Yeni Şeker Kanununun Türkiye Şeker Sanayiine Etkilerinin İncelenmesi

Yazar: Sema Konyalı, Okan Gaytancıoğlu
Yıl: 2002
Yayım Yeri: 5. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Erzurum
Konu: Tarımsal ve Tarıma Dayalı Sanayi
Özet: Ülkemizde cumhuriyet sonrası kurulan ilk sanayi dallarından olan şeker sanayi, tarımın sanayiye entegrasyonunu sağlayan en önemli sanayilerden birisidir. Şeker sanayi ile ülkemizde ilk sözleşmeli üretim dönemi başlamıştır. Ayrıca, halkımızın şeker ihtiyacının karşılanması yanında şeker sanayinin yar ürünü olan küspe ve melas hayvan yemi olarak tüketilmekte, fabrikalara yakın yörelerde hayvancılığın gelişmesine katkılarda bulunmaktadır. Bunların dışında şeker sanayi yan ürünü olarak ispirto üretimi ülke ekonomisine katkılar sağlamaktadır. Türkiye’de şeker sanayi çiftçi açısından üretim kotası, sanayi tesisleri açısından özelleştirme konusu ile karşı karşıyadır. Şeker sektörü de dahil olmak üzere Türk ekonomisi küresel rekabete uyum sağlayabilmek ve gelişmiş ekonomiler arasında hakkettiği yeri alabilmek için hızlı bir yapısal dönüşüm içerisine girmiştir. Bundan dolayı şeker sektöründe, 1956 yılından bu yana yürürlükle bulunan 6141 sayılı Şeker Kanunu uyarınca yapılmış olan düzenlemeler yerini 4634 sayılı Şeker Kanununa bırakmıştır. Şeker Kanunu şeker fabrikalarının özelleştirilmesine alt yapı hazırlamakla ve şeker üretim ve pazarında kota sistemim öngörmektedir. Bu yasada uygulanacak olan kota sistemiyle pancar ekim alanları daha da daralacaktır. Bir taraftan şeker üretimi azalırken, küspe üretimi de azalacaktır ki bu da hayvancılığı etkileyecektir. Bu arada büyük miktarda şeker stoku olan ABD ve AB ülkelerinin ürünlerine de Türkiye pazarları ardına kadar açılacaktır. Dolayısıyla üreticiler biraz daha fakirleşecek, hayvancılığımız iyice gerileyecek, ilaç ve gıda sanayimiz ise büyük darbe alacaktır Hepsinden önemlisi, bir tarım ülkesi olan Türkiye bitkisel yağdan sonra şekerde de dışa bağımlı hale gelecektir. Bu araştırma ile 04/04/2001 tarihinde çıkarılan 4634 sayılı Şeker Kanununun ülkeye ve bölgeye sağlayacağı olumlu ve olumsuz yönler değerlendirilerek, yeni Şeker Kanununun Türk Şeker Sanayine olan etkileri incelenecektir.
Anahtar Kelimeler: Şeker, şeker sanayii, üretim kotası, şeker kanunu, özelleştirme

Araştırmayı İndir

Buğdayda Uygulanan Tarım Politikalarının Yoksulluk Üzerine Etkileri:Trakya Bölgesi Örneği

Yazar: Sema Konyalı, Okan Gaytancıoğlu
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarım ve Gıda Politikası
Özet
Trakya Bölgesi tarım ve tarıma dayalı sanayi sektörlerinin yoğunlaştığı önemli bir bölgedir. Yıllara göre değişmekle birlikte, Türkiye’de üretilen buğdayın % 10-15’i Trakya bölgesine aittir. Ancak, Türkiye’nin en önemli tarımsal bölgelerinden biri olan Trakya Bölgesi, buğdayda uygulanan tarım politikalarından olumsuz yönde etkilenmiştir. Buğday üretiminde kullanılan girdi fiyatlarındaki artış, üreticileri zor durumda bırakmıştır. Özellikle buğday tarımında yoğun olarak kullanılan önemli girdilerden olan gübre fiyatının bir önceki yıla (2010 yılı) göre %42 oranında artmasına karşılık, buğday fiyatı %10 artmıştır. Gübre fiyatlarındaki yüksek artış, çiftçinin ekonomik olarak erimesine, zaman zaman gübre kullanımını azaltmasına neden olmaktadır. Bu durum verim miktarında azalmalara neden olarak, çiftçiyi ekonomik bakımdan zora sokmaktadır. Çiftçi eline geçen fiyatlar azalmakta, bu da çiftçilerin giderek yoksullaşmasına neden olmaktadır.
Bölgedeki nüfusun büyük bir bölümünün tarımsal üretimde olmasına rağmen tarımdan elde edilen gelirin giderek küçülmesi tarımsal üretimdeki genç nüfusun sanayi bölgelerine doğru kaymasına ve dolayısıyla da emek gücünün tarımdan sanayiye geçmesine neden olmaktadır. Son yıllarda sanayi bölgeleri olan Çorlu ve Çerkezköy ilçelerinin nüfus oranlarının giderek artması buna en iyi örnektir. Bu araştırmada, Türkiye’de buğdayda uygulanan tarım politikaları incelenmiş ve uygulanan politikaların Trakya tarımında yarattığı yoksulluk üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda ise ortaya çıkan sorunlara çözüm önerileri getirilerek, bölgenin sosyo-ekonomik gelişimine katkılar yapılmasına çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Buğday, Tarım Politikaları, Yoksulluk, Trakya Bölgesi
Araştırmayı İndir

