Tanmsal Faaliyetlerin Sürdürülebilirliğinin Değerlendirilmesi: Samsun İli Örneği

Yazar: Vedat  Ceyhan, Mehmet Bozoğlu, Kürşat Demiryürek, H.Avni Cinemre, Osman Kılıç
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Bu araştırmanın amacı Samsun ilinde yürütülen tarımsal faaliyetlerin sürdürülebilirliğini değerlendirmektir Araştırmada kullanılan veriler 2004-2005 üretim dönemine ait olup, basit tesadüfi örnekleme metodu ile seçilmiş 93 tarım işletmesinden anket yoluyla elde edilmiştir. Araştırmada tarımsal faaliyetlerin sürdürülebilirliği ekonomik, sosyal, teknik açıdan ve çevre yönünden olmak üzere 4 ana grup altında İncelenmiştir. İnceleme alanı için toplam sürdürülebilirlik indeksi, seçilen 40 sürdürülebilirlik göstergesinden yararlanarak hesaplanmıştır. Araştırma sonuçlan, inceleme alanında tarımsal faaliyetlerin sürdürülebilirliği açısından ciddi problemlerin var olduğunu göstermiştir. Birinci ve II. alt bölgeler için en önemli problem ekonomik sürdürülebilirlik iken, III alt bölge için sosyal yönden sürdürülebilirlik en önemli sorunu teşkil etmektedir. İnceleme alanında sosyal sürdürülebilirliği tehdit eden en önemli sorunların kanalizasyon ve sağlık hizmetlerinin yetersizliği gibi altyapı problemleri ile mülkiyet sorunu olduğu tespit edilmiştir. Sürdürülebilirlik açısından tarımsal faaliyetlere yatırılan sermaye karşılığında elde edilen gelirin yetersizliği ise en önemli ekonomik sorundur. Kimyasal girdilerin önerilen dozun üzerinde kullanılması, çevre yönünden sürdürülebilirliğe engel olabilecek en önemli unsurdur. Sulama suyu yetersizliği ile su erozyonu ise tarımsal faaliyetlerin teknik yönden sürdürülebilirliğini sınırlayan en önemli faktörlerdir. İnceleme alanında, işletme düzeyinde verimliliğin artırılması, maliyetlerin kontrol altına alınması, tarım dışı yatırımların tarıma yönlendirilmesi tarımsal faaliyetlerin sürdürülebilirliğine olumlu katkı sağlayabilecektir. İşletme düzeyinde alınacak bu önlemler ulusal düzeyde alınacak yapısal önlemlerle desteklenmeli ve özellikle altyapı sorunları ve mülkiyet sorunu hızlı bir şekilde çözümlenmelidir
Anahtar Kelimeler: Samsun, Sürdürülebilirlik Göstergeleri, Sürdürülebilirlik İndeksi

Araştırmayı İndir

Ailelerde Gelir-Harcama İlişkisi Üzerine Bir Araştırma: Samsun İli Örneği

Yazar: Gamze Aydın, Osman Kılıç,Duygu Başkaya
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Diğer
Özet
Bir ülkenin gelir dağılımındaki dengesizlik, o ülkenin karşılaştığı önemli sorunlardan biridir. Araştırmada, aileler arasındaki gelir dağılımı ve gelire bağlı olarak tüketim harcamalarındaki değişimin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu nedenle, Samsun ilinin merkez ilçelerinden biri olan ilk adım ilçesinde ikamet eden 150 aile ile anket yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, aileler elde ettikleri gelirin %17.4’ünü gıda harcamalarına ayrılmaktadırlar. Bunu %8.47 ile kira, %7.9 ile eğitim harcaması takip etmektedir. Gelir dağılımındaki dengesizliğin ortaya konulmasında Gini katsayısı kullanılmıştır. İncelenen aileler arasında en düşük gelir grubu toplam gelirden %8.22, en yüksek gelir grubu ise %36.2 pay almaktadır. Araştırma alanında Gini katsayı 0.27 olarak hesaplanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Gelir dağılımı, harcama, Gini katsayısı
Araştırmayı İndir

