Şanlıurfa ve Mardin İllerinde Buğday Yetiştiriciliği Yapan Çiftçilerin Sertifikalı Tohum Kullanımı ve Önerileri

Yazar: Ş. İpekçioğlu, Ş. Büyükhatipoğlu, M.Sami Bayraktar, T. Monis
Yıl: 2014
Yayım Yeri: 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal ve Tarıma Dayalı Sanayi
Özet
Buğday üretimi, dünyada ekonomik ve stratejik bir öneme sahiptir. Buğday: binlerce yıl beslenmenin temeli olmuş, toplumda kendine güvenin ve istikrarın esasını teşkil etmiştir. Türkiye’de üretimi yapılan tarım ürünleri içinde en büyük paya sahip olan önemli bir tarım ürünüdür. Buğday gerek insan beslenmesinde gerekse hayvan beslenmesinde temel bir gıda maddesidir. Buğdayın tüketimi ülkelere göre değişmekle beraber gelişmekte olan ve geri kalmış ülkelerde temel besin maddesi olan ekmeğin ham maddesini oluşturması açısından büyük önem taşımaktadır. Buğday tüketiminin yıllık kişi başına 160 kg. olduğu Türkiye’de buğdayın ne kadar önemli bir ürün olduğu açıktır. Türkiye’de üretimi yapılan tahıl ürünleri içinde en büyük paya sahip olan buğday, Türkiye için önemli bir tarım ürünüdür. Bu araştırmanın amacı, Şanlıurfa ve Mardin illerinde buğday yetiştiriciliği yapan üreticilerin tohum temin şekilleri, çeşit seçiminde etkili olan etmenler, sertifikalı tohum kullanma durumu ayrıca normal tohum ile sertifikalı tohum arasındaki farkındalık durumu tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada Şanlıurfa ve Mardin bölgesinde buğday tarımı yapan 93 üreticiyle anket çalışması yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Sertifikalı tohum, buğday, Şanlıurfa, Mardin.

Araştırmayı İndir

Şanlıurfa ve Mardin İllerinde Buğday Yetiştiriciliği Yapan Çiftçilerin Çeşit Seçimindeki Bilgi Düzeylerinin Belirlenmesi

Yazar: Ş. İpekçioğlu, M.Sami Bayraktaş, Ş. Büyükhatipoğlu, T. Monis
Yıl: 2014
Yayım Yeri: 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Yayım ve Haberleşme
Özet
Buğday bölgenin gelir kaynağı olmasının yanında, insanların en önemli besin maddesidir. Buğday tarımın yapılamadığı özellikle Afrika ülkelerinde insanlar açlık gibi önemli bir sorunla karşı karşıya kalmaktadır. Un özellikle insanların beslenmesinde ihtiyaç duyduğu ekmek yapılarak kullanılmakta olup, ayrıca undan yapılan değişik mamuller de insanların beslenmesinin her kademesinde kullanılmakta ve insanların beslenmesinde önemli sorunu olan açlık özelliğini gidermektedir. Dünya nüfusu her geçen gün artmasına rağmen tarım alanları artmaması nedeniyle, Buğday verimini ve kalitesini artırılmasının zorunlu hale geldiğinden buğdayın verimini ve kalitesini artırıcı etkilerden biri olan sertifikalı tohum kullanılarak yukarıda belirtilen miktarın artırılması mümkün olacaktır. Şanlıurfa ve Mardin illerinde buğday üretimi yapılan tarım işletmelerinin, ekonomik durumlarının ve buğday çeşitlerini kullanım düzeylerinin incelendiği bu araştırmanın ana materyalini, örneğe çıkan işletmelerden anket yolu ile elde edilen birincil veriler oluşturmuştur. Anket uygulaması işletme sahipleri ile görüşmek suretiyle, bizzat araştırıcı tarafından yapılmıştır. Araştırmada toplanan veriler 2013 üretim dönemine aittir. Çeşit seçiminde bölgenin iklim ve toprak koşullarına uygun çeşit seçiminin yapılıp yapılmama durumu, Buğday ekimi ile ilgili yeni teknolojileri takip edip etmeme durumu, Kaliteli ürünün farkında olup olmaması, Tarımsal konularda yapılan eğitim toplantılarına katılıp katılmama durumu vb. konular araştırılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Sertifikalı buğday tohumu, Bilinç düzeyi, Şanlıurfa, Mardin.

