Tüketicilerin Süt Ürünleri Tüketim Yapıları ve Probiyotik Ürün Tercihlerini Etkilen Faktörlerin Değerlendirilmesi: Tekirdağ İli Örneği

Yazar: Yasemin Oraman, Emine Yılmaz
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Türkiye’de tüketicilerin satın alma davranışı son yıllarda değişim göstermeye başlamıştır. Daha önceki yıllarda paket süt tüketimi çok düşük düzeylerde iken son yıllarda tüketici eğilimlerinin değişim göstermesiyle bu oran yükselmiştir. Ayrıca gelişmiş toplumlarda son yıllarda sağlıklı gıdaların tüketimine yönelik yoğun bir ilginin ortaya çıkışına bağlı olarak probiyotik bakterilerin popülaritesi de artış göstermiştir. Bu araştırmayla: Tüketicilerin süt ürünleri tüketimine karşı olan tutumları, satın alma davranışları arasındaki farkların ortaya konması, Türk tüketicileri için yeni olarak kabul edilebilecek probiyotik süt ürünlerine karşı tüketici davranışları, söz konusu ürünler hakkındaki bilinç düzeyleri, kullanım alanlarının ne olduğunun doğru olarak bilinmesi, markalar tercih nedenleri, probiyotik ürün tercihlerini etkilen faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya ait orijinal veriler Tekirdağ ilinde 300 adet hane halkıyla yüz yüze yapılmış olan anket bulgularından oluşmaktadır. Elde edilen veriler, SPSS paket programı kullanılarak, frekans dağılım tablolarına ilave olarak Kaiser normalizasyonlu varimax dönüştürmesine göre Temel Bileşenler Faktör Analizi (Principal Component Analysis) ile incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Probiyotik Süt Ürünleri, Tüketim Tercihleri, Müşteri Beklenti Kriterleri, Faktör Analizi

Araştırmayı İndir

Türkiye’de Organik Meyve ve Sebze Tüketim Eğilimlerinin Belirlenmesi

Yazar:Yasemin Oraman, Gökhan Unakıtan
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu:Tüketim Ekonomisi
Özet
Son zamanlarda, özellikle gelişmiş ülkelerdeki tüketici talebi, refah ve bilinçlenme düzeyindeki artışa, iletişim ve ulaşım olanaklarındaki gelişmeye bağlı olarak organik ürünlere yönelmektedir Organik tarımın öneminin sürekli arttığını belirtmek mümkün olmakla birlikte ancak, organik ürün ve pazarlarla ilgili araştırmalar sınırlı, geleceğe ilişkin tahminler ise yetersizdir. Üç noktadan hareketle planlanan bu çalışmada amaç: organik meyve ve sebze tüketicisi olanlarla olmayanlar arasındaki farkları belirlemek, tüketicilerin satın alma kararlarını etkileyen unsurların belirlenmesidir. Araştırmanın materyalini temel olarak sahaya dayalı birincil veriler oluşturmaktadır. Araştırmaya ait orijinal veriler İstanbul’da 2005 yılı Mayıs ayında Sosyo-Ekonomik Statü (SES) lere ayrılmış 385 hane halkıyla yüz yüze yapılmış olan anket çalışmasından oluşmaktadır. Tüketicilerin özellikle gelir düzeyi yüksek ve orta yaş grubu tüketicilerin talep yaratmada önemli bir payı olduğu araştırma sonucu ortaya çıkmıştır Ayrıca araştırmada tüketicilerin %.76,5’i organik ürünleri daha güvenli bulduğu için, %68,9’u tadının daha iyi olduğunu, %70,2’sinin Maç kalıntısız ve hormonsuz olduklarını düşündükleri için tercih ettikleri belirlenmiştir. Çalışmanın ekonometrik analiz kısmında logit modelinden yararlanılmıştır. Modelde bağlımlı değişken olarak organik meyve ve sebze tüketim olasılığı kullanılırken, bağımsız değişken olarak ailenin gelir seviyesi, organik ürünleri denemiş olmaları, piyasada bu ürünlere rastlamış olmaları, GMO’lu ürünler hakkında bilgi sahibi olmaları ve organik ürünler hakkında bilgi sahibi olmaları gibi değişkenler kullanılmıştır
Anahtar Kelimeler: Organik Sebze ve Meyve, Tüketim Eğilimleri, Logit Model.

Araştırmayı İndir

Gıda Sektörü Küresel Rekabette Güçlü Kriterlere Nasıl Sahip Olabilir?

