Türkiye’de Tarımsal Desteklerin Mısır Tarımına Etkileri

Yazar: Bahri Karlı, Mevlüt Gül, Bektaş Kadakoğlu, Ayşe Karadağ Gürsoy
Yıl: 2018
Yayım Yeri: Akademia Sosyal Bilimler Dergisi
Konu: Tarım ve Gıda Politikası
Özet
Tarım kendine has özellikleri ve doğa koşullarına bağlı olmasından dolayı risk ve belirsizliklerle karşı karşıyadır. Bu nedenle, tarım ürünlerinin arzını kısa zamanda arttırmak veya azaltmak mümkün değildir. Bu özellikler dikkate alındığında, tarım sektöründe desteklemelerin olması ve ürünlere yönelik destekleme politikalarının geliştirilmesi önem arz etmektedir. Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de tarımsal üretimin arttırılması için destekleme politikaları bir araç olarak kullanılmaktadır. Bu araştırmada, Türkiye’de mısır üretimine yönelik yapılan tarımsal desteklerin (motorin-gübre desteği, TMO alımları) ve mısır üretiminde kullanılan en önemli girdilerden motorin ve gübre fiyatlarının; mısır ekim alanları üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışmada değişkenlere ait veriler 1982-2017 dönemini kapsamaktadır. Tarımsal desteklerin ve motoringübre fiyatının, mısır ekim alanı ile arasındaki ilişkiyi belirlemek için çoklu regresyon analizi yapılmış ve ekonometrik bir model oluşturulmuştur. Tarımsal üretimde, üreticiler üretimlerine karar verirken genellikle ürünlerin bir önceki yıl fiyatlarına bakarak hareket ettiklerinden, modelde bağımsız değişkenlerin bir önceki yıl reel fiyatları kullanılmıştır. Modelin sonuçlarına göre, TMO alım fiyatları, motorin-gübre desteği ve mısır ekim alanları arasında beklendiği gibi pozitif ve doğrusal yönde bir ilişki bulunmuştur. Motorin ve gübre fiyatları ile mısır ekim alanları arasında ise beklenenin aksine pozitif ve doğrusal yönde bir ilişki bulunmuştur. Bu sonuçlardan yola çıkarak tarımsal desteklerin mısır tarımına etkileri irdelenmiş ve kendine yeterlilik oranın arttırılabilmesi için izlenecek politikalar üzerinde durulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Mısır, Tarımsal Destekler, Motorin-Gübre Desteği, TMO, Türkiye

Araştırmayı İndir

Türkiye’de Tarımda Üretici Örgütlenmesinin Önemi ve Gelişimi

Yazar: Bahri Karlı, Mevlüt Gül, Bektaş Kadakoğlu, Ayşe Karadağ Gürsoy
Yıl: 2018
Yayım Yeri: Akademia Sosyal Bilimler Dergisi
Konu: Tarımsal Örgütlenme
Özet
Tarımsal ve kırsal alanda örgütlenme, sosyal yapı içerisinde aynı amaca yönelmiş
üreticilerin bir araya gelerek, sorumluluk ve karar alma mekanizmasının geliştirilmesi ile tek başlarına yapamayacakları, ancak birlikte yapıldığı zaman hem sosyal hem ekonomik yönden üreticilere daha çok yarar sağlayacak olan bir yapılanmadır. Türkiye’de, küçük ve çok parçalı yapıdan oluşan tarım işletmeleri önemli yer teşkil etmektedir. Bu işletmelerde üretim az, maliyetler fazla ve gelir düşüktür. Dolayısıyla, yaşamlarını sürdürebilmeleri ve pazarda rekabet edebilmeleri mümkün değildir. Yaşanan bu sorunların çözümlenebilmesi için üreticilerin örgütlü bir yapıya kavuşturulması ve üretici örgütlerinin etkin ve verimli çalışması önem arz etmektedir. Türkiye’de 2017 yılı itibariyle toplam 13.195 adet ekonomik örgüt ve 4.774.081 üyesi bulunmaktadır. Avrupa Birliği ülkelerinin ise 2015 yılında 28 ülkede toplam 21.610 ekonomik örgüt ve bu örgütlere üye 6.276.68 üretici vardır. Türkiye’deki tarımsal kooperatiflerin, çeşitli tarım ürünleri alımları içerisindeki payları %3 ila %40 arasında değişmekte olup ortalaması yaklaşık %10’dur. AB’de ise tarımsal kooperatiflerin, tarım ürünleri alım payları %50 civarındadır. Dolayısıyla, Türkiye’de yeterli tarımsal örgütler olmasına karşın kooperatif ve üretici birliklerinin etkin çalışmadığı görülmektedir. Bu çalışmada, Avrupa Birliği’nde ve Türkiye’de tarımsal örgütlenmenin yapısı incelenmiş ve önemi ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Tarımsal örgütlenme, Türkiye, Avrupa Birliği