Araştırmayı İndir

Adıyaman İlinde Tarımsal Yayımı Geliştirme Projesinin Durum Analizi

Yazar: Şeyda İpekçioğlu, Tali Molis, Ahmet Çıkman, Yasemin Vurarak
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Yayım ve Haberleşme
Özet
Gelişmekte olan ülkelerin pek çoğunda tarım sektörü bugün ekonominin önemli bir sektörü olma özelliğini korumaktadır. Hatta bu ülkeler için yapılan bazı değerlendirmelerde, bunların ekonomilerinin gelişebilmesinin önemli ölçüde tarım sektörünün gelişmesine bağlı olduğu belirtilmektedir. Tarımsal kalkınmada yeni tarım tekniklerinin doğru kullanımının sağlanarak, kaynakların etkin kullanılarak ve yaygınlaştırılarak tarımsal üretimin arttırılmasında yayım önemli bir etkendir. Buna göre yayım üretim faktörü olarak insan kaynağının gelişimini sağlayarak, yeni teknolojilerin etkin kullanımında çok önemli bir rol oynamaktadır. Dolayısıyla yayım kırsal alan ve tarım sektörüne müdahale etmede kullanılan önemli bir politik araç durumundadır.
Bu çalışma, TAR – GEL projesi kapsamında görev alan tarım danışmanlarının projenin amaçlarına ne kadar uygun faaliyette bulunduklarını, kendilerine yüklenen görevleri ne ölçüde yerine getirdiklerini, üreticilerin TAR -GEL projesi hakkındaki görüş ve düşüncelerini ortaya koyabilmek ve TAR – GEL projesinin işlevselliğinin daha da arttırılabilmesi amacıyla görüş ve önerilerde bulunmak amacıyla yapılmıştır.
Araştırmada 13 tarım danışmanı ve danışmanların çalıştıkları merkez köyler ile çalışma bölgesine giren köylerden seçilen 40 üretici ile anket çalışması yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Tarımsal Yayım, Tarım Danışmanları, Durum Analizi.
Araştırmayı İndir

Şanlıurfa’da Yatırım Yapılabilecek Tarımsal Sektörler Üzerine Bir Araştırma

Yazar: Tali Monis, Ahmet Çıkman, Şeyda İpekçioğlu, Veli Değirmenci, M. Sami Bayraktar
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Kırsal Kalkınma ve Yoksulluk
Özet
Şanlıurfa’nın ekonomik yapısı ağırlıklı olarak tarım sektörüne dayanmaktadır. Dünyada tarımın ilk uygulandığı topraklar üzerinde yer alan kent, binlerce yıllık bir geçmişe dayanan büyük tarım potansiyeli ve deneyimini, 2012 itibariyle iki katına çıkacak olan sulanabilir alanlarıyla daha da geliştirme imkânına kavuşuyor. Bu sayede, bu bereketli topraklardan elde edilen ürün yelpazesi ve miktarının da aynı oranda büyümesi öngörülüyor. Bu durumun, gıda işleme sektörüne yapılacak yatırımların artışının yanı sıra, tarımsal ve taze ürünlerin üretilmesi alanına da daha fazla yatırım yapılabilmesine imkân sağlıyor. Bölgede tarımın gelişmesi ve yaygınlaşmasına paralel olarak gıda işleme ve tarıma dayalı sanayi ile tarımla doğrudan bağlantılı alt sektörlerin de büyümesine ve yeni iş alanlarının açılmasına da katkı sağlayacağı düşünülüyor. Ülke genelindeki Antepfıstığı ağaç varlığının % 55’i Şanlıurfa’dadır. Yıllık yaklaşık 40 bin ton Antepfıstığı üretim ile Şanlıurfa’nın önemi büyüktür. Aynı şekilde ülke genelinde üretilen pamuğun % 30’unun üretim merkezi konumunda olan Şanlıurfa’nın, tarımsal alandaki yeni yatırımlara paralel olarak bu oranı iki katına çıkarması, ve böylece önemli bir pamuk üreticisi olmaya devam ederek tekstil ve hazır giyim sektöründe de yeni iş alanları ve istihdam olanakları yaratması da bekleniyor. Sulama imkânlarının artmasının yanı sıra, bölge, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı bakımından da cazip bir konuma geliyor. Siverek ve Hilvan ilçelerimizde küçük ve büyükbaş hayvan yetiştiriciliğine uygun bölgelerdir. Aynı şekilde bölgede bitki deseninin çeşitlenmesi ile arıcılık alanında da bir canlılık söz konusudur. İlimizin sürekli artan tarım potansiyeli yatırımlar açısından parlak bir gelecek vaat etmektedir.
Bu çalışmada, Şanlıurfa’nın tarımsal üretimi ortaya konulmuş, yatırım yapılabilecek tarımsal sektörler belirlenmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler:GAP Bölgesi, Yatınm,Tarımsal Sektörler
Araştırmayı İndir

