Tarımda Su Kullanımının Doğal Kaynak Varlığına ve Sürdürülebilir Tarımsal Üretime Etkileri: Tuz Gölü Havzası Araştırması

Yazar: Bülent Gülçubuk, Mevhibe Albayrak, Erdoğan Güneş
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Doğal Kaynaklar ve Çevre Ekonomisi
Özet
Sürdürülebilir tarım açısından doğal kaynaklardan biri olan suyun akılcı ve rasyonel kullanımı ile yönetimi stratejik bir boyut kazanmıştır. Su kaynakları canlıların temel içeceğini oluşturmaktadır. Bu nedenle sürdürülebilir bir yaşam ve çevre için suyun bütüncül ele alınması gerekmektedir. Bu çalışmada, sürdürülebilir tarım açısından suyun önemi ve Türkiye’de su varlığı açısından en yetersiz alan olan Tuz Gölü Alt Havzasındaki durumunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yörede tarımsal pazar değeri en yüksek ürün olan şekerpancarı, aynı zamanda en fazla su isteyen ürünlerin başında yer almaktadır. Havzada mevcut sulama sistemleri içerisinde özellikle salma sulama ile sürdürülebilir tarımsal üretimin geleceği sorgulanmaktadır. Bir yandan, işletmelerin gelir sağlama ve bunun sürdürülebilir olmasının isteği önemli iken, diğer yandan kaynakların sürdürebilirliği tartışılmaktadır. Bu çalışmada, Havzada tarımsal işletmelerin üretim yapısı, uygulanan sulama sistemleri ve üreticilerin sulama ve sürdürülebilir tarım konusundaki bilinç düzeyleri ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Su Politikası, Sürdürülebilir Tarım, Su Kullanımı, Tuz Gölü

Araştırmayı İndir

Türkiye’de Tarım Ürünleri Pazarlaması ve Kırsalda Yoksulluğun Azaltılmasında Tarım Satış Kooperatifleri Birliklerinin Rolü

Yazar: Berrin Taşkaya Top, Mevhibe Albayrak
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Örgütlenme
Özet
Global pazarlama anlayışının geçerli olduğu, kalite ve gıda güvenliği bilincinin arttığı günümüzde, pazarlama bir rekabet unsuru olmaktadır. Nitekim ürün ne kadar kaliteli olursa olsun iyi bir şekilde pazarlanamadığı sürece işletmeler hedeflerine ulaşamamaktadır. İşletmelerin yurtiçi ve yurtdışı piyasalarda rekabet gücü kazanması için pazarlama politikaları son derece önemlidir.
Üreticilerin her birinin ürünlerini işleyip, sınıflandırma, ambalajlama, depolama, nakliye gibi imkânlara sahip olamamaları, üretim faaliyetlerinin yıl boyunca devam etmesi ve pazarlama konusuna yeterli zaman ayıramamaları kooperatiflerin önemini daha da artırmaktadır ve tarım satış kooperatifleri ortakları adına bu görevleri üstlenmektedir. Üreticilerin ürettikleri ürünlerin kooperatif tarafından pazarlanması, üretici ve tüketici arasındaki aracıları ortadan kaldıracağı ve dolayısıyla hem üretici hem tüketici açısından daha makul fiyat oluşturacağı için önemlidir.
Birliklerin pazarlama faaliyetleri ve izledikleri stratejiler, faaliyet alanlarına giren ürünlerin özelliğine, iç ve dış piyasada oluşan ürün ve fiyat dalgalanmalarına ve birliklerin finansal durumuna göre değişmektedir. Ayrıca yapısal ve maddi sorunlar teknoloji kullanımını ve pazarı izlemeyi engellemektedir.
Türkiye’de tarım ürünlerinin pazarlanması nda kooperatiflerin pazar payları Birliklere göre değişmekle birlikte yıllar itibariyle azalmaktadır. Bu da pazarda üreticilerin rekabet ve pazarlık gücünü zayıflatmaktadır. Son 10 yılda, ürün alımlarında en yüksek pazar payına sahip Birlik Türkiye piyasasında tekel olması nedeniyle Kozabirlik’tir (%97,95). Antbirlik ise bölge rekoltesinden aldığı pay yüksek olmasına karşın, Türkiye pamuk piyasasında pazar payı en düşük birliktir (%0,84).

