AB Sürecinde Türkiye Meyve Dış Ticaret Yapısı ve Gelişimi

Yazar: M.Göksel Akpınar, Mevlüt Gül, Erdal Dağıstan
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Uluslararası Tarım ve Ticaret
Özet
Türkiye tarım ürünleri dış ticaret yapısı içerisinde ekonomik öneme sahip temel gruplardan birisi de meyvelerdir Çalışmada, Türkiye’nin meyve dış ticaret perspektifinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaçla, dış ticarete konu olan ve bu yönüyle de ekonomik önemlilik arz eden meyve türleri seçilmiştir. Bu bağlamda bu çalışma ile, Türkiye meyve dış ticaretinin gelişiminin incelenerek ülkemizin dünya meyve dış ticaretindeki konum ve genel seyrinin ortaya konulması amaçlanmıştır Tarımsal ürünler içerisinde meyveler, dünya ve Türkiye’nin dış ticaretinde önemli bu konumdadır İncelenen dönemde dünya meyve dış ticaretinde gerçekleşen artışın paralelinde Türkiye meyve dış ticaretinde de önemli artışlar olmuştur Türkiye dünyada önemli yaş meyve üreticilerinden birisi olmasına karşın dünya ihracatı içindeki payı düşük kalmaktadır, özellikle 1990’lı yıllarda ülkemiz yaş meyve ihracatında bir durgunlaşmanın, ithalatında ise yüksek bir artışın olduğu gözlenmektedir. Türkiye’de meyve üretimi miktar itibariyle önemli olmasına karşın, ihracata konu olan oranı düşüktür Bu çerçevede ürün bazında gelişmiş ülkelerdekine benzer üretici birlikleri veya konsey birlikteliğine gidilmesi, markalaşma, entegre mücadele yöntemlerinin uygulanmasına gereken önemin verilmesi, üretimi gerçekleştirilen meyve türlerinde ulusal ve uluslararası piyasalarda talebin dikkate alınması, soğuk hava deposundan kontrollü atmosferli sistemlere geçilmesi, paketleme tesisi gibi altyapı yatırımlarının geliştirilmesi üretim ve ihracatın sürdürülebilirliği açısından önem arz etmektedir
Anahtar Kelimeler: Meyve, Ticaret, İhracat, İthalat, Dünya, Türkiye

Araştırmayı İndir

Kooperatifler Aracılığıyla Desteklenen Süt Sığırcılığının Ekonomik Ve Sosyal Etkileri: Isparta İli Örneği

Yazar: Mevlüt Gül, Hilal Yılmaz, M. Göksel Akpınar, Ayşe Gürsoy, Özge Bayındır
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Örgütlenme
Özet
Bu çalışma ile Türkiye’de kooperatifler aracılığıyla uygulanan süt sığırcılığı projesinin, projeden faydalanan işletmeler üzerindeki ekonomik-sosyal etkilerinin Isparta ili örnekleminde değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bölgede 2010 yılı itibariyle proje kapsamında kooperatifler aracılığı ile süt sığırı dağıtılan toplam 1072 işletmeden 99’u örnek hacmini oluşturmuştur. Veriler, projeden yararlanan işletmelerde ortaya çıkan ekonomik-sosyal gelişmelerin neler olduğuna yönelik hazırlanan anket formu aracılığıyla kişisel görüşme yöntemi ile elde edilmiştir.
Çalışma bulgularına göre uygulanan bu proje ile işletmeler düzeyinde özellikle aile işgücünde etkinliğin sağlanması, kırsal alanda gelir seviyesinin yükseltilmesi, yeni iş olanaklarının sağlanması, hayvan varlığı kalitesinin artırılması ve kooperatifler aracılığıyla üreticilerin örgütlenmeye yönlendirilmesi konularında pozitif etki sağlandığı gözlenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Süt Sığırcılığı Destekleme Projesi, Süt Sığırcılığı, Kooperatif, Ekonomik Etki, Sosyal Etki
Araştırmayı İndir