Hatalı Tarımsal Uygulamaların Toprak Ve Su Kirliliği Üzerine Etkileri Ve Çözüm Önerileri

Yazar: Güneş Eren Yalçın, Fatma Öcal Kara, Şeyda İpekçioğlu, Ebru Yazıcı
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Doğal Kaynaklar Ve Çevre Ekonomisi
Özet
Dünya nüfusu hızla artış göstermekte olup bugün 7 milyarı aşmıştır. Bu nüfusun en büyük gereksinimi yaşamlarını devam ettirebilmek için sağlıklı ve yeterli beslenmedir. Beslenme, gıda ürünleri ile gerçekleşmekte olup, gıda ürünleri ise tarımsal üretim sonucu elde edilmektedir. Türkiye, tarım ülkesi olma özelliğini korumakta olup, artan nüfusun başta gıda ihtiyaçları olmak üzere taleplerini karşılamak üzere zaman içinde aile içinde gerçekleşen geçimlik tarımdan ticari tarıma geçiş yapmıştır. Tarımsal üretimin geçimlik tarımdan ticari tarıma geçmesi ile birlikte talebi karşılayacak miktar ve kalitede ürünü arz edebilmek için gelişmiş girdi ve teknolojiler üretime dahil edilmiştir. Fakat tarımda verim artışı için yapılan bu uygulamaların, hatalı, aşırı ve bilinçsiz şekilde gerçekleştirilmesinden ötürü hatalı tarımsal uygulamaları da beraberinde getirmiŞtir. Zirai ilaç kullanımı, kimyasal gübre kullanımı, bitkisel ve hayvansal artıkların imha edilmesi, sulama gibi uygulamaların hatalı gerçekleşmesinden ötürü, toprak ve su kaynakları hızla kirlenmektedir. Başta toprak ve su olmak üzere doğa ile birebir iliŞki içerisinde gerçekleşen tarımsal üretimde ekonomik anlamda gelişime katkı çevrenin korunmasına bağlıdır. Kaynakların doğru ve etkin bir şekilde kullanılmasını sağlamak için, çiftçilerin zirai ilaç ve kimyasal gübre kullanımı, sulama, bitkisel artıkların yok edilmesi gibi konularda bilinçlendirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada da: hatalı olarak gerçekleşen tarımsal uygulamaların toprak ve su kirliliğine olan etkilerinin neler olduğu belirtilmeye ve çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Toprak, su, kirlilik, tarımsal uygulamalar

Araştırmayı İndir

Mevsimlik Tarım İşçisi Kadınların Çalışma ve Sosyal Yaşamlarındaki Sorunlar ve Çözüm Önerileri

Yazar: Şeyda İpekçioğlu, Tali Monis, Güneş Eren Yalçın, Şehnaz Büyükhatipoğlu, Muhammed Bayraktar
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Kırsal Kalkınma ve Yoksulluk
Özet
Ülkemizde yeterli gelir elde edemeyen tarım işçileri geçimlerini sağlayabilmek için tarımsal işlerin yoğun, iş gücü talebinin fazla olduğu dönemlerde başka yörelere mevsimlik tarım işçisi olarak göç etmektedirler. Genel olarak aileleri ile göç eden mevsimlik tarım işçileri arasında kadınlar da yer almaktadır. Tarımsal üretimde erkekler kadar yer alan mevsimlik tarım işçisi kadınlar, vasıfsız işçi olarak görülmekte, erkeklerden daha düşük ücretle çalıştırılıp emeklerinin karşılığını alamamaktadırlar. Üretimde aktif şekilde yer alan kadın, tarımsal faaliyetten arta kalan zamanda ise mevsimlik tarım işçilerinin karşı karşıya kaldığı olumsuz çevre şartları altında ailesinin beslenme, barınma, temizlik, sağlık gibi ihtiyaçlarını karşılamaya çalışmaktadır.
Bu çalışmada, Şanlıurfa ili Akçakale ilçesinde yaşayan mevsimlik tarım işçisi kadınların çalışma ve yaşam koşullarında karşılaştıkları sorunlar belirlenmeye çalışılmış ve çözüm önerileri getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Mevsimlik Tarım İşçisi, kadın
Araştırmayı İndir

Şanlıurfa’da Hayvancılığın Başlıca Sorunları, Çözüm Önerileri ve Et Fiyatı Oluşumunu Etkileyen Faktörler