Araştırmayı İndir

Türkiye’de Kesme Çiçek Üretimi ve İhracat Potansiyelinin Değerlendirilmesi

Yazar: Bektaş Kadakoğlu, Bahri Karlı, Mevlüt Gül
Yıl: 2018
Yayım Yeri: V. International Multidisciplinary Congree of Eurasia
Konu: Uluslararası Tarım ve Ticaret
Özet
Türkiye ekolojisi ve coğrafi konumu itibariyle süs bitkileri üretiminde önemli bir potansiyele sahiptir. Süs bitkileri kendi içerisinde kesme çiçek, iç mekân süs bitkileri, dış mekân süs bitkileri ve çiçek soğanları olmak üzere dört farklı gruba ayrılmaktadır. Türkiye’de, 2017 yılında 50 089 dekar alanda süs bitkileri tarımı yapılmış ve yaklaşık 1 milyar 619 milyon adet süs bitkisi üretilmiştir. Aynı yıl itibariyle süs bitkileri ihracat değeri 85,5 milyon dolar, ithalat değeri ise 83 milyon dolardır. Kesme çiçek yetiştiriciliği diğer süs bitkilerine göre hem üreticiler açısından hem tüketiciler açısından daha fazla tercih edilmektedir. Dolayısıyla, Türkiye’de en fazla talep gören bitkiler arasındadır. Nitekim 2017 yılında Türkiye’de üretilen süs bitkilerinin %65,0’ini (1 milyar 050 milyon adet) ve toplam süs bitkileri ihracat değerinin %33,7’sini (28.8 milyon dolar) kesme çiçek oluşturmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’de kesme çiçek üretimi ile kesme çiçek dış ticaret yapısı irdelenmiş ve ihracat potansiyeli değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Süs Bitkileri, Kesme Çiçek, Dış Ticaret, Türkiye

Araştırmayı İndir

Dünyada ve Türkiye’de Pamuk Üretimi ve Dış Ticaret Yapısı

Yazar: Bahri Karlı, Bektaş Kadakoğlu, Mevlüt Gül
Yıl: 2018
Yayım Yeri: V. International Multidisciplinary Congree of Eurasia
Konu: Uluslararası Tarım ve Ticaret
Özet
Pamuk, önemli bir endüstri bitkisidir. Yetiştirilen ülkelerin; tarımında, sanayisinde ve dış ticaretinde önemli rol oynamaktadır. Çünkü pamuk; diğer tarımsal ürünlere göre daha fazla istihdam sağlamakta, yüksek gayri safi üretim değeri oluşturmakta, daha fazla katma değere ulaşmakta ve ihracat geliri elde etmektedir. Aynı zamanda; insanoğlunun giyinme ihtiyacını karşılayabilmek için çeşitli şekillerde işlenerek tekstil sanayinde, beslenme ihtiyacını karşılayabilmek için bitkisel yağ sanayinde ve hayvanların beslenme ihtiyacını karşılayabilmek için yem sanayinde hammadde olarak kullanılmaktadır. Dolayısıyla, ülke ekonomisine önemli katkı sağlamaktadır. Amerika Birleşik Devletleri Tarım Bakanlığı (USDA) verilerine göre, Türkiye 2017-2018 üretim sezonunda; dünyada pamuk ekim alanları içinde dokuzuncu sırada, lif pamuk veriminde üçüncü, pamuk üretim miktarında yedinci, pamuk tüketimi ve ithalatında ise dördüncü sırada yer almaktadır. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2017 verilerine göre, Türkiye pamuk ihracat miktarı bir önceki yıla göre yaklaşık olarak %22 azalmış, ithalat miktarı ise %11 artmıştır. Son 6 yılda ise Türkiye pamuk ihracat miktarı yaklaşık %13 artarken, pamuk ithalat miktarı ise %50 oranında artış göstermiştir. Bu çalışmada; dünyada ve Türkiye’de pamuk ekim alanı, üretim miktarı, verim durumu ortaya konulmuş, dış ticaret yapısı irdelenmiş, Türkiye’de pamuk üretiminde ve dış ticaretinde uygulanan politikaların etkinliğinin artırılabilmesi için izlenmesi gereken yollar üzerinde durulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Pamuk, İhracat, İthalat, Türkiye, Dünya