Gelir Düzeyine Göre Süt Tüketiminde Tüketici Davranışları: Samsun İli Örneği

Yazar: Orhan Gündüz, Osman Kılıç, Murat Emir, Gamze Aydın
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Süt tüketimi, başta tüketici alışkanlığı olmak üzere gelir ve çevre gibi çok sayıda faktörden etkilenmektedir. Bu araştırmada, Samsun ilinde yaşayan ailelerin süt tüketimindeki satın alma davranışlarının ve tüketim eğilimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada 384 haneden anket yoluyla toplanan veriler analiz edilmiştir. Aileler, gelir düzeyleri dikkate alınarak beş eşit gruba ayrılmıştır. Araştırma sonuçları, ailelerin ortalama “1951 aylık gelire sahip olduğunu ve bu gelirin yaklaşık %20’sini mutfak harcamasında kullandıklarını ortaya koymuştur. İncelenen ailelerin %98’i açık veya kapalı sütten birini tüketirken hiç süt tüketmeyen ailelerin oranı sadece %2’dir. Ailelerin büyük çoğunluğu kapalı sütün açıkta satılan süte oranla daha sağlıklı olduğunu belirtmiştir. Kişi başına aylık kapalı süt tüketimi 240 gramdır. Kapalı süt satın almada süpermarket ve marketler daha çok tercih edilmektedir. Ailelerin kapalı süt tüketim sıklığı ile kapalı süt tüketim miktarı, gelir durumu ve ikamet yeri arasındaki ilişki istatistiksel olarak önemli bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Süt, hanehalkı, tüketici davranışları, Samsun
Araştırmayı İndir

Samsun İli Kırsal Kesimde Yoksulluk Düzeyi

Yazar: Bakiye Kılıç, Nur İlkay Sönmez, Vedat Ceyhan, Osman Kılıç, Orhan Gündüz
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Kırsal Kalkınma ve Yoksulluk
Özet
Gelişmiş ülkeler arasında yer alan Türkiye’de özellikle kırsal kesimdeki yoksulluk düzeyi ile ilgili yeterli araştırmaların olduğu söylenemez. Bu sebeple araştırmada, Samsun ili kırsal kesiminde yoksulluk düzeyinin köy bazında ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırma materyalini Samsun iline bağlı Atakum, Alaçam, Asarcık, Ayvacık, Bafra, Canik, Çarşamba, Havza, Ilkadım, Kavak, Ladik, Salıpazarı, On dokuz Mayıs, Tekkeköy, Terme, Yakakent ve Vezirköprü İlçelerinin Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlükleri’nden, İl Özel İdaresi’nden, İl Sağlık Müdürlüğü’nden, İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nden ve Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK)’n dan elde edilen köy bazındaki veriler oluşturmaktadır. Yoksulluk düzeyinin ölçülmesinde yoksulluk indeksinden yararlanılmıştır. Yoksulluk indeksi hesaplanırken köylerin; elektrik varlığı, öğretmen başına düşen öğrenci sayısı, ortalama hane halkı büyüklüğü, en yakın sağlık kuruluşuna olan uzaklığı, ilçe merkezine uzaklığı, asfalt yol uzunluğu, içme suyu ve kanalizasyon varlığı, doktor başına düşen hasta sayısı ve kişi başına düşen brüt gelir değişkenleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçları yoksulluk düzeyi düşük olan köylerin Samsun ili II. alt bölgesinde yer alan Asarcık, Kavak veledi ilçelerinde, yüksek olan köylerin ise I. alt bölgede yer alan On dokuz Mayıs, Terme ve Bafra ilçelerinde yer aldığını göstermiştir. Yoksul ilçelerde, kanalizasyon varlığı artırılmalı, alternatif gelir olanakları yaratılarak kişi başına gelir artırılmalı ve köylerde okul ve öğretmen sayıları artırılarak öğretmen başına düşen öğrenci sayısı azaltılmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Kırsal, yoksulluk, yoksulluk indeksi, Samsun.
Araştırmayı İndir