Yazar: Gülsevim Yumuk, Yasemin Oraman
Yıl: 2006
Yayım Yeri:7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu:Tarımsal ve Tarıma Dayalı Sanayi
Özet
Dünyadaki gelişim ve değişim trendi tüm sektörlerde olduğu gibi gıda sanayinde de yoğun bir rekabet ortamını beraberinde getirmiştir. Artan bu rekabet ortamında müşterilerine sağlıklı, yüksek kaliteli, düşük maliyetli vb. kriterlere sahip ürün ve hizmetleri en hızlı ve yeterli çeşitlilikte sunabilen işletmeler kazançlı olmaktadır, özellikle uluslararası ticaret çevrelerinde gıda güvenliği, kalitesi ve halk sağlığından duyulan endişe gıda sektörünün uluslararası rekabet için çok iyi koşulara sahip olmasını gerekli kılmaktadır. Bu amaçla ülkemizde faaliyet gösteren gıda sektöründe tüm uygulama ve yasalar AB’nin gereksinimlerine göre yeniden düzenlenmektedir. Gerek bu düzenlemelere uyum sağlamak, gerekse küresel rekabetin en güçlü unsurlarıyla karşı karşıya kaldıklarında rekabet edebilecek koşullara sahip olabilme yönünde uygulayabilecekleri yöntem ve teknikler hakkında detaylı bilgi sahibi olabilmeleri gıda sektörünün içinde bulunduğu konum itibariyle oldukça önemlidir. Bu çalışmada: gıda sanayinde kalite sistem karakteristikleri, etkileri, TKY’nin temel ilke ve hedeflerini hayata geçirmek amacıyla kullanılabilecek araç ve teknikler ve örnek uygulamalar (HACCP, GK4P (Good Aianafacturing Practice) uygulamaları, GHP (Good Hygiene Practice)) gibi gelişen ve sürekli değişen çağımızda ayakta kalabilmek ve başarılı olabilmek için başvurdukları teknikler değerlendirilmiştir. Ayrıca gıda ürünlerinde kalite geliştirmek ve kaliteden taviz vermeden maliyetleri aşağıya çekmek amacıyla kullanılabilecek kalite teknikleri örnek olaylarla analiz edilmiştir. Bunlara ilave olarak kalite araçlarının (beyin fırtınası, akış diyagramları, sebep sonuç diyagramları, çetele diyagramları, histogramlar, pareto analizi, dağılım diyagramları, kontrol kartları) gıda sektöründeki kullanım olanakları ortaya konmuştur
Anahtar Kelimeler: Gıda Sektörü. Küreselleşme, Kalite Araç Ve Teknikleri, Rekabet

Araştırmayı İndir

Ekonomik Krizin Tekirdağ İlindeki Tüketicilerin Et ve Et Ürünleri Tüketim Tutum ve Davranışlarına Olan Etkileri

Yazar: Emine Yılmaz, Yasemin Oraman, İsmail Yılmaz
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Bu araştırma, Tekirdağ ili kentsel alanında tüketicilerin ekonomik kriz döneminde hayvansal ürün tüketim durum ve tercihlerindeki değişikliklerin ortaya konması ve bu ürünler bakımından tüketim alışkanlıkları üzerine etkili olan faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Araştırmaya ait orijinal veriler Tekirdağ İli’nde 195 adet tüketiciyle yüz yüze yapılmış olan anket bulgularından oluşmaktadır. Anket sonuçlarının değerlendirilmesinde veriler istatistiksel olarak tanımlayıcı ve çıkarımsal istatistik açısından Ki-Kare Analizi, Kruskal Wallis, ANOVA ve Tukey testleri uygulanmıştır.
Araştırma sonucunda tüketicilerin yarıdan fazlasında kırmızı et tüketimlerinde son beş yıllık dönemde azalma olmuştur (%62.6). Sağlıklı beslenme konusunda her geçen gün daha da duyarlı davranmaya başlayan tüketiciler kırmızı ete alternatif olarak, daha az yağlı ve daha ucuz olan tavuk etine yönelmişlerdir.