Dünya’da ve Türkiye’de Enerji İçecekleri Pazarı

Yazar: Beşir Koç, Aykut Gül, Hilal Işık, M. Göksel Akpınar
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Bursa
Konu: Tarımsal Pazarlama
Özet: Çalışmada, Dünya’da ve Türkiye’de hızla gelişen ve değişen enerji içeceklerinin tarihçesi ve pazarının mevcut durumu incelenmiştir. Japonya’da 1960’tan önceki tarihlerde, Lipovitan,1929 yılında İngiltere’de Lucozad ve Avrupa’da Dietrich Mateschitz adlı içecekler enerji içeceklerinin öncüleri olmuştur. 1997 yılında ise ABD’de Redbull enerji içeceği piyasaya sürülerek pazarın %47’sine hâkim olmuştur. Dünyada enerji içecekleri pazarı hızla büyümekte ve bu alanda yatırım yapan firmalara yeni fırsatlar sağlamaktadır. Son altı yılda pazarda ortalama büyümenin %50 olduğu belirtilmiştir. Enerji içecekleri tüketimi Asya, Kuzey Amerika da yaygın iken, Avrupa, Kuzey Afrika ve Ortadoğu bölgesinde tüketiminde % 130 gibi keskin artışlar yaşanmaktadır. Enerji içecekleri pazarının toplam büyüklüğü 2 milyar kutuya ulaşmıştır. Ortadoğu’yu hedefleyen satış stratejileri, Türkiye’yi bir köprü kabul ederek planlanmaktadır. Türkiye’de 15’i yerli 1’i yabancı olmak üzere toplam 26 ayrı marka pazarda pay kapmaya çalışmaktadır. Dünyada iki milyar kutuyu bulan enerji içeceği tüketiminde resmi olmayan verilere göre Türkiye’de on milyon kutu enerji içeceği tüketilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Enerji içecekleri pazarı, Enerji içecekleri tüketimi, Enerji içecekleri üretimi, Enerji İçecekleri Firmaları

Araştırmayı İndir

Yaş Meyve Sebze Ürünlerinde Uluslararası Pazarlara Yönelim Düzeyi: Antalya ili Toptancı Hal Örneği

Yazar: B. Özkan, M. Göksel Akpınar, E. İlbasmış, S. Gülcan
Yıl: 2014
Yayım Yeri: 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Pazarlama
Özet:

Rekabetin giderek arttığı günümüzde, işletmeler uluslararası pazarlara girerek daha avantajlı bir konuma gelmektedir. Birçok sektörde olduğu gibi tarım ürünlerinde de uluslararası pazarlara yönelmek: rekabet gücünü arttırmak, düşük oranlı vergilendirme ve kar artışı gibi avantajları sağlamakta firmalara yararlı olmaktadır. Yoğun rekabetin yaşandığı pazarlara firmaların giriş şekillerine önceden karar verildiği takdirde stratejik bir planlama ile daha başarılı olunması gözlenmektedir. Ürününü ihracata uygun geliştiren firmalar, tesadüfî ihracat, aktif ihracat, uluslararası pazarlama, küresel pazarlama gibi çeşitli derecelerde uluslararası pazarlamaya katılabilmekte: dolaylı ihracat, direkt ihracat, lisans verme, ortak girişim ve direkt yatırım gibi yöntemlerle bu pazarlara girmektedir. Bu çalışmada, Antalya ili toptancı halinde yer alan ve uluslararası ticaret yapan firmalar ile yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulanan anketlerden elde edilen birincil veriler kullanılarak, firmaların uluslararası pazara yönelim nedenleri ve uluslararası pazarlara entegre olma düzeyleri ile etkili faktörlerin istatistiksel ve ekonometrik analiz yöntemleriyle irdelenmesi amaçlanmıştır. Sonuçlara göre, genelde genç nüfusla çalıştığı görülen firmaların çoğunluğunun kurulum aşamasından beri dış pazarda faaliyet gösterdiği belirlenmiş, öncelikli tercih edilen ülkelerin Rusya ve Almanya oldukları ortaya çıkmıştır. Görüşülen firmaların yaklaşık yarısı kendi lojistik sistemini kullanmaktadır. Ayrıca, izlenebilirlik etiketinin önemi hakkında bilgilendirme gereği ortaya çıkmıştır. Firmaların uluslararası pazarlamaya katılım dereceleri incelendiğinde, aktif ihracat yapanların %41,7 oranı ile çoğunlukta olduğu, bunu çok uluslu pazarlama yapan firmaların izlediği, en düşük oranın ise standart bir ürünle tüm dünyaya yayılmak için uygun fiyat politikası izleyen global pazarlama fikrini benimseyen firmalarda olduğu ortaya çıkmıştır. Tesadüfi ihracat yapan firmaya rastlanılmamıştır. İhracat yapılan ürünlerde domates, biber ve salatalığın başta geldiği görülmüştür. Ayrıca on firmadan birinin ihracattan memnun olmadığı bilgisi alınmıştır. Çalışma sonuçlarının üreticilere, pazarlamacılara ve araştırıcılara yararlı sonuçlar ortaya koyacağı beklenmektedir.
Anahtar Kelimeler: Yaş meyve sebze, uluslararası pazar, pazar entegrasyonu, toptancı hali, Antalya.

