Türkiye’de Geleneksel ve Organik Ürün Fiyatları Üzerine Bir Değerlendirme

Yazar: Zerrin Kenanoğlu Bektaş, Özlem Karahan Uysal
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Pazarlama
Özet
Türkiye’de organik ürünlerin üretim ve tüketiminin gelişimine ket vurduğu söylenen en önemli faktörlerden biri fiyattır. Üreticiler ellerine geçen fiyatın organik üretimin getirdiği ilave külfetleri karşılayacak düzeyde olmadığını savunurken, tüketiciler de fiyatların yüksek olduğu yönünde bir önyargıya sahiptirler. Organik ürünlerin fiyatları konusunda istatistiki verilerin olmaması nedeniyle bu konuya uzman kişiler dahi net bir yorum getirememektedir. Organik ürün fiyatları hakkında bir bilgi kirliliğinin olduğu ifade edilebilir. Bu çalışmada organik ürünlerde üretici eline geçen fiyatlar, tüketici fiyatları ve ihraç fiyatları incelenmiştir. Yurtiçi piyasadan toplanan veriler yardımıyla, organik ve geleneksel ürünlerin fiyatları arasındaki farklar, ayrıca, organik ürün fiyatlarının farklı satış noktalarında nasıl değişiklik gösterdiği belirlenmeye çalışılmıştır. Tüketicilerin organik gıda tüketimi için ödemekte oldukları fiyat farklarının ürüne ve alışveriş yerine göre önemli oranda değiştiği saptanmıştır. Elde edilen bulguların başta tüketiciler olmak üzere organik sektörle ilgisi bulunan tüm paydaşlara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Organik tarım, üretici fiyatı, tüketici fiyatı, ihraç fiyatı
Araştırmayı İndir

VAR (Vektör Otoregresyon) ile Pamuk Fiyatlarının Geleceği

Yazar: Özlem Karahan, Bülent Miran
Yıl: 2002
Yayım Yeri: 5. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Erzurum
Konu: Araştırma Yöntemleri
Özet: Bu çalışmada, VAR modeli yardımıyla Türkiye’de sıkıntıların yaşandığı pamuk üretiminde önemli yansımalar bulan pamuk fiyatlarının analizi ve geleceğe dönük tahmini amaçlanmıştır Oluşturulan VAR modelde, Ege Standart I pamuğun İzmir Ticaret Bordasındaki fiyatı ve Borsadaki pamuk işlem miktarı içsel; Liverpool A indeks pamuk fiyatı ve mevsimleri temsil eden kukla değişkenler ise dışsal değişkenler olarak ele alınmıştır Ağustos 1993 – Haziran 2002 dönemine ait aylık serilerin kullanıldığı modelleme çalışmasında elde edilen bir gecikmeli VAR modele göre; Ege Standart Tin Borsada hazır peşin işlemlerde oluşan fiyatı, kendi bir gecikmeli değeri, dünya pamuk fiyatlarını temsil eden Liverpool A indeksin eş anlı fiyatları ve bir önceki ayın Borsa pamuk işlem miktarı ile doğru yönde ilişkilidir Çalışmada VAR’ın sağladığı Etki-Tepki Fonksiyonlarından yararlanılarak, içsel değişkenlerdeki bir standart sapmalık şok değişmelerin karşılıklı ve zamana yayılan etkileri de belirlenmiştir. Haziran 2002’yi izleyen 12 aylık dönemde Ege Standart 1 pamuk fiyatlarında yükselme olacağı öngörülmüş VAR modelin, Ege Standart I pamuk fiyatlarını, bir aylık Öngörüde %4,78, üç aylık öngörüde ise %8,12 Yüzde Ortalama Mutlak Hata payı ile öngörmeye olanak sağladığı belirlenmiştir Çalışmanın, gerek pamuk üretici, tüccar ve sanayicileri ve gerekse tarım politikası yapıcıları açısından ilginç olabilecek bazı sonuçları ortaya koyduğu düşünülmektedir

Anahtar Kelimeler: Vektör otoregresyon, fiyat tahmini, pamuk fiyatları

Araştırmayı İndir

Akdeniz Bölgesi ve Başlıca Tüketim Merkezlerinde Yaş Meyve ve Sebze Perakende Fiyatları Arasındaki İlişkiler: Pazar Entegrasyonunun Testi