Anahtar Kelimeler: Tarım, Pazarlama, Tarım Satış Kooperatifleri ve Birlikleri.
Araştırmayı İndir

Küresel Doğan İşletmeler Ve Uluslararasılaşma Süreci

Yazar: Ebrahim Haghighti, Mevhibe Albayrak
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Uluslararası Tarım Ve Ticaret
Özet
Ülke ekonomisinde önemli bir yere sahip olan küresel doğan işletmelerin yapısı ve işleyişinin Türkiye açısından araştırılması büyük önem taşımaktadır. Geleneksel uluslararasılaşma sürecine ilişkin yaklaşımların öngördüğü aşamalardan geçmeden uluslararasılaşan küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin erken uluslararası pazarlara açılmasını küresel doğan işletme yaklaşımı açıklamaktadır. Çalışmanın amaçlarını küresel doğan işletme anlayışının ortaya çıkış nedenleri ve özelliklerini içeren kavramsal çerçevenin ortaya konulması, küresel doğan işletmelerde ve uluslararasılaşmada önemli etkisi olan yöneticilerin öznel ve nesnel özelliklerinin değerlendirilmesi oluşturmaktadır. Küresel doğan işletmelerde yöneticilerin öne çıkan nesnel özellikleri: yaş, eğitim, mesleki deneyim, bilgi birikimi, etnik köken, yurt dışı yaşam, seyahatler, yabancı dil bilgisi ve şebeke ilişkileri olarak belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Küresel doğan işletmeler, uluslararasılaşma süreci, yönetici özellikleri, nesnel özellikler.

Araştırmayı İndir

AB’ye Uyum ve Rekabet Açısından Türkiye Gıda Sanayinde Kalite Yönetim Sistemi Uygulamaları

Yazar: Mevhibe Albayrak Erdoğan Güneş
Yıl:2004
Yayım Yeri: 6. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Pazarlama
Özet: Dünyada gıda güvenliği konusundaki yasal düzenlemeler ve artan tüketici bilincine bağlı olarak kalite, kalite yönetim sistemleri ve HACCP uygulamaları önemini günden güne artırmakladır Bunlar hem iç ve dış pazarda yer bulabilmek hem de pazar payını korumak için de önemli bir argüman olarak kabul edilmekledir Bu nedenle, Türkiye ekonomisinde önemli yeri olan gıda sanayindeki uygulamalarının geliştirilmesi gerekmektedir. Bu sistemlerin gıda firmaları tarafından yeterince bilinmemesi, küçük ölçekli firmaların altyapı eksiklikleri ve genelde tüketicinin düşük bilinç düzeyi firmaları olumsuz yönde etkilemektedir Ancak, özellikle AB pazarı düşünüldüğünde, bu sistemlerin gıda firmalarında artacağı beklenebilir.

Anahtar Kelimeler: Gıda, gıda sanayii, kalite yönetim sistemi, HACCP

Araştırmayı İndir

Coğrafi İşaret Tescilli Geleneksel Ürünlerde İzlenebilirlik: Ankara İli Örneği

Yazar: K. Taşdan, M. Albayrak, K. Albayrak
Yıl: 2014
Yayım Yeri: 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Pazarlama
Özet:

Gıda tüketiminde önemi ve farkındalığı giderek artan işlenmiş ürünlerle birlikte, çoğalan sağlık ve ekolojik yaşam kaygıları insanları organik üretim ve iyi tarım uygulamaları ile yetiştirilmiş ürünlere ve geleneksel ürünlere yönlendirmektedir. Bu durum, beraberinde belirtilen ürünlerin tescil, logo, etiketleme vb. ile diğerlerinden farklılaştırılmasını da gündeme getirmektedir. Belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri itibarıyla kökenin bulunduğu bir yöre, alan, bölge veya ülke ile özdeşleşmiş bir ürünü gösteren işaretleri ifade eden Coğrafi İşaret (Cİ) bu açıdan oldukça önemlidir. Cİ’nin geleneksel ürünlere kazandırdığı ürün farklılaştırma, pazarlama aracı olma, kırsal kalkınmayı ve turizmi destekleme gibi pazar avantajları yaratma etkisi bulunmaktadır. Türkiye’de mevcut durumda 178 adet ürün için Cİ alınmış olup, 222 ürün için başvuru süreci devam etmektedir. Bu bildiride, Cİ’nin yarattığı pazar avantajlarının yanı sıra, Ankara İlinde Cİ tescilli geleneksel ürünler olan “Beypazarı Kurusu” ve “Çubuk Turşusu”nda hem üretim hem de pazarlama aşamasındaki izlenebilirliği ile ilgili birincil verilere dayalı araştırma sonuçlarını ortaya koymak ve analiz etmek amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Coğrafi işaret, geleneksel ürün, izlenebilirlik, çubuk turşusu, beypazarı kurusu.