Anahtar Kelimeler: ekonomik kriz, et tüketim davranışı, tavuk eti, balık
Araştırmayı İndir

Başlık Dış Ticarette Gıda Güvenliğinin Önemi ve Güven İnşa Etmenin Çözüm Yolları

Yazar: Y. Oraman
Yıl: 2014
Yayım Yeri: 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Doğal Kaynaklar ve Çevre Ekonomisi
Özet
Türkiye ekolojik yapısının uygunluğu nedeniyle büyük bir tarımsal üretim potansiyeline sahiptir. Bu potansiyelin değerlendirilmesinde gıda sanayinin etkin bir işlevi bulunmaktadır. Gıda sektörü, girdilerinin önemli bir bölümünün yurt içinden temin edilmesi nedeniyle, genel ekonomi içersinde karşılaştırmalı üstünlük gösteren ve ihracat potansiyeli yüksek sektörlerin başında gelmektedir. Dünya ekonomisindeki gelişme, gıda ticaretinin liberalleşmesi, artan tüketici talebi, gıda bilimi ve teknolojisindeki gelişme, ulaşım ve iletişimdeki ilerlemeler, taze ve işlenmiş gıda ürünlerinde uluslararası ticareti de artırmaya devam edecektir. Türkiye tarım ürünleri ihracatının yaklaşık %50’sini AB’ye, %10’unu ise ABD’ye yapmaktadır. Bunun anlamı AB ve ABD gibi gelişmiş pazarlar kendi iç piyasalarını son derece katı kurallarla düzenlemektedir ve bu kurallara uymak ihracat yapmanın önkoşuludur. Bu kuralların başında da gıda güvenliği gelmektedir. Ülkemiz birçok önemli AB ülkesine gerçekleştirdiği ihracatta gıda güvenliği gerekliliklerinin yeterli ölçüde yerine getirilmemesi nedeniyle hâlihazırda önemli sorunlar yaşanmaktadır. Buradan hareketle planlanan bu çalışmada gıda ürünlerimizi dış pazarlarda güvenilirliği ile aranır ürünler haline nasıl getirebiliriz ve ülkemizin dış ticarette gıda güvenliğine ilişkin yaşadığı sorunlara çözüm yolları sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: gıda güvenliği, dış ticaret, gıda sektörü, tarım ürünleri

Araştırmayı İndir

Tüketicilerin Genetiği Değiştirilmiş Gıdalara İlişkin Düşünceleri Ve Sağlık Hakkındaki Endişeleri: Tekirdağ İli Örneği

Yazar: Yasemin Oraman, Emine Yılmaz, İ.Hakkı İnan
Yıl: 2010
Yayım Yeri: 9. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarım ve Gıda Politikası
Özet
Son dönemde tüketicilerin gıda güvenliği konusundaki endişeleri hızla artmaktadır. Örneğin kus gribi, deli dana, gıda zehirlenmesi ve son dönemde oldukça gündemi meşgul eden genetiği değiştirilmiş organizmalar(GDO) gibi. Bu çalışmanın amacı tüketicilerin genetiği değiştirilmiş gıdalar hakkında ne düşündüğü, bu konudaki endişe ve korkularını belirlemektir. Araştırmaya ait orijinal veriler Tekirdağ İli’nde tüketicilerle yüz yüze yapılmış olan anket bulgularından oluşmaktadır. Ankette demografik sorular kapalı uçlu, gıda korkuları, endişeler ve genetik değişikliğe uğramış gıdalar hakkındaki bilgi düzeylerini belirlemeye yönelik sorular ise Likert tipinde sunulmuştur. Ayrıca elde edilen verilerin değerlendirilmesi Faktör analizi(PCA) yardımıyla ayrıca istatistiksel olarak tanımlayıcı istatistikî analizlerle tüketicilerin korku ve endişeleri analiz edilmiştir. Sonuçlar göstermektedir ki Tekirdağ ilinde genetiği değiştirilmiş gıdalar hakkında kendilerini bilgilendirebilecek kaynakların içerisinde en fazla sağlık otoriteleri ve doktorlara güven duymaktadırlar. Sonuç olarak bu araştırma sonuçları bu konudaki politika düzenleyicilere essiz bir bakış açısı sunabilir.
Anahtar Kelimeler: Genetiği değiştirilmiş organizmalar, tüketici endişeleri, tutum, faktör