Veri Zarflama Yöntemi(VZA) İle Buğday Üretiminde Kullanılan Girdilerin Ölçülmesi: Trakya Bölgesi Örneği

Yazar: Sema Konyalı, Okan Gaytancıoğlu
Yıl: 2008
Yayım Yeri; 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Bursa
Konu: Araştırma Yöntemleri
Özet: Bu çalışmanın amacı, buğday üretiminde kullanılan girdilerin etkinlik ölçüm ve analizlerini yapmaktır. Bu kapsamda, Veri Zarflama Yöntemi (VZA) ile araştırma bölgesinde hangi ilçenin ne kadar girdi kullandığını ve bu girdileri etkin kullanıp kullanmadıklarını belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmada Trakya Bölgesinde yapılan örnekleme yöntemi ile 131 köyde bu araştırmanın yapılması gerektiği ortaya çıkmıştır. Her köyde 2 üreticiyle görüşülmesi yeterli olup, 131 köyde 262 anket yapılmıştır. Örnekleme kapsamına giren üreticiler tamamen rastgele seçilmiştir. Bu analizde ölçek etkinliğini bulabilmek için girdiye yönelik ölçeğe göre hem sabit (CRS) hem de değişken (VRS) getirilere göre veriler hesaplanmıştır. Anket verilerinden girdiye yönelik ölçeğe göre sabit getirili CRS Modeli sonucunda üreticilerin çoğu ilçelerde fazla girdi kullandıkları, sadece Çerkezköy ve Çorlu ilçelerinde üreticilerin girdilerini etkin kullandıkları belirlenmiştir. Trakya bölgesinde üreticiler girdi fiyatlarını yüksek bulmalarına rağmen, girdileri fazla kullanmaktan da geri kalmamışlardır. Daha sonra girdiye yönelik ölçeğe göre değişken getirili VRS modeli hesaplanmıştır. VRS modeli sonucunda ise, teknik etkin olan 8 ilçe ve ölçek etkin olan sadece 2 ilçe bulunmuştur. Dolayısıyla girdi odaklı değişken getirili VRS modelinde ilçelerde üreticilerin bir çoğu girdilerini etkin kullanmışlardır. VRS modelinin uygulanmasıyla üreticilerin dekara kullandıkları tohumluk miktarı sadece Kırklareli Merkez ilçede fazla belirlenmiştir. Bu ilçede üreticiler diğer ilçelere göre dekara 1,5 kg daha fazla tohumluk kullanmışlardır. Gübre olarak ise Tekirdağ’ın Muratlı ilçesinde 1,5 kg/da’lık, Edirne’nin Havsa ilçesinde 4,7 kg/da’lık ve Edirne’nin Sıiloğlu ilçesinde 3,8 kg/da’lık bir fazla kullanım gerçekleştiği tespit edilmiştir. VZA’da çıktı olarak buğday üretimi kullanılmıştır. Bazı ilçelerde buğday üretiminde diğer ilçelere göre üretimde bir azalma olduğu belirlenmiştir. Örneğin Kırklareli-Merkez ilçede 16,3 kg/da’lık buğday üretiminde bir azalma olduğu tespit edilmiştir. Araştırına sonucunda VRS modelinin CRS modeline göre daha etkili sonuçlar vermiştir. VRS modelinin uygulanmasıyla girdi ve çıktıların üreticiler tarafından daha etkin kullanıldığı tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Buğday Üretimi. Etkinlik, Veri Zarflama Yöntemi, Trakya Bölgesi