Araştırmayı İndir

Enerji İçecekleri Tüketim Davranışları: Antalya İli Örneği

Yazar: B. Özkan, G. Akpınar, S. Karaman, M. Ceylan
Yıl: 2014
Yayım Yeri: 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet:

Gelişen teknoloji ve değişen tüketici talepleri gıda sektöründeki üretim anlayışını da değiştirmiş, bazı tüketici grupları için farklı gıdalar üretmeye yöneltmiştir. Fonksiyonel gıda sektörü de tüketicilerin bazı taleplerini karşılamak amacıyla ortaya çıkmıştır. İlk olarak 1930’larda ortaya çıkan fonksiyonel gıda sektörü enerji içeceklerini de içine alarak dünya genelinde 80 milyar dolarlık bir pazar genişliğine ulaşmıştır. Enerji içecekleri fonksiyonel gıdalar sektörü içinde 1,5 milyar dolar Pazar payına sahip olan ve gittikçe de pazar payı büyüyen bir ürün grubudur. Türkiye’de 2002 yılında yayınlanan enerji içecekleri tebliğinde 350 mg/l olan kafein miktarı tüketici sağlığı açısından sakıncalı bulununca satışı yasaklanmış, sonra yönetmelik Gıda Kodeksi’nin istediği ile 150 mg/l olarak değiştirilince gıda güvenliği yönünden uygun bulunarak 2006 yılında satışı serbest bırakılmıştır.
Türkiye’de henüz yeni sayılabilecek bir sektör olan ve hızla büyüyen enerji içecekleri sektöründe özellikle gıda güveliği yönünden yeterince tüketici araştırması yapılmadığı düşüncesiyle yola çıkılan bu araştırmada: sosyo-ekonomik değişkenlerin ve ürün özelliklerinin satın alma davranışlarına etkisi incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre yaş, enerji içecekleri tüketiminde etkili bir faktördür. Satın almada en çok televizyon reklamlarından etkilenen tüketiciler, enerji içeceklerini genellikle eğlence yerlerinde tüketmektedirler. Tüketicilerin enerji içeceklerini satın almasında fiyat en önemli faktör olarak belirlenirken, son kullanma tarihi, besinsel içerik ve sağlık açısından güvenilirlik faktörleri ise tüketiciler tarafından fazla önem verilmeyen faktörler olarak tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Fonksiyonel Gıdalar, Enerji İçecekleri, Tüketici, Antalya.

Araştırmayı İndir

Çocuk Nüfusta Gıda Tüketimi ve Bilinçlilik Düzeyinin Değerlendirilmesi

Yazar: M. Göksel Akpınar, S. Gülcan
Yıl: 2014
Yayım Yeri: 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet:

