Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı’nın Türkiye Tarım Sektörüne Olası Etkileri

Yazar: F. Eymen Toprak, U. İlkdoğan, K. Taşdan
Yıl: 2014
Yayım Yeri: 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Uluslar Arası Tarım Ve Ticaret
Özet:

Serbest Ticaret Anlaşması (STA), taraf ülkelerin kendi aralarında gümrük vergisi ve kısıtlamalarını kaldırmaları, ancak üçüncü ülkelere karşı ortak gümrük tarifeleri oluşturmamaları, anlaşma dışında kalan üçüncü ülkelere her üye ülkenin kendi milli gümrük tarifesini uygulayabildiği bir ekonomik birleşmedir. STA’ların amacı: üye ülkelerin ticaret ve ekonomi alanındaki ilişkilerini geliştirmek, hayat standartlarını yükseltmek, istihdamı artırmak, reel gelir ve talep hacminde istikrarlı bir artış sağlamak, dünya kaynaklarının sürdürülebilir kalkınma hedeflerine uygun bir şekilde kullanımını sağlamak ve çevreyi koruyacak ve ülkelerin ihtiyaç ve endişelerine cevap verecek şekilde mevcut kaynakları geliştirmektir. Türkiye, 22 Aralık 1995 tarih ve 1/95 sayılı “Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) Arasında Gümrük Birliği Kurulmasına İlişkin Ortaklık Konseyi Karar”ının 16. maddesi uyarınca, AB’nin Ortak Ticaret Politikasını üstlenme yükümlülüğünden hareketle üçüncü ülkelere yönelik olarak AB’nin tercihli ticaret sistemini üstlenmektedir. Türkiye bu taahhüdün bir gereği olarak sadece Avrupa Birliği’nin STA müzakereleri yürüttüğü ülkelerle STA imzalayabilmektedir. AB’nin Amerika Birleşik Devletleri (ABD) gibi ticaret hacmi yüksek bir ekonomi ile STA müzakerelerine başlamış olması ve AB’nin STA imzalarken Türkiye ile de eş zamanlı bir STA imzalanmasının üçüncü ülkeye bir koşul olarak sunmaması, Türkiye’de bazı endişeleri de beraberinde getirmektedir. Özellikle ABD ürünlerinin AB üzerinden Türkiye’ye gümrüksüz girebilecek olması, buna karşın Türk ihraç ürünlerine karşı ABD’nin tarife vb. uygulamalara devam edecek olması kaygının temelini oluşturan başlıca unsurdur. Bu bildiride AB-ABD arasında olası bir STA imzalanması durumunda Türkiye tarım sektörüne olası etkileri bu konuda yapılmış literatürün ve istatistiklerin incelenmesi ışığında değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, eğer Türkiye Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı (TTIP) sürecinin dışında kalırsa bunun olumsuz etkileri olacaktır. Bu nedenle, Türkiye ile ABD arasında bir STA imzalanması önemlidir.
Anahtar Kelimeler: STA, AB-ABD STA, Türkiye tarım sektörü.

Araştırmayı İndir

Tarım Ürünleri Dış Ticaretinde Bir Fırsat Alanı: Serbest Bölgeler

Yazar: K. Taşdan, U. İlkdoğan
Yıl: 2014
Yayım Yeri: 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Uluslar Arası Tarım Ve Ticaret
Özet:

Serbest bölgeler, ülkede geçerli ticari, mali ve iktisadi alanlara ilişkin hukuki ve idari düzenlemelerin uygulanmadığı veya kısmen uygulandığı, sınai ve ticari faaliyetler için daha geniş teşviklerin tanındığı ve fiziki olarak ülkenin diğer kısımlarından ayrılan yerlerdir. Serbest bölgelerin 2012 yılında 2,2 milyar $, 2013 yılında da 2,8 milyar $ tutarında tarım ve tarıma dayalı sanayi ürünleri ticaret hacmine ulaşmış olması önemlidir. Ancak serbest bölgelerdeki avantajların tarım ticareti açısından yeterinde kullanılamadığı düşünülmektedir. Bu çalışmada da serbest bölgelerin avantajları üzerinde durularak, tarım ürünleri ticareti hacminin artırılmasına yönelik öneriler getirilmiştir
Anahtar Kelimeler: Tarım ürünleri, dış ticaret, serbest bölge.

Araştırmayı İndir

Coğrafi İşaret Tescilli Geleneksel Ürünlerde İzlenebilirlik: Ankara İli Örneği

Yazar: K. Taşdan, M. Albayrak, K. Albayrak
Yıl: 2014
Yayım Yeri: 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Pazarlama
Özet:

Gıda tüketiminde önemi ve farkındalığı giderek artan işlenmiş ürünlerle birlikte, çoğalan sağlık ve ekolojik yaşam kaygıları insanları organik üretim ve iyi tarım uygulamaları ile yetiştirilmiş ürünlere ve geleneksel ürünlere yönlendirmektedir. Bu durum, beraberinde belirtilen ürünlerin tescil, logo, etiketleme vb. ile diğerlerinden farklılaştırılmasını da gündeme getirmektedir. Belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri itibarıyla kökenin bulunduğu bir yöre, alan, bölge veya ülke ile özdeşleşmiş bir ürünü gösteren işaretleri ifade eden Coğrafi İşaret (Cİ) bu açıdan oldukça önemlidir. Cİ’nin geleneksel ürünlere kazandırdığı ürün farklılaştırma, pazarlama aracı olma, kırsal kalkınmayı ve turizmi destekleme gibi pazar avantajları yaratma etkisi bulunmaktadır. Türkiye’de mevcut durumda 178 adet ürün için Cİ alınmış olup, 222 ürün için başvuru süreci devam etmektedir. Bu bildiride, Cİ’nin yarattığı pazar avantajlarının yanı sıra, Ankara İlinde Cİ tescilli geleneksel ürünler olan “Beypazarı Kurusu” ve “Çubuk Turşusu”nda hem üretim hem de pazarlama aşamasındaki izlenebilirliği ile ilgili birincil verilere dayalı araştırma sonuçlarını ortaya koymak ve analiz etmek amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Coğrafi işaret, geleneksel ürün, izlenebilirlik, çubuk turşusu, beypazarı kurusu.

Araştırmayı İndir

Coğrafi İşaret Olarak Antep Fıstığının Menşe Adının Korunması

Yazar: Kürşad Albayrak, Mevhibe Albayrak, Kemalettin Taşdan
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Pazarlama
Özet
Antep fıstığı en önemli sert kabuklu meyvelerden birisidir. Çerez olarak tüketilebilmesinin yanı sıra tatlı ve şekerli ürünler başta olmak üzere gıda sanayinin hammaddesi olarak oldukça önemlidir. Antep fıstığı 40 ilde yetiştirilirken, en önemli üretici iller Gaziantep, Şanlıurfa ve Siirt’tir.
Antep fıstığı dünyada ve ülkemizde yetişen diğer fıstık çeşitlerinden, kalitesi ve ünü bakımından farklılık göstermesi ile tanınmıştır. Bu özellikleri ile Antep fıstığına, Gaziantep Ticaret Odası tarafından“Menşe” olarak Coğrafi İşaret alınmıştır.
Antep fıstığı üretimi incelendiğinde menşe yöresi dışında da üretildiği ve coğrafi işaretinde bahsi geçen menşe şartlarına uyulmadığı görülmektedir. Ayrıca, üretim ve pazarlama aşamalarında, izlenebilirliğin olmaması ve denetimin yetersizliğinin coğrafi işaretin koruma etkisini zayıflattığı söylenebilir. Bu çalışmada, Antep fıstığı örneği ile coğrafi işaretin önemi, koruma etkisi, denetimi ve izlenebilirliği ele alınmıştır.
Anahtar Kelimeler: Antep fıstığı, coğrafi işaret, menşe adı, koruma, denetim, izlenebilirlik

Araştırmayı İndir

Türkiye Süt Sektörü Analizi

Yazar: Kemalettin Taşdan, Sevgi İriboy, Yıldırım İçöz
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Bursa
Konu: Tarımsal Pazarlama
Özet: Türkiye’de tarım sektörü içerisinde süt sektörü gerek büyüklüğü gerekse gıda güvenliğindeki yeri nedeniyle oldukça önemli bir konumdadır. Bu çalışmada YDP analizi çerçevesinde Türkiye süt sektörünün analizi yapılarak mevcut durumu, rekabet gücü ve bunu sınırlandıran faktörler ile GZFT analizi yapılarak sektörün güçlü/zayıf yanları fırsat/tehditleri belirlenmeye ve geleceğe dönük politika önerileri getirilmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Süt ve süt ürünleri, pazarlama kanalları, rekabet,
SWOT analizi.

Araştırmayı İndir

Akdeniz Bölgesi’nde Su Ürünleri Avcılığı Yapan İşletmelerin Sosyo-Ekonomik Analizi

Yazar: Kemalettin Taşdan, S.Ahmet Çeliker, Hasan Arısoy, Yener Ataseven, Deniz Dönmez, Umut Gül, Alkan Demir
Yıl: 2010
Yayım Yeri: 9. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Bu araştırmanın amacı, Akdeniz Bölgesi’nde su ürünleri avcılığı yapan teknelerin/işletmelerin sosyo-ekonomik yapılarını ortaya koymak ve balıkçılığın ekonomik analizini yapmaktır. Araştırmada kullanılan veriler, bölgede faaliyet gösteren 140 balıkçı ile yapılan anketlerden elde edilen birincil verilerden oluşmaktadır. Araştırma sonuçları teknelerin teknik özellikleri, balıkçıların sosyo-ekonomik özellikleri, ekonomik faaliyet sonuçları ve balıkçıların avcılık faaliyetine ilişkin düşünce ve beklentileri baslıklarında toplanarak verilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre bölgede balıkçılık ağırlıklı olarak küçük ölçeklidir ve ölçeğe bağlı olarak teknelerin teknik özelliklerinin yanı sıra gelir vb. ekonomik faaliyet sonuçları değişim göstermektedir. Bölgede balıkçılığın temel sorunlarının ise pazarlama, örgütlenme ve su ürünleri yönetimi konularında yoğunlaştığı görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Su ürünleri ekonomisi, akdeniz bölgesi, sosyo-ekonomik analiz

Araştırmayı İndir