Karadeniz Bölgesindeki Alabalık İşletmelerinde Ekonomik Etkinlik

Yazar: Vedat Ceyhan, H.Avni Cinemre, Mehmet Bozoğlu, Kürşat Demiryürek, Osman Kılıç
Yıl: 2004
Yayım Yeri: 6. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet: Bu çalışmanın amacı, Karadeniz Bölgesinde alabalık yetiştiren işletmelerin ekonomik etkinliğini ölçmek ve ekonomik etkinlik üzerine etkili olan faktörleri belirlemektir, İncelenen işletmelerde etkinlik ölçümlerinin tahmin edilmesinde Veri Zarflama Yöntemi (VZY) kullanılmıştır. Araştırmada teknik etkinlik, kaynak dağıtım etkinliği ve ekonomik etkinlik sırasıyla 0.82, 0.83 ve 0.68 olarak ölçülmüştür. Etkinlik analizi sonuçları, etkin olmayan işletmelerin en iyi uygulamaya sahip işletmelerin seviyesine ulaşabilmek için yem ve işgücü masraflarını %32 oranında azaltması gerektiğini göstermiştir. Ölçek etkinliği ile saf teknik etkinlik katsayıları, incelenen alabalık işletmelerinin optimum ölçekte olmalarına rağmen faaliyetlerini teknik olarak etkin yapamadıklarını göstermektedir. Araştırma sonuçları ayrıca, ekonomik etkinlik ile havuz mülkiyeti, işletmenin hukuki statüsü, işletme sahibinin eğitim durumu ve deneyimi, yayım servisleri ile bağlantı sıklığı, işletme dışı gelir ve kredi kullanımı değişkenleri arasında istatistik açıdan önemli pozitif ilişki olduğunu göstermiştir. Havuz büyüklüğü ise ekonomik etkinliği negatif yönde etkilemektedir. İşletme düzeyinde eğitim çalışmalarının düzenlenmesi ve tarımsal yayım programlarının hazırlanması, inceleme
alanında etkinliğin artırılmasına yardımcı olabilecektir.
Anahtar Kelimeler: ekonomik etkinlik, veri zarflama yöntemi, alabalık işletmeleri, etkinliği belirleyen faktörler

Araştırmayı İndir

Bafra İlçesinde Çevre Amaçlı Tarım Arazilerin Korunması Programının Değerlendirilmesi ve İyi Tarım Uygulamalarının Etkilerinin Sürdürülebilirliği

Yazar: H. Türkten, G. Aydın Eryılmaz, V. Ceyhan, O. Kılıç
Yıl: 2014
Yayım Yeri: 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Doğal Kaynaklar ve Çevre Ekonomisi
Özet
Araştırmada, Çevre Amaçlı Tarım Arazilerinin Korunması (ÇATAK) Programı çerçevesinde Samsun ili Bafra ilçesinde gerçekleştirilen uygulamaların değerlendirilmesi ve iyi tarım uygulamalarının (İTU) oluşturduğu etkilerinin sürdürülebilirliğinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmanın ana materyalini ÇATAK programından yararlanan çiftçiler arasından tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilmiş 48 çiftçiden anket yoluyla toplanan veriler oluşturmaktadır. İTU ve ÇATAK kapsamında alınan eğitimler sonrası çiftçilerde meydana gelen değişikliklerin sürdürülebilirliği, toprak, dane ve yaprak analizleri sonucu uygun tarımsal faaliyetlerin uygulanması, gelecek kuşaklara yeterli toprak ve su kaynakları bırakmak için yapılan uygulamaların faydaları gibi konularda 5’li Likert ölçeği ile sorulan sorulara çiftçilerin verdikleri yanıtlara göre hesaplanan skorlar yardımıyla belirlenmiştir. Araştırma sonuçları iyi tarım uygulamalarının sürdürülebilirliği ile tarım işletmelerinde işgücü varlığı, toplam destek miktarı ve çiftçilerin ÇATAK ile İTU kapsamında verilen eğitimlerden memnun olma durumu arasında istatistiksel olarak önemli farklılık olduğunu göstermektedir. İşgücü varlığı düşük, destek miktarı fazla olan ve bu eğitimlerden daha çok memnun olan çiftçiler, ÇATAK desteği sona erdiğinde de İTU faaliyetlerine devam edeceklerdir. Dolayısıyla, İTU’nun çiftçilere daha çok benimsetilmesi için destek süresinin uzatılması, verilen eğitimlerinde n memnun olmayan çiftçilerle ilgili kurum ve kuruluşlarla iletişimlerinin artırması ve çiftçilerin söz konusu eğitimlerle ilgili beklentilerini dikkate alan çalışmalara yönelmeleri, İTU’nun oluşturduğu etkilerin sürdürülebilirliğini olumlu yönde etkileyecektir.
Anahtar Kelimeler: ÇATAK, iyi tarım, etkilerin sürdürülebilirliği, Bafra