Günümüzde gıda tüketimi ve tüketimin insan sağlığı üzerindeki etkileri bireylerin olduğu kadar özel ve kamu otoritelerinin duyarlılık gösterdiği bir alan olarak gelişmektedir. Toplum sağlığı ve sürdürülebilirliği trendinde tarım ve gıda ürünlerinin üretim, dağıtım ve tüketim süreçlerine odaklanılmakta bu paralelde de çocuk ve tüketim kavramları öne çıkmaktadır. Bu bağlamda çalışma ile yatay kesit verilerine dayalı olarak hane halkı düzeyinde çocuk nüfusun gıda tüketim paterninin ne yönde şekillendiği ve tüketimde ne denli bir bilinç düzeyinin egemen olduğunun sorgulanması amaçlanmıştır. Çalışma, Antalya ili kentsel alan kapsamında örnek olarak belirlenen 400 hane halkında ebeveynler ile yüz yüze anket yöntemiyle gerçekleştirilen birincil verilerin değerlendirilmesine dayanmaktadır. Çalışmada çocuk nüfus 0-1 yaş, 1-2 yaş, 2-3 yaş 3-4 yaş ve 4-6 yaş olmak üzere beş farklı grupta ele alınmıştır. Ayrıca çocuk nüfus adına satın alma kararı ve işlevini yerine getiren ebeveynlerin söz konusu gıdalara gösterdikleri bilinç düzeyleri için ki-kare testi uygulanmış, satın almada etkili olan ürün özelliklerinden ürün tadının yansıra gıda özelliklerinden beta karoten, omega 3 ve 6’nın tanınması ve ürün ambalajında yer alan üretici firmayı okuma durumu 0-1 yaş bebeği olanlarda farklılık göstermiştir. Ürün ambalaj bilgilerinin okunması ise 2-3 ve 3-4 yaş aralığında çocuğa sahip ebeveynlerde üretim yeri, üretim tarihi ve raf ömrü açısından farklılık göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Pazarlama, Tüketim, Gıda, Çocuk Nüfus, Ebeveyn, Antalya.

Araştırmayı İndir

Tarımsal Ürünlerde Tutundurma Stratejisinin Değerlendirilmesi

Yazar: Mısra Çakaloğlu, M.Göksel Akpınar
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Pazarlama
Özet
Tarımsal ürünler açısından pazarlama karması unsurlarının yönlendirilmesi tarım dışı ürünlere göre belirli farklılıklar göstermektedir. Temel olarak bu farklılıklar taze satılan bitkisel ve hayvansal ürünlerin pazarlama uygulamalarına yansımaktadır. Anonim (markasız) ürünler olarak tanımlanan tarım ürünlerinde pazarlama sorunlarının aktörler üzerindeki etkisinin artış göstermekte olduğu iç pazarda ve özellikle de dış pazarların geliştirilmesi sürecinde, tutundurma stratejisi daha fazla önem kazanmaktadır.
Tarımsal ürünlerin yüzde sekseninin endüstriyel pazarlarda satılması kişisel satış ve satış arttırıcı çabaları öne çıkarırken, tüketici pazarında ise reklam uygulamalarının önemli hale geldiği görülmektedir. Bununla birlikte, gelişmiş ve gelişmekte olan pazarlarda yönetsel ve fonksiyonel pazarlama yaklaşımları doğrultusunda uygulanan tutundurma stratejisi ve kullanılan araçlar farklılık göstermektedir. Buna bağlı olarak, bu çalışma kapsamında tarımsal pazarlama sorunlarının önemsendiği bir gelişimde özellikle gelişmiş pazarlarda uygulanan tutundurma stratejilerinin Türkiye uygulamaları ile karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Çalışma kapsamında yerli ve yabancı literatürden istifade edilerek bir değerlendirme yapılması istenmektedir.
Anahtar Kelimeler: Tarım ürünü, pazarlama, tutundurma, piyasa

Araştırmayı İndir

Türkiye’de Portakal Üreticilerinin Üretim Ve Pazarlama Sorunları

Yazar: Mükerrem Atalay Oral, Mükerrem Göksel Akpınar
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Pazarlama
Özet
Bu araştırmada Türkiye’de portakal üreticilerinin üretim ve pazarlama sorunlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Türkiye’de portakal üretiminin yoğunlaştığı Akdeniz Bölgesi kıyı şeridinde yer alan Adana, Antalya, Mersin ve Hatay illeri araştırmanın alan kapsamı olarak dikkate alınmıştır. Çalışmada 145 portakal üreticisi ile yüz yüze görüşme yöntemi ile gerçekleştirilen anket uygulamasından elde edilen birincil veriler kullanılmıştır. Örnek işletme seçimi tabakalı örnekleme yöntemine göre belirlenmiştir. Üretici düzeyinde elde edilen mikro verilerin analiz ve değerlendirilmesi SPSS 18.0 programında yapılmıştır. Araştırmada veri analiz yöntemi olarak Basit Tanımlayıcı İstatistikler uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, portakal pazarlamasında en önemli sorun % 35,2 ile “Fiyat İstikrarsızlığı” olarak belirlenmiştir. Portakal üretiminde en önemli sorun ise, % 62,7’ile “Girdilerin Pahalılığı” olarak belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Pazarlama, portakal, portakal üreticileri, Türkiye.