Araştırmayı İndir

Ekonomik Krizin Buğday Tarımına Ve Üreticilere Etkileri

Yazar: Sema Konyalı, Okan Gaytancıoğlu
Yıl: 2010
Yayım Yeri: 9. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
2007 yılında yaşanan kuraklık ve 2008 yılının ortalarında başlayan küresel ekonomik krizle tarım sektörü son üç yıldır zor bir dönemin içindedir. Üst üste gelen ekolojik ve ekonomik kriz, buğday tarımını ve 2 milyon dolayındaki buğday üreticisini olumsuz etkilemiştir. Türkiye nüfusu 1990-2009 yılları arasında 17 milyon kişi artmasına rağmen, buğday üretimi (yıllık ortalama 20 milyon ton) değişmemiştir. Hızlı artan nüfusla birlikte, buğday ve ürünlerinin tüketiminin de artması, gelecek yıllarda üretimin tüketime yetmemesi sorununu ortaya çıkarabilecektir. Türkiye’nin buğday üretimi şimdilik iç tüketimi karşılamaya yeterlidir. Ancak bu kendine yeterlilik, un sanayinin ihtiyacı olan buğday ithalatının yapılmasına engel değildir. Türkiye aynı zamanda buğday ihraç eden bir ülke olduğu için birçok farklı rejim ve strateji uygulayarak buğday ithal etmektedir. Buğday fiyatları ise her geçen gün artan gübre, mazot, tohumluk, ilaç vb. girdilerdeki artış ortalamasının altındadır. Bunun için buğday ve girdi fiyatları reel fiyatlara çevrilerek hesaplanmış ve yorumlanmıştır. Buğday üretiminde girdi fiyatlarındaki yükselişlerin Toprak Mahsulleri Ofisi’nin verdiği buğday alım fiyatından nispi olarak daha fazla artması, buğday üreticilerinin gelirlerinin de reel olarak düşmesine neden olmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de yaşanan kuraklık ve ekonomik krizin buğday tarımına ve üreticilere olan etkilerini belirlemek ve sorunlara çözüm önerileri getirmektir.
Anahtar Kelimeler: Ekonomik kriz, kuraklık, buğday tarımı, buğday üreticisi, buğday fiyatı

Araştırmayı İndir

Yağlı Tohumlu Bitkilerde Uygulanan Tarım Politikaları

Yazar: Okan Gaytancıoğlu
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarım Ve Gıda Politikası
Özet
Türkiye’nin tüm yağlı tohumlu bitkilerde yeterli ve tutarlı bir üretim politikası yoktur. Bundan dolayı ithalat yoluyla Türkiye’ye gelen bitkisel yağ miktarı ve buna ödenen döviz her geçen yıl artmakladır. Çünkü Türkiye’de nüfus artmakta ve bitkisel yağlara da alternatif olabilecek ürünler bulunmadığından ithalat zorunlu hale gelmektedir. Devletçe yağlı tohumlu bitkilerde uygulanan tek destekleme ürüne hasattan aylar sonra ödenen ve 2007 yılı için ayçiçeğinde 20, kanola ve soya’da 22 pamukta 29 Ykr olarak ödenmiş olan primdir. Bunun dışında genelleşmiş olarak tüm üreticilere üretimden bağımsız olan arazi başına ve 2007 yılı için 7 YTL olarak ödenecek Doğrudan Gelir Desteği ödemesi ve bununla birlikte ödenen motorin(5.4 YTL) ve gübre (3 YTL) desteklemesi bulunmaktadır. Birçok destekleme yapılıyor gibi görünmesine rağmen tüm destekleme uygulamaları yağlı tohumlu bitkilerin üretimini cazip kılabilecek ve üretim artışı sağlayabilecek nitelikte değildir. Kısacası devletçe yağlı tohumlu bitkilerin üretiminde uygulanan bu politikayla net ithalatçılıktan kurtulmak mümkün değildir. Bu çalışmada yağlı tohumlu bitkilerde halen uygulanan tarım politikaları değerlendirilerek AB ve dış ticaretini yaptığımız ülkeler açısından incelenerek Türkiye’nin bitkisel yağlarda kendine yeterli olabilmesi açısından nasıl bir tarım politikası izlemesi konusunda önerilerinde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Yağlı tohum, Politika, İthalat, Destekleme, Biyodizel

Araştırmayı İndir

Tarım Kesimindeki Sosyal Güvenlik Uygulamalarının Çiftçi Üzerindeki Etkileri:Tekirdağ Örneği

Yazar: Okan Gaytancıoğlu,Emine Bayraktar,Sema Tavil
Yıl: 2000
Yayım Yeri:4. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Yayım ve Haberleşme

Araştırmayı İndir

Türkiye’de Şekerpancarında Uygulanan Tarım Politikalarının AB Ülkeleri İle Karşılaştırılması

Yazar: Sema Tavil,Okan Gaytancıoğlu
Yıl:2000
Yayım Yeri:4. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu:Tarım ve Gıda Politikası

Araştırmayı İndir

Trakya Bölgesinde Bitkisel Yağ Sektörünün Ekonomik Yapısı ve İşleyişi

Yazar: Şafak Aksoy, İ.Hakkı İnan, Gülen Özdemir, Okan Gaytancıoğlu, Ahmet Kubaş, Canan Sağlam, Ömer Azabağaoğlu
Yıl: 1996
Yayım Yeri: 2. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Araştırmayı İndir

Trakya Tarımınında Hizmet Kalitesi ve Rekabet Gücü Açısından Üretici Örgütlerinin Değerlendirilmesi

Yazar: İlknur Kumkale, İ.Hakkı İnan, Okan Gaytancıoğlu
Yıl: 2000
Yayım Yeri:4. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Örgütlenme
Araştırmayı İndir