Araştırmayı İndir

AB Sürecinde Türkiye Meyve Dış Ticaret Yapısı ve Gelişimi

Yazar: M.Göksel Akpınar, Mevlüt Gül, Erdal Dağıstan
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Uluslararası Tarım ve Ticaret
Özet
Türkiye tarım ürünleri dış ticaret yapısı içerisinde ekonomik öneme sahip temel gruplardan birisi de meyvelerdir Çalışmada, Türkiye’nin meyve dış ticaret perspektifinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaçla, dış ticarete konu olan ve bu yönüyle de ekonomik önemlilik arz eden meyve türleri seçilmiştir. Bu bağlamda bu çalışma ile, Türkiye meyve dış ticaretinin gelişiminin incelenerek ülkemizin dünya meyve dış ticaretindeki konum ve genel seyrinin ortaya konulması amaçlanmıştır Tarımsal ürünler içerisinde meyveler, dünya ve Türkiye’nin dış ticaretinde önemli bu konumdadır İncelenen dönemde dünya meyve dış ticaretinde gerçekleşen artışın paralelinde Türkiye meyve dış ticaretinde de önemli artışlar olmuştur Türkiye dünyada önemli yaş meyve üreticilerinden birisi olmasına karşın dünya ihracatı içindeki payı düşük kalmaktadır, özellikle 1990’lı yıllarda ülkemiz yaş meyve ihracatında bir durgunlaşmanın, ithalatında ise yüksek bir artışın olduğu gözlenmektedir. Türkiye’de meyve üretimi miktar itibariyle önemli olmasına karşın, ihracata konu olan oranı düşüktür Bu çerçevede ürün bazında gelişmiş ülkelerdekine benzer üretici birlikleri veya konsey birlikteliğine gidilmesi, markalaşma, entegre mücadele yöntemlerinin uygulanmasına gereken önemin verilmesi, üretimi gerçekleştirilen meyve türlerinde ulusal ve uluslararası piyasalarda talebin dikkate alınması, soğuk hava deposundan kontrollü atmosferli sistemlere geçilmesi, paketleme tesisi gibi altyapı yatırımlarının geliştirilmesi üretim ve ihracatın sürdürülebilirliği açısından önem arz etmektedir
Anahtar Kelimeler: Meyve, Ticaret, İhracat, İthalat, Dünya, Türkiye

Araştırmayı İndir

Kooperatifler Aracılığıyla Desteklenen Süt Sığırcılığının Ekonomik Ve Sosyal Etkileri: Isparta İli Örneği

Yazar: Mevlüt Gül, Hilal Yılmaz, M. Göksel Akpınar, Ayşe Gürsoy, Özge Bayındır
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Örgütlenme
Özet
Bu çalışma ile Türkiye’de kooperatifler aracılığıyla uygulanan süt sığırcılığı projesinin, projeden faydalanan işletmeler üzerindeki ekonomik-sosyal etkilerinin Isparta ili örnekleminde değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bölgede 2010 yılı itibariyle proje kapsamında kooperatifler aracılığı ile süt sığırı dağıtılan toplam 1072 işletmeden 99’u örnek hacmini oluşturmuştur. Veriler, projeden yararlanan işletmelerde ortaya çıkan ekonomik-sosyal gelişmelerin neler olduğuna yönelik hazırlanan anket formu aracılığıyla kişisel görüşme yöntemi ile elde edilmiştir.
Çalışma bulgularına göre uygulanan bu proje ile işletmeler düzeyinde özellikle aile işgücünde etkinliğin sağlanması, kırsal alanda gelir seviyesinin yükseltilmesi, yeni iş olanaklarının sağlanması, hayvan varlığı kalitesinin artırılması ve kooperatifler aracılığıyla üreticilerin örgütlenmeye yönlendirilmesi konularında pozitif etki sağlandığı gözlenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Süt Sığırcılığı Destekleme Projesi, Süt Sığırcılığı, Kooperatif, Ekonomik Etki, Sosyal Etki
Araştırmayı İndir