Yazar: Tali Monis, Ahmet Çıkman, Hüseyin Arslan, Şeyda İpekçioğlu
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Pazarlama
Özet
İnsanların büyümesi, günlük yaşamlarını sürdürebilmeleri için temel besin maddelerine ihtiyaçları vardır. Karbonhidratlar, proteinler, yağlar, mineraller, vitaminler ve su temel besin maddelerini oluşturmaktadır. Yaşam için temel besin maddelerinden hayvansal ürünler oldukça önemli yer tutmaktadır. Dengeli bir beslenme için günlük ihtiyaç olan protein ihtiyacının yarısı hayvansal kökenli besin maddelerinden karşılandığı bir gerçektir.
Hayvansal ürünler bütün dünyada olduğu gibi ülkemizde de artan nüfusun dengeli beslenmesinde ve sanayinin bir çok alanında hammadde olarak önemli bir yer tutmaktadır. Bununla birlikte hayvancılık sektörü diğer sektörlerden farklı olarak bir çok sektörün hammadde ihtiyacını karşıladığı için ülke ekonomisine katkı sağlamakla birlikte, ülkenin sosyal sorunlarına da çözüm getirmektedir (Anonim,2009).
Gelişmiş ülkelerin tarım ve hayvancılık sektörlerine vermiş oldukları önemden dolayı dünyada ihracatçı konumda yerlerini almışlardır. Bu ülkeler akılcı ve ekonomik politikalar uygulamak suretiyle bunu başarmışlardır. Ülkemiz coğrafi özellikleri bakımından her türlü hayvansal ürün üretimi için uygun ortam ve oldukça önemli sayılabilecek bir potansiyele sahiptir.1980 yılına kadar ülkemiz bu potansiyelini iyi değerlendirmiş ancak 1980’den sonra uygulanan yanlış tarım politikaları sonucu sektörde sıkıntılar başlamış, bunun sonucunda günümüzde hayvan varlığında ciddi anlamda bir azalma yaşanmıştır. Bu sektörde üretimin azalması fiyat yükselmesine neden olmuştur (Anonim,2009).
Bu çalışmada 2010 yılında Şanlıurfa’da büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık yapan işletmeler, kesimhaneler ve yem sanayi yetkilileri ile birebir görüşülerek hayvancılık alanında yaşanan başlıca sorunlar ve çözüm olanakları ile et fiyatları oluşumunu etkileyen faktörler belirlenmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Şanlıurfa, Hayvancılık, Et Fiyatı
Araştırmayı İndir

Gap Bölgesi’nde Mercimek Üretim Maliyetinin Tespiti Üzerine Bir Araştırma

Yazar: Ahmet Çıkman, Tali Monis, Şeyda İpekçioğlu
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Yemeklik tane baklagiller içerisinde yer alan mercimek, içerdiği protein oranının yüksek olması nedeniyle insan beslenmesinde önemli bir yere sahiptir. Kurak bölgelerde ekim nöbetine girerek hem üreticiye hem de ülke ekonomisine ek gelir sağlamaktadır. Kışlık ve yazlık ekime uygun mercimek çeşitleri bulunmaktadır(Süzer-2014). Bu çalışma: GAP Bölgesi mercimek yetiştiriciliğinin üretim maliyetini ortaya koymak için yapılmıştır. GAP Bölgesi mercimek üretim alanları gezilerek, gayeli örnekleme yöntemine göre mercimek üretimi yapan belli sayıdaki işletmede yüzyüze anket çalışması yapılmış, yerli ve yabancı literatürler ile kamu kurum ve kuruluşlarından elde edilen verilerden de yararlanılarak mercimek üretim girdi ve maliyeti hesaplanmıştır. Mercimek üretiminin karlılığı incelenmiştir. GAP Bölgesi’nde mercimek üretimi yapan işletmelerde uygulanan anket verileri 2014 üretim yılını kapsamaktadır. Mercimek yetiştiriciliği yapılan işletmelerde toprak işleme ve ekim için 41,61 TL/da, bakım işleri için 11,44 TL/da, hasat işleri için 62,69 TL/da, çeşitli giderler (tohum, ilaç, gübre vb.) için 46,90 TL/da, ortak giderler (sermaye faizi, yönetim gideri vb.) için 54,19 TL/da toplam masraf yapılmıştır. Gayri safi üretim (brüt) değeri olarak mercimek üretiminden 308,75 TL/da gelir elde edilmiştir. Üretim maliyeti 216,83 TL/da, dekara net gelir 91,92 TL/da olarak (devletçe verilen destekler dikkate alınmamış) hesaplanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Mercimek, üretim maliyeti, GAP bölgesi

Araştırmayı İndir

Şanlıurfa ve Mardin İli Sertifikalı Buğday Tohum Kullanımını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi

Yazar: Şeyda İpekçioğlu, Muhammed Sami Bayraktar, Şehnaz Büyükhatipoğlu, Tali Monis, Servet Abrak
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Buğday bölgenin gelir kaynağı olmasının yanında, insanların en önemli besin maddesidir. Buğday tarımın yapılamadığı özellikle Afrika ülkelerinde insanlar açlık gibi önemli bir sorunla karşı karşıya kalmaktadır. Un özellikle insanların beslenmesinde ihtiyaç duyduğu ekmek yapılarak kullanılmakta olup, ayrıca undan yapılan değişik mamuller de insanların beslenmesinin her kademesinde kullanılmakta ve insanların beslenmesinde önemli sorunu olan açlık özelliğini gidermektedir. Dünya nüfusu her geçen gün artmasına rağmen tarım alanları artmaması nedeniyle, Buğday verimini ve kalitesini artırılmasının zorunlu hale geldiğinden buğdayın verimini ve kalitesini artırıcı etkilerden biri olan sertifikalı tohum kullanılarak yukarıda belirtilen miktarın artırılması mümkün olacaktır. Şanlıurfa ve Mardin illerinde buğday üretimi yapılan tarım işletmelerinin, Sertifikalı buğday tohumu kullanmalarını etkileyen faktörler belirlenmiştir. Elde edilen veriler lojistik regresyon analizi ile incelenmiştir. Islah çalışmalarından haberdar olma ve yeni teknolojileri takip etme durumunun sertifikalı tohum kullanımını etkilemede istatiksel olarak önemli faktörler olduğu sonucuna varılmıştır. Araştırmada toplanan veriler 2013 üretim dönemine aittir.

Anahtar Kelimeler: Sertifikalı buğday tohumu, lojistik, Şanlıurfa, Mardin

Araştırmayı İndir

Mevsimlik Tarım İşçilerinin Ekonomik-Sosyal Sorunları ve Çözüm Önerileri

Yazar: Şeyda İpekçioğlu, Şehnaz Büyükhatipoğlu, Tali Monis, Remziye Özel, Muhammed Bayraktar
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Kırsal Kalkınma ve Yoksulluk
Özet
Ülkemizde tarım işletmelerinin gün geçtikçe parçalanıp küçülmesi bu işletmelerin yeter geliri sağlayamamasına sebep olmuştur. Bu durum, geçimini tarımdan sağlayan nüfusun daha fazla gelir elde edebilmek için tarımsal işlerin yoğun olduğu dönemlerde başka yörelere giderek mevsimlik işçi olarak çalışmalarına sebep olmaktadır. Bu göçler büyük oranda Güneydoğu ve Doğu Anadolu Bölgesi’nden, iş gücü talebinin yoğun olduğu dönemlerde Akdeniz, Ege ve Karadeniz Bölgeleri’ne doğru gerçekleşmektedir. Genel olarak aileleri ile birlikte göç eden mevsimlik işçiler, çalıştıkları yerde gerek ekonomik gerekse sosyal açıdan birçok sorunla karşı karşıya kalmaktadır. Düşük ücret, barınma koşullarının elverişsiz oluşu, beslenme, güvenlik, sağlık, ulaşım konularındaki yetersizlikler bu sorunların başında gelmektedir. Aynı zamanda bu olumsuz şartları iyileştirmeye yönelik yasal düzenlemelerde yetersiz kalmaktadır.
Türkiye’de çalışma hayatının en sorunlu kesimini oluşturan ve en zor koşullarda çalışan tarım işçilerinin durumunun incelenmesi toplumsal refah ve çalışma yaşamı açısından önem taşımaktadır. Çünkü tarım işçileri sosyal güvenlik uygulamalarından yoksun, düşük ücretle açık hava koşullarında çalışarak ailelerine katkıda bulunmak ve yaşamlarını sürdürmek durumundadır. İşte bu araştırma, geniş bir çalışma grubunu oluşturan tarım işçilerinin dar bir alanda da olsa durumlarının ve sorunlarının incelenmesi ve karar vericilere yol gösterici olabilmesi açısından önem taşımaktadır.
Bu çalışmada, Şanlıurfa ilinde yaşayan mevsimlik tarım işçilerini temsil edecek sayıdaki tarım işçisiyle birebir görüşme yapılarak doldurulacak anket formları araştırmanın ana materyali oluşturulacaktır. Birincil verilerden oluşacak bu çalışma ile Şanlıurfa ilinde ikamet eden mevsimlik tarım işçilerinin karşı karşıya kaldıkları sorunlar belirlenmeye çalışılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri getirilmeye çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler: Mevsimlik tarım işçisi, göç, düşük ücret, barınma
Araştırmayı İndir