Samsun İlinde Sığır Besiciliği Faaliyetlerinden Ortaya Çıkan Atık ve Yan Ürünlerin Değerlendirilmesi ve Yönetimi

Yazar: Hatice Türkten, Çağatay Yıldırım, Vedat Ceyhan, Orhan Günbüz
Yıl: 2016
Yayım Yeri: Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet

Sığır besiciliğinin bütün aşamalarında meydana gelen atıkların yönetilmesi ve değerlendirilmesi hem işletmeler hem de çevre ve insan sağlığını koruma görevi olan hükümet açısından önem taşımaktadır. Bu sebeple bu araştırmada sığır besiciliğinde gerek yetiştirme dönemi gerekse de kesim sonrası dönemde ortaya çıkan hayvansal atıkların ve yan ürünlerinin miktarının belirlenmesi, atıkların yönetiminde mevcut durumun ortaya konulması, atıkların değerlendirme şekillerinin belirlenmesi ve sığır besiciliği yapan kişilerin atık yönetimi konusundaki bilgi düzeylerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırma verileri Samsun ilinde sığır besiciliği yapan 38 adet işletmeden anket yoluyla ve Samsun ilinde faaliyet gösteren Kırmızı Et Üreticileri Birliği ile 21 adet mezbahadan bireysel mülakatlar ve nitelikli gözlemler yoluyla elde edilmiştir. Hayvansal atıkların miktarının ve değer lendirme biçimlerinin belirlenmesinde “süreç değerlendirmesi (process evaluation)” yaklaşımı kullanılmıştır. Sığır besiciliği yapan kişilerin atık yönetimi konusundaki bilinç düzeylerinin ortaya konulmasında, amaca uygun olarak geliştirilmiş ölçek kullanılmıştır. Araştırma sonuçları Samsun ilinde büyükbaş hayvanların kesim sonrası yılda ortalama 240 bin ton hayvansal atık ve yan ürün ortaya çıktığını ve bu atıkların yönetiminde ve değerlendirilmesinde kurumsal bir sistemin olmadığını göstermiştir. Araştırmada ayrıca Samsun ili sığır besicilerinin atıkların değerlendirmesinin kendilerine sağlayacakları katkılardan haberdar olmadıklarını ve atık yönetimi konusunda bilinç düzeylerinin istenen düzeyde olmadığı tespit edilmiştir. İncelenen Üretici Birlikleri karkas kısmı alındıktan sonra geriye kalan atıkların değerlendirmesi için yatırım yapmaya oldukça isteklidirler. Hayvansal atıkların yönetilmesi ve değerlendirilmesi konularında üreticilere eğitim verilmesi, üretici örgütlerine atık değerlendirme tesisi kurmak ve işletmek için ihtiyaç duydukları finansman ve teknik desteğinin sağlanması ve hayvansal atık yönetiminin etkinleştirilmesi için gerekli alt yapı ve mevzuat düzenlemelerinin yapılması işletme düzeyinde ve ulusal düzeyde elde edilecek ekonomik katkıları artırabilecek ve çevresel sürdürülebilirliğe olumlu katkılar sağlayabilecektir.

Anahtar Kelimeler: Atık yönetimi, Hayvansal atıklar, Samsun, Sığır besiciliği

Araştırmayı İndir

Ailelerin Et Tüketimleri Üzerine Bir Araştırma: Tokat İli Örneği

Yazar: Orhan Gündüz, Kemal Esengül, Ziya Gökalp Göktolga
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Araştırmada, Tokat ilinde yaşayan 138 adet hane halkından anketlerle elde edilen veriler yardımıyla et tüketimleri incelenmiştir. Aileler üç farklı gelir grubu ile incelenmiştir. Aileler ortalama 4.45 kişiden oluşmakta, ortalama aylık gelirleri 1065 YTL ve bu gelirin yaklaşık %25’ini gıda harcamalarına ayırmaktadırlar. Ailelerin et tüketim değerleri, gıda harcamaları içerisinde ikinci sırayı almaktadır. Et tüketimi içerisinde ise kırmızı et tüketim değeri oldukça yüksektir. Ailelerin et tüketimlerini etkileyen faktörlerin önem derecelerini ortaya koyabilmek için regresyon analizi yapılmıştır. Et tüketimlerini en iyi açıklayan denklem logaritmik fonksiyondur. Analiz neticesinde: Kırmızı et tüketiminin: kırmızı et fiyatı, kanatlı et fiyatı, hanelerin aylık geliri, hanelerin aylık gıda harcama tutarları, hanedeki kişi sayısı ve aile reisinin eğitiminden, Kanatlı eti tüketiminin ise: kanatlı et fiyatı, kırmızı et fiyatı, hane halkının aylık geliri, hanedeki toplam kişi sayısı değişkenleri tarafından etkilendikleri belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Kırmızı Et, Tavuk Eti, Harcama, Tüketim, Tokat.

