Gıda Güvenirliği İçin Tüketicinin Ödeme İstekliliğinin Ordered Probit Modeli İle İncelenmesi (Adana Kentsel Kesimde Sığır Eti Tüketimi Örneği

Yazar: Seval Mutlu Çamoğlu, Oğuz Yurdakul
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Araştırma Yöntemleri
Özet
Avrupa Birliği yasalarına uyum sürecinde olan ülkemizde gıda ile ilgili olan uyum çalışmalarında temel hedeflerden biri, Türkiye’de var olan gıda güvenirliği sistemini geliştirmektir. Ülkemizde özellikle et ve et ürünlerinde mevcut üretimin bir bolümü gıda standartlarının çok altında gerçekleşmektedir. Avrupa Birliği’ne uyum sürecinde işletmelerde gıda kalite sistemlerinin kurulması gerekliliği gıda sanayiine önemli miktarda üretim maliyetlerini de beraberinde getirmektedir. Bu durum ise tüketicilere daha yüksek fiyat olarak yansımaktadır. Bu çalışmanın amacı, sağlık açısından güvenirliği garanti edilmiş sığır eti için tüketicilerin piyasa fiyatından daha yüksek bir fiyat ödeme istekliliğine neden olan etkenleri ve bu etkenlerin göreceli önemleri belirlemektir Araştırma kapsamında 400 hane ile yüz yüze görüşme yöntemiyle anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Araştırmada tüketicilerin bir kısmı güvenirliği garanti edilmiş sığır eti için mevcut piyasa fiyatından daha fazla ödemeye istekli olmadıklarım belirtmişlerdir. Bu nedenle, tüketicinin ödeme istekliliğinin analizi için sınırlı bağımlı değişkenli modellerden biri olan Ordered Probit modeli kullanılmıştır Oluşturulan modelde bağımlı değişken, güvenirliği garanti edilmiş sığır eti için tüketicilerin piyasa fiyatından daha yüksek bir fiyat ödeme istekliliği olasılığıdır. Bu değişkeni ölçmek için bağımlı değerlendirme (Contingent Valuation, yaklaşımı kullanılmıştır. Analiz sonucunda, sığır eti için ödeme istekliliğinde belirleyici değişkenlerin: medyanın etkisi, gelir düzeyi, hanedeki birey sayısı, görüşülen kişinin ev hanımı olması, eti satın aldığı yer, tüketim sıklığı, eğitim düzey ve yaş olduğu tespit edilmiştir. Sertifikalandırılmış sığır eti için mevcut fiyatından %20 daha yüksek bir fiyat, tüketicilerin ödeme istekliliği olasılığının en yüksek olduğu düzey olarak bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Tüketici Davranışları, Gıda Güvenirliği, Ordered Probit, Sığır Eti, Ödeme İstekliliği

Araştırmayı İndir

Akdeniz Bölgesi ve Başlıca Tüketim Merkezlerinde Yaş Meyve ve Sebze Perakende Fiyatları Arasındaki İlişkiler: Pazar Entegrasyonunun Testi

Yazar: Seval Mutlu, Erkan Aktaş, Özlem Karahan Uysal
Yıl: 2004
Yayım Yeri: 6. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet: Türkiye yaş meyve ve sebze sektöründe önemli üretici iller olan Adana, Mersin, Antalya ve önemli tüketim merkezleri olan İstanbul, Ankara ve İzmir illerinde bazı yaş meyve sebze perakende fiyatları arasındaki ilişkiler incelenmiş ve söz konusu fiyatlar ayısından iller arasında pazar entegrasyonunun mevcut olup olmadığı Vektör Oto Regresyon (VAR ) ve Pazar Entegrasyonunun Dinamik Analizi yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Kullanılan veriler, belirtilen iller için. DİE’nden sağlanan. 1994-2004 dönemine ait meyve sebze aylık perakende fiyat serilerinden oluşmaktadır. Yaş meyve sebze perakende fiyatlarını temsilen limon, marul ve domates perakende fiyatları ele alınmıştır. Sonuç olarak. Limon piyasasında VAR model Adana’nın lider market durumunda olduğunu, diğer illerdeki limon fiyatlarının ise lider pazar olan Adana fiyatlarına bağlı olarak hareket ettiğini ortaya koymuştur. Adananın limon pazarındaki lider konumu, bu pazarda entegrasyon düzeyinin Ravallion’un dinamik analiz yaklaşımı ile test edilmesine izin vermiş, analiz sonucu ise il pazarları arasındaki entegrasyon ilişkisinin uzun dönemli denge olduğunu ortaya koymuştur. Marul piyasasında VAR model her bir ildeki perakende fiyatların diğer itlerin fiyatlarından önemli ölçüde bağımsız davrandığını ortaya koymuştur. Domates fiyatlarında Antalya’nın diğer iller üzerinde kısmen etkisi olduğu gözlenmekle İse de. Adana ve Mersin’in de belirgin etki alanları olduğu saptanmıştır. Antalya’nın domates pazarındaki liderlik düzeyi, bu pazarda entegrasyon derecesinin dinamik analizi için yeterli olmamıştır.

Anahtar Kelimeler: VAR Model, Pazar Entegrasyonu. Yaş Meyve Sebze, Perakende Fiyatlar. Akdeniz Bölgesi

Araştırmayı İndir