Araştırmayı İndir

Coğrafi İşaret Olarak Antep Fıstığının Menşe Adının Korunması

Yazar: Kürşad Albayrak, Mevhibe Albayrak, Kemalettin Taşdan
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Pazarlama
Özet
Antep fıstığı en önemli sert kabuklu meyvelerden birisidir. Çerez olarak tüketilebilmesinin yanı sıra tatlı ve şekerli ürünler başta olmak üzere gıda sanayinin hammaddesi olarak oldukça önemlidir. Antep fıstığı 40 ilde yetiştirilirken, en önemli üretici iller Gaziantep, Şanlıurfa ve Siirt’tir.
Antep fıstığı dünyada ve ülkemizde yetişen diğer fıstık çeşitlerinden, kalitesi ve ünü bakımından farklılık göstermesi ile tanınmıştır. Bu özellikleri ile Antep fıstığına, Gaziantep Ticaret Odası tarafından“Menşe” olarak Coğrafi İşaret alınmıştır.
Antep fıstığı üretimi incelendiğinde menşe yöresi dışında da üretildiği ve coğrafi işaretinde bahsi geçen menşe şartlarına uyulmadığı görülmektedir. Ayrıca, üretim ve pazarlama aşamalarında, izlenebilirliğin olmaması ve denetimin yetersizliğinin coğrafi işaretin koruma etkisini zayıflattığı söylenebilir. Bu çalışmada, Antep fıstığı örneği ile coğrafi işaretin önemi, koruma etkisi, denetimi ve izlenebilirliği ele alınmıştır.
Anahtar Kelimeler: Antep fıstığı, coğrafi işaret, menşe adı, koruma, denetim, izlenebilirlik

Araştırmayı İndir

Gıda Pazarlamasında E-ticaret Uygulanma Şekilleri Ve Olası Gelişmeleri

Yazar: Mevhibe Albayrak
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Pazarlama
Özet
Dünya ticareti ve bilişim teknolojisindeki gelişmeler ile tüketici alışkanlıklarındaki değişmelere bağlı olarak pazarlama alanında e-ticaretin kullanımı yaygınlaşmaktadır. e-ticaretin pazardaki tüm paydaşlara sağladığı yararlar düşünüldüğünde, kullanımının artması da doğaldır. 2000’li yıllarda yaklaşık 1 milyar internet kullanıcısı olduğu tahmin edilmekte ve bunun en fazla olduğu ülkelerin başında ABD, Çin, Japonya ve Almanya gelmekledir. İnternet kullanımının fazla olduğu ülkelerde e-ticaretin de yüksek olduğu görülmektedir. Nitekim dünyada e-ticaretin %80’i ABD’de gerçekleştirilirken, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde de artış gözlenmektedir. Türkiye’de yaklaşık 4 milyon internet kullanıcısı bulunurken, e-ticaret oranının yaklaşık % 1 düzeyinde olduğu tahmin edilmektedir. Dünyada sektörlerde kullanımı daha yaygın olan e-ticaret, tarımsal ürünler ve girdilerin pazarlamasında da yerini almıştır. Türkiye’de ise tarım ürünleri ve gıda maddelerinin perakende aşamasında e-ticaretin kullanımı tüketici davranışları ve alışkanlıkları nedeniyle yaygın değildir. Değişen koşullarla, bu pazarlama şeklinin de çok yavaş da olsa artacağı beklenebilir. Günümüzdeki süreçte, özellikle marka bağımlılığının olduğu gıda maddelerinde e-ticaret avantajından yararlanılabilir Bu çalışmada, Dünya, Avrupa Birliği ve Türkiye ölçeğinde gıda pazarlanmasında e-ticaretin durumu, gelişimi ve yasal boyutları karşılaştırmalı olarak ortaya konulacaktır.

Anahtar Kelimeler: E-Ticaret, gıda pazarlaması, e-ticarel destekleri, tüketici

Araştırmayı İndir