siyah İnci Üreten İşletmelerin Yapısı, Sorunları Ve Çözüm Önerileri

Yazar: Mustafa Öztürk
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Bursa
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet: Bursa ili Türkiye’nin Bursa siyahı incir üretimi ve ihracatında önemli bir yere sahip bulunmaktadır. Turunçgiller hariç tutulduğunda 2006 yılında 332 milyon dolar olarak gerçekleşen Türkiye yaş meyve ihracatından Bursa Siyahı incir ihracatı 17 milyon 894 bin dolaı ile %5.4 oranında pay alarak kiraz, üzüm ve şeftali ihracatından sonra dördüncü sırada yer almıştır Bu çalışmada Bursa siyahı incir üretiminin yoğun olarak yapıldığı Bııısa ilinin Merkez, Osmangazi, Nilüfer ve Mudanya ilçelerine bağlı Gündoğdu, Çağlayan. Ovaakça, Tadıllı, Işıklı, Çepni, Akköy, Yörükali, Karabalçık, Dürdane ve Selçukgazi köylerinde 2005 yılında 40 Bursa siyahı incir üretici si ile yapılan anketlerden elde edilen veriler kullanılmıştır. Anket çalışması yapılan çiftçilerden elde edilen veriler değerlendirilerek Bursa siyahı incir yetiştiren işletmelerin mevcut durumu ortaya konulmuş, karşılaştıkları sorunlar belirlenmiş ve bu sorunların çözümüne yönelik öneriler geliştirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; Bursa siyahı incir üreten işletmelerde ortalama toplam işletme arazisi 53.4 dekar olup, bu alanın 11.2 dekarı (%30) Bursa siyahı incir üretimine ayrılmıştır. İncelenen işletmelerde; işletme yöneticilerinin ortalama yaşı 49.4, eğitim düzeyleri ilkokul seviyesinde (5.5), 26 yıllık üretim deneyimine sahip, 5.5 kişilik aileler oldukları tespit edilmiştir. İşletmelerde Bursa siyahı incir ağacı sayısı ortalama 204 adet, ortalama ağaç yaşı 20.5 yıl ve ortalama üretim miktarı 12.025 kg olarak saptanmıştır. İncelenen işletmelerin %72.5’i kapama Bursa siyahı incir bahçesine sahip olup, Bursa siyahı incir üretiminin %41.8’i iç pazara, %58.2’si ihracata yönelik olarak pazarlanmaktadır. Bursa siyahı incir üreten işletmelerde işgücü kullanımı işletmeler ortalaması olarak işletme başına yılda 255 EİG iken, 1 dekar arazi için 22.8 EİG’ne ihtiyaç olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Türkiye, Bursa Siyahı İncir, Üretim, İhracat

Araştırmayı İndir

Bal Üretimine Kovan Tiplerinin Etkisi: Sınır Testi Yaklaşımı İle Eşbütüleşme Analizi

Yazar: Hasan Vural, Süleyman Karaman
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Bursa
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet Türkiye zengin florası, uygun ekolojisi ve koloni varlığı açısından arıcılıkta büyük bir potansiyele sahiptir. Ancak Türk arıcılığı doğal kaynakların bu zenginliğinden yeterince yararlanamamaktadır. Bunu etkileyen başlıca faktörlerden biri fenni kovan kullanımının azlığıdır. Bu araştırmada eski ve yeni tip kovan kullanımının bal üretimine etkisi incelenmiştir. 1936-2005 arasında kovan tipleri kullanımına ait zaman serisi ARDL modeli ile analiz edilmiştir. İstatistiksel analiz sonucunda yeni tip kovan sayısındaki artışın bal üretimini olumlu yönde etkilediği görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: arıcılık, kovan, bal, sınır testi, eşbütünleşme analizi.

Araştırmayı İndir