Yazar: Seval Mutlu, Erkan Aktaş, Özlem Karahan Uysal
Yıl: 2004
Yayım Yeri: 6. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet: Türkiye yaş meyve ve sebze sektöründe önemli üretici iller olan Adana, Mersin, Antalya ve önemli tüketim merkezleri olan İstanbul, Ankara ve İzmir illerinde bazı yaş meyve sebze perakende fiyatları arasındaki ilişkiler incelenmiş ve söz konusu fiyatlar ayısından iller arasında pazar entegrasyonunun mevcut olup olmadığı Vektör Oto Regresyon (VAR ) ve Pazar Entegrasyonunun Dinamik Analizi yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Kullanılan veriler, belirtilen iller için. DİE’nden sağlanan. 1994-2004 dönemine ait meyve sebze aylık perakende fiyat serilerinden oluşmaktadır. Yaş meyve sebze perakende fiyatlarını temsilen limon, marul ve domates perakende fiyatları ele alınmıştır. Sonuç olarak. Limon piyasasında VAR model Adana’nın lider market durumunda olduğunu, diğer illerdeki limon fiyatlarının ise lider pazar olan Adana fiyatlarına bağlı olarak hareket ettiğini ortaya koymuştur. Adananın limon pazarındaki lider konumu, bu pazarda entegrasyon düzeyinin Ravallion’un dinamik analiz yaklaşımı ile test edilmesine izin vermiş, analiz sonucu ise il pazarları arasındaki entegrasyon ilişkisinin uzun dönemli denge olduğunu ortaya koymuştur. Marul piyasasında VAR model her bir ildeki perakende fiyatların diğer itlerin fiyatlarından önemli ölçüde bağımsız davrandığını ortaya koymuştur. Domates fiyatlarında Antalya’nın diğer iller üzerinde kısmen etkisi olduğu gözlenmekle İse de. Adana ve Mersin’in de belirgin etki alanları olduğu saptanmıştır. Antalya’nın domates pazarındaki liderlik düzeyi, bu pazarda entegrasyon derecesinin dinamik analizi için yeterli olmamıştır.

Anahtar Kelimeler: VAR Model, Pazar Entegrasyonu. Yaş Meyve Sebze, Perakende Fiyatlar. Akdeniz Bölgesi

Araştırmayı İndir

Organik Tarımda Katılımcı Garanti Sistemlerinin Türkiye’de Uygulanabilirliği

Yazar: Özlem Karahan Uysal, Zerrin Kenanoğlu Bektaş
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Yayım ve Haberleşme
Özet
Organik tarımın temelinde de yer alan Katılımcı Garanti Sistemleri (KGS), tüketicilerin güvenli gıdaya erişimleri; çevreye duyarlı üretim yapan küçük ve yerel üreticilerin ise daha cazip pazarlama imkânlarına sahip olabilmeleri açısından üçüncü taraf sertifikasyonuna alternatif bir yaklaşım olarak tüm dünyada önem kazanmaya başlamıştır. Bu çalışmada, dünyadaki gelişmeler ve Türkiye’deki uygulamalar incelenerek, Türkiye’de organik tarımın geliştirmesi açısından KGS’nin uygulanmasına yönelik öneriler geliştirilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Katılımcı garanti sistemleri, katılımcı onay sistemleri, organik tarım

Araştırmayı İndir

Türkiye’de Tüketicilerin Organik Logolara Yaklaşımları

Yazar: Özlem Karahan Uysal, Bülent Miran, Canan Abay, Murat Boyacı, Meike Janssen, Ulrich Hamm
Yıl: 2010
Yayım Yeri: 9. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Tüketicilerin organik ürün logo ve standartları konusundaki bilgi düzeyleri, farklı organik logolara duydukları güven, logoları algılama şekilleri ve bunu etkileyen faktörler araştırılmıştır. Organik ürün tüketicileri ile CERTCOST AB 7. Çerçeve Programı projesi kapsamında gerçekleştirilen anket çalışmalarının verileri analiz edilmiştir. Tüketicilerin organik sertifikasyon logolarını pek tanımadıkları, ancak bu logolara güvendikleri saptanmıştır. Logit modeller, organik ürünleri daha sık satın alan tüketicilerin logolara çoğu bakımdan daha çok güvendiklerini ortaya koymuştur.
Anahtar Kelimeler: organik sertifikasyon, logo, tüketici tercihleri