Araştırmayı İndir

Tokat İlinde Domates Yetiştiriciliği Yapan İşletmelerin Karşılaştıkları Riskler ve Risk Stratejileri Üzerine Bir Araştırma

Yazar: Orhan Gündüz, Kemal Esengül
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Çalışmanın amacı, üreticilerin karşılaştıkları risk faktörleri ve bunlara karşı geliştirilebilecek stratejilerin analiz edilmesidir. Araştırmada, Tokat ili merkez ilçede domates yetiştiren 77 işletmeden anket ile sağlanan veriler kullanılmıştır. Veriler Çok boyutlu Ölçekleme yöntemi ile analiz edilmiştir. Çok boyutlu ölçekleme analizi sonucu üreticiler açısından riske neden olan faktörlerden: ülke ekonomisindeki ve hükümet politikalarındaki değişimler, tarıma yönelik desteklemelerdeki değişimler ile hastalık ve zararlıların benzer etkiye sahip oldukları ve önem derecelerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Riske karşı geliştirilebilecek stratejilerden, hastalık ve zararlılar ile mücadele ve ürün fiyatlarının önceden belli olmasının üreticiler açısından çok önemli olduğu ve benzer etkiye sahip oldukları tespit edilmişti
Anahtar Kelimeler:Domates, Risk, Risk Stratejileri, Çok boyutlu Ölçekleme.

Araştırmayı İndir

Tüketicilerin Genetiği Değiştirilmiş Ürünler Hakkında Bilinç Seviyelerinin Belirlenmesi: Tokat İli Örneği

Yazar: Ziya Gökalp Göktolga, Kemal Esengül, Orhan Gündüz
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Bu çalışma ile, Tokat ilindeki tüketicilerin genetiği değiştirilmiş ürünler hakkında bilinç seviyelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın verilerini hanelerde yüz yüze yapılan 300 adet anket oluşturmaktadır. Anketler Ocak-Şubat 2006 tarihleri arasında yapılmıştır. Çalışmada kısaca şu bulgulara ulaşılmıştır: Anket yapılan tüketicilerin %58,33’ü genetiği değiştirilmiş ürün (GDÜ) kavramını duymuştur. Ancak GDÜ kavramını duyan tüketicilerin yalnızca %58,86’sı GDÜ kavramını doğru bir şekilde tanımlayabilmiştir. Tüketicilerin %68 i GDÜ’lerin insan sağlığına zararlı olabileceğini düşünürken, tüketicilerin %45.33’ü ise GDÜ ürünlerinin çevreye zararı olabileceğini düşünmektedir. Yapılan ki-kare testi sonuçlarına göre tüketicilerin yaşı, eğitim seviyesi ve hane halkının gelir düzeyi ile GDÜ kavramını bilme durumu arasında istatistiksel olarak 0,01 anlamlılık düzeyinde ilişkinin varlığı tesbit edilmiştir. Tüketicilerin GDÜ kavramını daha iyi anlaya bilmesi ve bu alanda tüketicilerin bilinç seviyesinin yükseltilebilmesi için özellikle bu alanda politika yapıcılara, halkın eğitim ve gelir seviyesinin artırılmasına yönelik politikalar uygulamaları önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Genetiği Değiştirilmiş Ürünler, Tüketici Bilinci, Tokat.

Araştırmayı İndir

Samsun İli Bafra İlçesinde Domates Yetiştiren İşletmelerin Ekonomik Analizi

Yazar:  O. Gündüz
Yıl: 2014
Yayım Yeri: 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Bafra ovası, sadece Samsun ili için değil aynı zamanda Karadeniz bölgesinin de tarım ambarı konumunda olan bölgelerdendir. Bafra ilçesinde önemli miktarlarda yetiştirilen domates, bölgenin ihtiyacını karşılamaktadır. Bu araştırmada Samsun ili Bafra ilçesinde domates yetiştiren işletmelerin ekonomik yapılarını ve yıllık faaliyet sonuçlarını ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırmada kullanılan veriler gayeli olarak seçilen 7 köyden basit tesadüfî örnekleme yöntemi ile belirlenmiş 50 işletmeden anket yoluyla elde edilmiştir. Elde edilen veriler 2011 üretim dönemine aittir. Araştırma sonuçlarına göre incelenen işletmelerde ortalama arazi büyüklüğü 40 da bulunmuştur. Bu alan içinde domates ekim alanının oranı %16’dır.İşletmelerin sermayesinin %87’sini arazi, %13’ünü işletme sermayesi oluşturmaktadır. İşletmeler ortalamasına göre Gayrisafi Üretim Değeri 65 bin TL, Saf Hâsıla 27 bin TL ve Tarımsal Gelir 31 bin TL bulunmuştur. Mali Rantabilite %8,1 ve Ekonomik Rantabilite %7,6 olarak hesaplanmıştır. Domates üretimi dekara ortalama 4300 kg bulunmuştur. İşletmelerde 6 kişi yaşamakta olup, %54’ü erkektir.