Araştırmayı İndir

Türk Kahvesi Tüketim Eğilimleri Ve Tüketici Özelliklerinin Belirlenmesi

Yazar: Emine Yılmaz, Yasemin Oraman, Gülen Özdemir, Sevcan Arap, İsmail Yılmaz
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Günümüzde toplumsal değişme ve kentleşme süreciyle birlikte yiyecek içecek alışkanlıklarımızda da değişiklikler olmaktadır. Türk kahvesi geleneksel Türk Mutfağının vazgeçilmez unsurlarındandır. Gerek elde edilişi, gerek yapılışı ve gerekse içimiyle diğer kahve çeşitlerinden oldukça farklı ve kendine özgüdür. Türk kahvesini özel yapan diğer bir neden de kendine has bir kültürünün olmasıdır. Ülkemizin batıya açılımıyla farklı kahve çeşitleri de tüketilmeye başlanmıştır. Özellikle yeni nesil arasında hazırlanışı kolay olması sebebiyle farklı kahve türleri tercih etmekteydi. Ancak son zamanlarda özellikle kahve zincirlerinin ülkemizde yaygınlaşması ve Türk kahvesinin de diğer kahvelerle birlikte buralarda yer alması bu kültürü yeniden canlandırmıştır. Bu çalışmanın amacı son dönemde tüketim eğilimleri oldukça farklılaşan kahvelerin tüketici özelliklerinin belirlenmesidir. Tekirdağ İli Süleymanpaşa ilçesinde yapılan araştırmada, veriler anket yolu ile toplanmıştır. Hazırlanan “tüketici anket soru formu”, farklı gelir gruplarını temsil eden 14 mahallede 166 haneye yüz yüze görüşme yoluyla uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre ülkemizde Türk kahvesi ve çay içme alışkanlığının daha fazla olduğu ancak yeni kahve çeşitlerine ve yeni tatlara ilginin de hızla yükseldiği belirlenmiştir. Tüketicilerin %66,7’si Türk kahvesini sabah kahvaltıdan sonra, % 42,2’si de şekersiz olarak tüketmeyi tercih etmektedirler. Erkekler kahveyi, daha iyi çalışmak, işlerini daha iyi yapabilmek için konsantrasyon aracı olarak görmekte iken; kadınlar için kahve, rahatlamanın en güzel yollarından biri olarak görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kahve, tüketim alışkanlıkları, tercih, geleneksel Türk Kahvesi

Araştırmayı İndir

Demografik Kriterlerin Yoğurt Marka Tercihlerindeki Rolünün Manova İle Belirlenmesi

Yazar: Gökhan Unakıtan, Yasemin Oraman, Burçin Başaran, Emine Yılmaz
Yıl: 2010
Yayım Yeri: 9. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Demografik kriterler tüketici tercihlerinin belirlenmesinde yaygın olarak kullanılan verilerdir. Çalışmanın amacı, demografik kriterlerin yoğurt marka tercihlerindeki rolünün belirlenmesidir. Çalışmada Tekirdağ İl’inde SES gruplara ilişkin veriler tesadüfî olarak çekilen 166 farklı hane temsilcisi ile yüz yüze yapılan anketlerden elde edilmiştir. Elde edilen veriler çok değişkenli varyans analizi (MANOVA) ile değerlendirilmiştir. Çalışmada tüketiciler ulusal, yerel ve her iki marka grubunu da tercih edenler olarak üç gruba ayrılmıştır. Bu tüketici gruplarının eğitim, gelir, hane halkı büyüklüğü, gıda harcaması, yas, aile kökeni gibi demografik faktörlerin yoğurt marka tercihlerindeki rolleri belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre tüketici grupları arasında istatistikî olarak bir fark olduğu (Wilks’ Lambda p=0.013) ve özellikle eğitim düzeyi (p=0.054) ve tüketicilerin yaslarının (p=0.014) marka tercihlerinde önemli rol oynadığı istatistikî olarak anlamlı bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Çok değişkenli varyans analizi, tüketici tercihi, yoğurt, yerel marka

Araştırmayı İndir

Tüketicilerin Tekirdağ Köftesine Karsı Tutum Ve Davranışlarını Etkileyen Faktörler: İç Ve Dış Kalite Kriterlerinin Etkisi