Araştırmayı İndir

Tarımda Üretici Örgütlenmesine Yönelik Yayım Yaklaşımları ve Konunun Türkiye Açısından Değerlendirilmesi

Yazar: Sait Engindeniz, Sevtap Güler, Erdoğan Oktay, Özlem Karahan
Yıl: 1994
Yayım Yeri: 1. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Yayım ve Haberleşme

Araştırmayı İndir

İzmir İlinde Tüketicilerin Gıdan Etiketlerini Okuma Alışkanlıkları Üzerine Araştırma

Yazar: Özlem Karahan Uysal, Zerrin Kenanoğlu Bektaş, Cihat Günden, Bülent Miran
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Gıda etiketleri gıda ürünlerinin satın alım kararında ürünün kalitesi, gıda güvenliği vb. çok sayıdaki özelliklerinin tüketici tarafından algılanmasında önemli bir bilgi kaynağı niteliğindedir. Ekonomik gelişmişlik düzeyinin yüksek olduğu toplumlarda, tükettikleri gıdaların içeriği ve niteliği konusunda daha talep kar hale gelen bilinçli tüketicilerin etiketlerden yüksek oranda faydalandıkları bilinmektedir. Nitekim, son zamanlarda sıkça duyduğumuz izlenebilirlik konusu öncelikli olarak gelişmiş ülkelerdeki tüketicilerin talepleri ve bu talebe karşılık vererek pazarda ayrıcalıklı bir konum elde etmek isteyen üretici ve perakendecilerin inisiyatifiyle ortaya çıkmıştır. Etiket ayrıca gıda üreticileri ve perakendecilerinin ürünlerinin ayrıcalıklarını tüketicilere iletme aracı olduğundan, pazarda haksız rekabetin önlenmesi açısından da önemli bir görev üstlenmektedir. Bu çalışmanın amacı, İzmir ilinde tüketicilerin gıda etiketlerini okuma alışkanlıkları üzerinde etkili olan faktörlerin/özelliklerinin belirlenmesidir. Çalışmanın materyalini, İzmir ilinde tesadüfi olarak seçilen 385 tüketiciyle, 2004 Nisan-2005 Şubat döneminde gerçekleştirilen anketlerden elde edilen veriler oluşturmaktadır. Etiket okuma alışkanlıkları üzerinde etkili faktörlerin belirlenmesinde sıralı (ordered) ve nested logil modellerden yararlanılacaktır. Çalışmada kullanılacak olan anket verilerinden elde edilen bulgulara göre tüketicilerin yaklaşık yarısının, etiket bilgileri konusunda, gıda üretici firmalara ve bunların ilgili kurumlar tarafından gereğince denetlendiğine güven duymadıkları; yaklaşık üçte birinin gıda etiketlerini bazen okudukları; yaklaşık dörtte birinin sıksık; onda birlik bir grubun ise daima etiket okuma alışkanlığına sahip oldukları belirlenmiştir. Etiketleri hiç/nadiren okuyanların oranları ise yüzde onbeş yirmilerdedir, Etiketleri okuyan tüketicilerin önemli bir kısmı (% 60,4) aradıkları bilgileri etikette bulduklarını ifade ederken, bir grup tüketici etiket bilgilerinde eksiklikler olduğunu belirtmiştir. En çok yakınılan eksiklikler, sırasıyla, ürünün içeriğindeki maddelerin eksik/yanlış yazılması, kullanma ve saklama talimatı, imal tarihi, menşey, son kullanma tarihi olmuştur.

Anahtar Kelimeler: Gıda etiketleri, tüketici davranışı, Sıralı Logit model, Nested Logit modeli

Araştırmayı İndir

Belirsizlik Koşullarında Kesikli Rassal Programlama İle Karar Alma: Menemen Örneği

Yazar: Bülent Miran, Özlem Karahan
Yıl: 1996
Yayım Yeri: 2. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Araştırmayı İndir

İki Ayrı Çilek İşletmelerinde Çilek Pazarlama Sisteminin İşleyişi ve Sorunları Üzerine Bir Araştırma

Yazar: Kezban E.Konak, Özlem Karahan
Yıl: 1994
Yayım Yeri: 1. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Pazarlama

Araştırmayı İndir