Araştırmayı İndir

Gelir Düzeyine Göre Süt Tüketiminde Tüketici Davranışları: Samsun İli Örneği

Yazar: Orhan Gündüz, Osman Kılıç, Murat Emir, Gamze Aydın
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Süt tüketimi, başta tüketici alışkanlığı olmak üzere gelir ve çevre gibi çok sayıda faktörden etkilenmektedir. Bu araştırmada, Samsun ilinde yaşayan ailelerin süt tüketimindeki satın alma davranışlarının ve tüketim eğilimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada 384 haneden anket yoluyla toplanan veriler analiz edilmiştir. Aileler, gelir düzeyleri dikkate alınarak beş eşit gruba ayrılmıştır. Araştırma sonuçları, ailelerin ortalama “1951 aylık gelire sahip olduğunu ve bu gelirin yaklaşık %20’sini mutfak harcamasında kullandıklarını ortaya koymuştur. İncelenen ailelerin %98’i açık veya kapalı sütten birini tüketirken hiç süt tüketmeyen ailelerin oranı sadece %2’dir. Ailelerin büyük çoğunluğu kapalı sütün açıkta satılan süte oranla daha sağlıklı olduğunu belirtmiştir. Kişi başına aylık kapalı süt tüketimi 240 gramdır. Kapalı süt satın almada süpermarket ve marketler daha çok tercih edilmektedir. Ailelerin kapalı süt tüketim sıklığı ile kapalı süt tüketim miktarı, gelir durumu ve ikamet yeri arasındaki ilişki istatistiksel olarak önemli bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Süt, hanehalkı, tüketici davranışları, Samsun
Araştırmayı İndir

Türkiye’de Mikrokredi Uygulamalarının Kadın Yoksulluğu Açısından Önemi

Yazar: Rüveyda Kızıloğlu, Meral Uzunöz, Orhan Gündüz
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarım ve Gıda Politikası
Özet
Yoksulluk tüm dünya için önemli bir sorun olmakla birlikte kadınlar bu sorunu daha derinden yaşamaktadırlar. Toplumun kadına olan bakış açısı, kadınların düşük ücretle çalışmaya razı olmaları gibi faktörlerin bunda etkili rol oynadığı gözlenmektedir. Yoksullukla mücadelede kullanılabilecek birkaç yöntemden bir tanesi de mikro kredi yaklaşımıdır. Mikro kredi yoksullara ve özellikle kadınlara ekonomik bağımsızlığını ve kendine güvenini de kazandırmaktadır.
Bu çalışmayla; kadın yoksulluğu ile mücadelede mikro kredi uygulamasının yeri ve önemini belirlemek ve bu uygulamanın Türkiye’deki durumunu incelemek hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Mikro kredi, Yoksulluk, Kadın, Türkiye
Araştırmayı İndir

Samsun İli Kırsal Kesimde Yoksulluk Düzeyi

Yazar: Bakiye Kılıç, Nur İlkay Sönmez, Vedat Ceyhan, Osman Kılıç, Orhan Gündüz
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Kırsal Kalkınma ve Yoksulluk
Özet
Gelişmiş ülkeler arasında yer alan Türkiye’de özellikle kırsal kesimdeki yoksulluk düzeyi ile ilgili yeterli araştırmaların olduğu söylenemez. Bu sebeple araştırmada, Samsun ili kırsal kesiminde yoksulluk düzeyinin köy bazında ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırma materyalini Samsun iline bağlı Atakum, Alaçam, Asarcık, Ayvacık, Bafra, Canik, Çarşamba, Havza, Ilkadım, Kavak, Ladik, Salıpazarı, On dokuz Mayıs, Tekkeköy, Terme, Yakakent ve Vezirköprü İlçelerinin Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlükleri’nden, İl Özel İdaresi’nden, İl Sağlık Müdürlüğü’nden, İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nden ve Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK)’n dan elde edilen köy bazındaki veriler oluşturmaktadır. Yoksulluk düzeyinin ölçülmesinde yoksulluk indeksinden yararlanılmıştır. Yoksulluk indeksi hesaplanırken köylerin; elektrik varlığı, öğretmen başına düşen öğrenci sayısı, ortalama hane halkı büyüklüğü, en yakın sağlık kuruluşuna olan uzaklığı, ilçe merkezine uzaklığı, asfalt yol uzunluğu, içme suyu ve kanalizasyon varlığı, doktor başına düşen hasta sayısı ve kişi başına düşen brüt gelir değişkenleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçları yoksulluk düzeyi düşük olan köylerin Samsun ili II. alt bölgesinde yer alan Asarcık, Kavak veledi ilçelerinde, yüksek olan köylerin ise I. alt bölgede yer alan On dokuz Mayıs, Terme ve Bafra ilçelerinde yer aldığını göstermiştir. Yoksul ilçelerde, kanalizasyon varlığı artırılmalı, alternatif gelir olanakları yaratılarak kişi başına gelir artırılmalı ve köylerde okul ve öğretmen sayıları artırılarak öğretmen başına düşen öğrenci sayısı azaltılmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Kırsal, yoksulluk, yoksulluk indeksi, Samsun.
Araştırmayı İndir