Yazar: Yasemin Oraman, Emine Yılmaz, İsmail Yılmaz
Yıl: 2010
Yayım Yeri: 9. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Araştırmayla tüketicilerin Tekirdağ köftesine karsı tutum ve davranışlarını etkileyen faktörleri belirlemek, tüketicilerin tüketim ve satın alma kararlarını etkileyen ve Tekirdağ köftesinin kalitesini belirleyen iç ve dış kalite karakteristiklerinin etkisinin ortaya konması amaçlanmıştır. Araştırmada Tekirdağ ilinde faaliyette bulunan ve sadece Tekirdağ köftesi satan 40 adet kayıtlı köfteciden her birinden tesadüfî olarak seçilen 5’er tüketici ile yüz yüze görüşme yoluyla toplam 200 anket uygulanmıştır. Elde edilen veriler istatistiksel olarak tanımlayıcı ve çıkarımsal istatistik açısından bilgisayar ortamında paket program yardımı ile analiz edilmiştir. Ayrıca Tüketicilerin Tekirdağ köftesine karsı iç ve dış kalite kriterlerinin değerlendirilmesinde çok değişkenli (multivariate) istatistiksel analiz yöntemlerinden de yararlanılmıştır. Bu bulgular ışığında araştırma sonucunda dış kalite kriterleri olarak Tekirdağ köftesini üreten kasap ya da köftecini ünü, markası, fiyatı vb., iç kalite kriterleri ise, tadı, renk, koku, aroma, yapısı vb. olarak belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Tekirdağ köftesi, tüketici davranışı, kalite kriterleri, khi-kare testi

Araştırmayı İndir

Türkiye Yaş Meyve Sebze Sektörünün Sürdürülebilir Rekabet Gücünde Eurregap’ın Rolü

Yazar: Özlem Barış, İ. Hakkı İnan, Yasemin Oraman
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Doğal Kaynaklar ve Çevre Ekonomisi
Özet
Tüketiciler günümüzde gıda üretim proseslerinin çevresel ve sosyal etkilerinin yanı sıra gıda güvenliği ve kalitesi ile de daha çok ilgilenmektedirler. Sürdürülebilirlik, tarımın gelişmesindeki anahtar kelimedir. Avrupalı perakendecilerin çoğu, tüketicilerin beklentilerine cevap vermek için “sürdürülebilir” ürünler talep etmektedir. Sürüdürülebilir tarımla ürünlerin üretimi, tedarik zincirine girebilmek için artık zorunlu hale gelmiştir. EUREPGAP, “Avrupa Perakendeciler Üreticiler Çalışma Grubu-İyi Tarım Uygulamaları” özellikle meyve ve sebzeler için oluşturulmuş bir standart olup, Avrupa’nın en önemli perakendecileri tarafından yalnızca gıda güvenliği için değil, aynı zamanda ilgili çevresel ve sosyal konuları da kontrol altında tutmak üzere yayınlanmıştır. Avrupa’da yakın geçmişle yaşanmış halk sağlığını tehdit eden, gıda maddelerinin güvenliğine ilişkin sorunlar EUREPGAP’ın oluşumunu gündeme getirmiştir. Ülkemiz son yıllarda yaş meyve-sebze ihracatında özellikle tarımsal ilaç kalıntıları bakımından önemli sorunlar ile karşılaşmaktadır. Bu durum. Türk meyve-sebze ürünlerinin imajını olumsuz bir şekilde etkilemekte ve ülkemizin gelişmiş Avrupa ülkelerine bu ürünleri satabilmesini zorlaştırmaktadır. Avrupa ülkelerinde perakendecilerin EUREPGAP sertifikalı ürün taleplerinin hızlı artışı hedef pazarı Avrupa olan ‘Türkiye içinde de önem arz etmektedir. Bu çalışmada PEST (Politik, Ekonomik Sosyal ve Teknolojik) analizi yardımıyla çevresel faktörlerin meyve sebze sektörü için ne gibi fırsatlar ve tehditler ortaya koyduğunu incelenecektir. Sektörün faaliyet gösterdiği ortamdaki değişmeler, EUREPGAP uygulamaları ile sektörün hizmet ettiği hedef kitlenin beklentileri hedef alınacaktır. Elde edilen bulgular ışığında geleceğe dönük stratejik planlar yapılırken fırsatlar önemli oranda olumlu etkili olacak, tehditler ise sektör tarafından yakından takip edilerek bu tehditlere dönük tedbirler alınabilecektir. Burada amaç; mevcut durumun tespiti yapılırken, aynı zamanda gelecekle ilgili tahminlere ait çalışmalar da değerlendirilecektir. Gelecekte oluşacak çevre şartlarının ve mevcut EUREPGAP uygulamalarının yaş meyve-sebze sektörünü nasıl, ne ölçüde ve ne yönde etkileyeceği, sayısal rakamlarla etki değerlendirmesi yapılarak ortaya konulacaktır.

Anahtar Kelimeler: Eurcpgap, PEST, yaş meyve sebze sektörü

Araştırmayı İndir