Araştırmayı İndir

Samsun’da Gübre Üreten ve Pazarlayan Firmaların Yapısal Sorunları ve Çözüm Önerileri

Yazar: G. Aydın Eryılmaz, O. Kılıç
Yıl: 2014
Yayım Yeri: 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Pazarlama
Özet:

Araştırmanın amacı, Samsun’da kimyasal gübre üreten ve pazarlayan firmaların yapısal özelliklerinin ortaya konulması ve sektördeki sorunlara çözüm önerilerinin getirilmesidir. Araştırma kapsamında ikisi üretici, dördü dağıtıcı olmak üzere toplam altı firmayla anket yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, firmaların tesis yeri seçmelerinin en önemli nedeni olarak %83,3 ile Samsun’un liman şehri olması gösterilmiştir. Firmaların bölgeye en fazla temin ettiği gübre %20,7 ile 20.20.0 kompoze gübresidir. Sektördeki sorunların başında yurt dışına bağımlılık ve çiftçilerin bilinçsiz gübre kullanmaları gelmektedir. Bu bakımdan devletin gübre kullanımına verdiği desteklerle ilgili yapacağı düzenlemelerde, sektördeki paydaşların görüşlerine başvurulması önemlidir. Ayrıca gübre kullanımı konusunda çiftçilere verilecek eğitim çalışmaları da, bilinçli gübre kullanımı açısından önem taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler: Samsun, kimyasal gübre, gübre sektörü.

Araştırmayı İndir

Arazi Fiyatını Belirleyen Faktörlerin Fiyatının Belirlenmesi

Yazar: Uğur Başer, Osman Kılıç
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Araştırmanın amacı, Samsun ili Ladik İlçesinde arazi fiyatını etkileyen faktörleri belirlemek ve arazi fiyatını tespit etmeye yönelik uygulanabilir bir model elde etmektir. Ladik İlçesinde Derinöz Sulama Projesi kapsamındaki 8 köyde, tapu kütüklerinden elde edilen bilgilere göre 2014 yılında 104 farklı parselde arazi satışı gerçekleşmiştir. Ankete konu parsellerin tespitinde, miras yoluyla el değiştiren arazi parselleri dışındaki gerçek satışlar göz önünde bulundurulmuştur. Bu çerçevede tam sayım yöntemiyle 72 arazi parseline ait veriler elde edilmiştir. Hedonik Fiyat Yönteminin kullanıldığı araştırmada, katsayılar regresyonla ortaya konulmuş ve arazi fiyatını etkileyen değişkenlerin oransal ağırlıkları verilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, arazi fiyatını etkileyen en önemli faktörün sulama durumu olduğu tespit edilmiştir. Sulamanın dışında arazi fiyatını etkileyen diğer faktörler; arazinin taşlılık, eğim ve verim durumu ile araziden ana yola ve köy merkezine uzaklık olarak belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Arazi fiyatı, değerleme, Hedonik Fiyat Yöntemi, Samsun

Araştırmayı İndir

Bitkisel Yağ Tüketiminde Markaya Karşı Tutumu Etkileyen Faktörlerin Analizi: Samsun İli Örneği

Yazar: Orhan Gündüz, Vedat Ceyhan, H.Avni Cinemre, Osman Kılıç
Yıl: 2010
Yayım Yeri: 9. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Bu araştırmanın amacı; Samsun ili merkezinde ikamet eden ve bitkisel yağ tüketen ailelerin marka konusundaki yaklaşımlarının ve markalı ürünleri seçimlerini etkileyen faktörlerin belirlenmesidir. Araştırmada 150 aileden anketlerle sağlanan veriler probit model kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, ailelerin %63’ünün bitkisel yağ tüketiminde marka değiştirdiklerini, %37’sinin ise sürekli aynı markayı tercih ettiklerini ortaya koymuştur. Probit model sonuçlarına göre, ailelerde gıda satın almaya karar veren kişilerin cinsiyeti ve statüsü ile ailelerin aylık gıda harcama tutarı, aylık bitkisel yağ tüketim miktarı, ürün kalitesi, ürün fiyatı ve ürünün güvenilir olduğu fikri markaya karsı tutumu etkileyen önemli kriterlerdir.
Anahtar Kelimeler: Bitkisel yağ, marka, tüketim, probit, Samsun

Araştırmayı İndir