Araştırmayı İndir

Türkiye’de Portakal Üreticilerinin Pazarlamaya Yönelik Tutumları

Yazar: Mükerrem Atalay Oral, Metin Göksel Akpınar
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Pazarlama
Özet
Bu araştırmada Türkiye’de portakal üreticilerinin pazarlamaya yönelik tutumlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Türkiye’de portakal üretiminin yoğunlaştığı Akdeniz Bölgesi kıyı şeridinde yer alan Adana, Antalya, Mersin ve Hatay illeri araştırmanın alan kapsamı olarak dikkate alınmıştır. Çalışmada 145 portakal üreticisi ile yüz yüze görüşme yöntemi ile gerçekleştirilen anket uygulamasından elde edilen birincil veriler kullanılmıştır. Örnek işletme seçimi tabakalı örnekleme yöntemine göre belirlenmiştir. Üretici düzeyinde elde edilen mikro verilerin analiz ve değerlendirilmesi SPSS 18.0 programında yapılmıştır. Araştırmada veri analiz yöntemi olarak Basit Tanımlayıcı İstatistikler ve Likert Ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, Portakal pazarlamasına yönelik yargılarda 4,18 ortalama ve 1,013 standart sapma değeri ile “Üründe markalaşma ve marka değerinin önemli olduğu” ortaya çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Pazarlama, tutum, portakal, portakal üreticileri.

Araştırmayı İndir

Süt Ve Süt Ürünleri Sanayi İşletmelerinin Yapısı Ve Geliştirme Olanakları : Konya-Ereğli ilçesi Örneği

Yazar: Bekir Demirtaş, Mevlüt Gül, M. Göksel Akpınar, Erdal Dağıstan
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Bursa
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet: Bu çalışma, son yıllarda süt ve süt ürünleri işletme sayısı ve işleme kapasitesi bakımından önemli bir gelişme gözlenen Konya/Ereğli ilçesinde yürütülmüştür. Çalışma verileri, Ağustos 2005 döneminde ilçede faaliyet gösteren küçük ve orta ölçekteki 18 işletmeden yüz yüze görüşme yapılarak derlenmiştir. Çalışma kapsamında incelenen işletmelerin; üretim yapısı, kapasiteleri, üretim teknolojileri, personel istihdamı açısından mevcut yapısı ortaya konulmuştur. Ayrıca, işletmelerin hammadde temin yerleri ile ürün pazarlama yapıları incelenerek, ürün çeşitleri, marka ve pazarlama teknikleri belirlenmiştir. Çalışmada işletmelerin AB uyum sürecinde rakipleri karşısındaki konumları da değerlendirilerek alınması gereken önlemler işletmeler ve sektöre yön verecek kuruluşlar açısından saptanmıştır. Çalışma sonucunda, işletmelerin büyük çoğunluğunun 2000 yılı başlarında faaliyete başladığı ve henüz gelişme aşamasında oldukları gözlenmiştir. Sermaye, teknoloji kullanımı ve üretim kapasitesi olarak önde gelen işletmelerin daha eski işletmelerden oluştuğu ve bunlardan üretim kapasitesi olarak en önde gelen bir işletmenin ihracat yapmaya başladığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, incelenen işletmeler için en önemli sorunlar; piyasada yeterince denetim olmaması, kalifiye eleman bulunamaması, yeterli hammadde temin edilememesi, hammadde ve yardımcı maddelerin fiyatlarının yüksekliği şeklinde olup, işletmelerin rakipleri karşısında piyasa paylarını artırabilmesi için teknoloji kullanımı ve ürün çeşitlerini geliştirmeleri buna bağlı olarak üretim maliyetlerini azaltmaları gerektiği ortaya çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler: Süt Ürünleri Sanayi, İşletme Yapısı, Konya

Araştırmayı İndir