Isparta İlinde Tüketicilerin Bisküvi Ürünleri Tüketimi Ve Tercihleri

Yazar: Hülya Güş, Cansu Özmen, Sümeyye Ak Metin, Mevlüt Gül
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Bu çalışmada, bireylerin bisküvi tüketimi, tercihleri, bisküvi ürünlerinin satın alma davranışları, tüketiciyi etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın verileri Isparta il merkezindeki 44 mahalleden 400 hanehalkından anket yöntemi ile elde edilmiştir. Bisküvi ürünlerinin satın alma sıklığında: 15 günde bir satın alma oranının en fazla olduğu (%31), bunu haftada bir alma oranının (%28) izlediği belirlenmiştir. Evli olan hanelerin çocuk sayılarıyla orantılı olarak bisküvi tüketimin arttığı, bekâr hane bireylerinin ise çoğunlukla öğrenci olduklarından ara öğün olarak bisküvi ürünlerini tercih ettikleri tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra tüketicilerin, lezzetli ve doyurucu olması gibi nedenlerden dolayı ara öğün olarak bisküvi tüketimini tercih ettikleri saptanmıştır. Görüşülen bireylerin %59’u bu ürünleri ikindi çayı ile birlikte tüketmektedir.
Gelir durumlarıyla bağdaştırıldığında bisküvi ürünleri fiyat olarak makul ve pratik olarak tüketilebilen ürünler olarak görülmektedir. Genç, yaşlı fark etmeksizin her yaş grubu tarafından tercih edilmekte, eğitim seviyesi her ne kadar değişse de alışılagelmiş bir damak tadından dolayı sağlık ön planda tutulmadan tercih edilmektedir. Hanelerde aylık bisküvi tüketimi 1649.81 gramdır. Daha çok tatlı bisküvilerin tercihi söz konusudur. Bisküvi ürünleri tüketmeyenlerin (%5.75) tüketmeme nedenlerinin başında sağlıklı ve güvenilir olmadığını düşünmeleri gelmektedir. Orta derecede güvenilir bulanların oranı %58’dir. Satın almada tüketicileri en çok etkileyen faktörlerin başında, satış yeri koşullarının sağlıklı olması ve tüm alışverişlerini yapabilecekleri bir yer olması gelmektedir.
Anahtar Kelimeler: Bisküvi, tüketim, güvenilirlik, satın alma, Isparta

Araştırmayı İndir

Hanehalklarının Gül Ürünleri Tüketim Yapısı: Isparta İli Kent Merkezi Örneği

Yazar: Bekir Sıtkı Şirikçi, Mevlüt Gül
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Bu çalışmanın amacı Isparta ili kent merkezinde yaşayan hanehalklarının gül ürünleri tüketimi ve tercihlerini analiz etmektir. Bu amaçla değişik sosyoekonomik gruplardaki 302 aileden elde edilen yatay kesit verileri kullanılmıştır. Veriler, görüşülen bireyin eğitim durumu esas alınarak 3 grupta incelenmiştir. Ailelerin ve tüketicilerin gül ürünleri tüketim miktarı ve tercihlerini etkileyen sosyo-ekonomik faktörlerin etkilerini saptamak amacıyla tanımlayıcı istatistikler ve varyans analizlerinden yararlanılmıştır.
Çalışmada, tüketicilerin%19.21’inin her gün gül ürünleri kullandıkları, ağırlıklı olarak gül lokumu ve gül kremi tükettiği, aylık gül ve gül ürünleri harcamasının 50 TL’den az olduğu belirlenmiştir. Hanehalklarının %67.55’inin Gülbirlik ürünlerinin tercih ettiği ve %61.26’sının her zaman aynı markayı tercih ettiği saptanmıştır. Tüketiciler açısından gül ürünleri satın alırken en önemli faktörün kalitesi olduğu, bunu son tüketim tarihinin izlediği belirlenmiştir. Tüketiciler, gül ürünlerinin bilinirliğinin geliştirilmesi açısından ilgili kuruluşların tanıtım, reklam, fuar, festival gibi etkinliklerin daha fazla yapılması gerektiğini belirtmişlerdir.
Anahtar Kelimeler: Gül, ürün, tüketici, Isparta