Tarımsal Ürünlerin Dış Ticaretinde Karşılaştırmalı Üstünlükler: Türkiye – AB Kuru Meyve Dış Ticareti Örneği

Yazar: Orhan Gündüz, Gülistan Erdal, Kemal Esengün
Yıl: 2004
Yayım Yeri: 6. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Uluslararası Tarım ve Ticaret
Özet: Geleneksel dış ticaret teorileri Smith’in “Mutlak Üstünlük Teorisi” ve Ricardo’ nun “Karşılaştırmalı Üstünlük Teorisi” temelleri üzerine oturtulmuştur. Bu teoriler ülkeler arası dış ticarette rekabet gücü yüksek malların üretimine öncülük etmiştir. Bu çalışmada, Türkiye dış ticareti içinde önemli bir yer tutan tarım sektörünün rekabet gücünün, geleneksel ve tarımsal ürün ihracatının en önemli unsurlarından olan Kuru Meyveler (Kuru Üzüm, Kuru İncir, Kuru Kayısı) vasıtasıyla belirlenmesi amaçlanmıştır. Avrupa Birliği üyesi ülkelerden Almanya, Fransa, İngiltere, Mollanda ve İtalya, Türkiye ile karşılaştırılma)a alınmıştır. Araştırmada yöntem olarak, kuru meyve üretim ve dış ticaret verileri için yüzde ve indeks hesapları kullanılmıştır. Ayrıca karşılaştırmalı üstünlükleri onaya koymak amacıyla sadece karşılaştırmalı üstünlükler katsayısı (RCA) hesaplanmıştır R C A > 1 ise ülkenin o malda diğer ülkeye göre karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olduğu ifade edilmektedir. Elde edilen sonuçlar, kuru meyve dış ticaretinde Türkiye in, sözü edilen ülkelere kıyasla her üç üründe de
karşılaştırmalı olarak üstün olduğu belirlenmiştir RCA, her üç üründe de 1 den büyük çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler: Dış Ticaret. Karşılaştırmalı Üstünlük Katsayısı. Kuru Meyve

Araştırmayı İndir

Tarım Ürünlerinde Üretim Ve Fiyat İlişkisi

Yazar: Zeki Bayramoğlu, Erdemir Gündoğmuş, Orhan Gündüz
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Bursa
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet: Bu çalışmada tarımsal ürünlerin fiyatlarındaki dalgalanmanın üretici kararları üzerindeki etkisi, Koyck modeli kullanılarak açıklanmaya çalışılmıştır. Modelde kullanılan veriler 1975 – 2005 dönemine aittir. Çalışma kapsamında Türkiye’de ekilen tarla alanların yaklaşık % 90’ınında üretimi yapılan arpa, buğday, mısır, fasulye, ayçiçeği, yer fıstığı, nohut, mercimek, pamuk, şekerpancarı, soğan, sarımsak, patates, susam ve tütün yer almakta olup, her biri için model tahmin edilmiştir. Ayrıca fiyattaki değişikliğin, üretim alanları üzerindeki hissedilebilir etkisinin süresi de hesaplanmıştır. Bütün bu bulgular sonucunda çalışma kapsamında yer alan ürünlerden ticari özelliği olan ürünlerin t-1 dönemindeki fiyatlarının üretim kararlarında etkili olduğu tespit edilmiştir. Yarı ticari özelliği olan ve öz tüketime yönelik üretilen ürünlerle, devlet müdahalesi olan ürünlerde ise üretim kararı fiyat dışı faktörlerin etkisinde kalınmak suretiyle belirlendiği tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Tarım ürünleri, Koyck modeli, Gecikmesi dağıtılmış modeller

Araştırmayı İndir