Araştırmayı İndir

Kahramanmaraş İlinde Üzüm Maliyet ve Karşılığındaki Gelişmelerin Analizi

Yazar: Bekir Sıtkı Şirikçi, Mevlüt Gül
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Bu çalışmada, Kahramanmaraş ilinde önemli bir yere sahip olan, üzümün maliyet hesaplaması üzerine durulmuş, üzümde üretim maliyetleri ve karlılıklarındaki gelişim analiz edilmiştir. Veriler, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Kahramanmaraş İl Müdürlüğünden temin edilmiştir. Veri seti 2004-2013 dönemini kapsamaktadır. Üzümün karlılığındaki gelişmelere ilişkin: reel fiyatlarla brüt, mutlak (net) ve nisbi kar değerleri hesaplanmıştır. Ayrıca reel fiyatlarla ürün üretim maliyeti ve karlılığı, yıllar itibariyle değişimi basit indeksle ortaya konulmuş ve yorumlanmıştır. İncelenen dönemlerde, Kahramanmaraş üzüm üretim faaliyetinde en önemli maliyet unsurları tarla kirası ve sürümdür. Dönem başına göre üzüm reel üretim masrafları %15 artış göstermiştir. Buna karşın birim alandan üzümden elde edilen nisbi ve mutlak kar değerleri verim artışına bağlı olarak dönem başına göre yükselmiştir.

Anahtar Kelimeler: Üzüm, Maliyet, Karlılık, Kahramanmaraş

Araştırmayı İndir

Pamuk Üretim İşletmelerinde Makineli Hasat Yaptırma Durumunun Değerlendirilmesi: Antalya İli Örneği

Yazar: Şerife Gülden Yılmaz, Mevlüt Gül
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Pamuk kullanım alanlarının geniş olması sebebiyle Türkiye tarımı, sanayi ve endüstri sektörü için büyük önem arz etmektedir. Araştırma kapsamında, Türkiye pamuk üretiminde en fazla gerilemenin yaşandığı illerden biri olan Antalya ili seçilmiştir. Araştırmada kullanılan birincil veriler, Antalya ilinde pamuk yetiştiriciliği yapan işletmelerden anket yöntemi ile 94 işletmeden kişisel görüşmeyle elde edilmiştir. Örnek hacmi tesadüfî tabakalı örnekleme yöntemi uygulanarak hesaplanmıştır. Örnek işletmelerin tabakalara göre dağıtımı ise “Neyman Yöntemi” ile yapılmıştır. Pamuk yetiştiriciliği yapan bu işletmelerden elde edilen veriler, 2011 üretim dönemine aittir. Pamuk hasadında işletmecilerin %59.57’si elle %37.23’ü makine ile %3.20’si ise hem el hem de makine ile hasadı gerçekleştirmektedir. İşletmelerde pamuk ekim alanının %50.95’i makine ile %49.05’i el ile hasat yapılan alanda oluşmaktadır. Araştırma alanında makineli hasada geçme başlangıç yılı 2005 yılı olup incelenen işletmelerin en fazla oranla %12.77’sinin 2010 yılında makineli hasada geçtiği görülmektedir. Makineli hasat yapan işletmeciler makineli hasat ile iş gücü kullanımının çok azaldığını, dekara atılan tohum miktarının, dikim sıklığının ve toplam maliyetin azaldığını belirtmişlerdir.

Anahtar Kelimeler: Pamuk, hasat, hasat makinesi, Antalya

Araştırmayı İndir