Türkiye’de Hes’lerin Varlığı, Çevreye Ve Tarıma Olan Etkileri

Yazar: Türkay Bars, Cuma Akbay, İlkay Uçum
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Doğal Kaynaklar Ve Çevre Ekonomisi
Özet
Dünya nüfusunun giderek artması, kentleşmenin ve sanayileşmenin gelişmesi ile enerjiye olan talep artmaktadır. Ülkeler mevcut fosil enerji kaynaklarının dışında yeni enerji kaynak arayışlarına girmektedirler. Bu bağlamda suyun hareket gücünün kullanılmasıyla üretilen hidroelektrik enerji yenilenebilir enerji kaynağı olarak mevcutların yanında yeni HES’lerin ve barajların yapımını gündeme getirmektedir. Barajlar: sulama, su temini, hidroelektrik enerji üretimi, ulaşım ve su akışının kontrollü olması gibi birçok amaca yönelik olarak inşa edilmektedir. Ancak bu yapılar yeraltı sularının azalması, fiziksel ve biyolojik çevrenin olumsuz etkilenmesi gibi istenmeyen sonuçlar da doğurabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de HES’lerin iller bazında sayısını araştırmak ve bu HES’lerin çevre ve tarımsal yapıya olan etkilerini ortaya koymaktır.
Anahtar kelimeler: HES, enerji, çevre, tarım

Araştırmayı İndir

Kırsal Alanda Tarımda Kalkınmanın Sağlanmasında Kümelenme Yaklaşımı

Yazar: İ. Uçum, B. Gülçubuk, A. Berk,  H. Saçtı
Yıl: 2014
Yayım Yeri: 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Kırsal Kalkınma
Özet
Tarımın çoğunlukla gerçekleştiği özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin depolama, işleme, pazarlama işlemlerinde kolaylıkları sağlamaları, tarım sektöründe faaliyet gösteren diğer paydaşlarla ilişki kurabilmeleri, yeni bilgi ve teknoloji kaynaklarına ulaşabilmeleri, rekabet gücü elde edebilmeleri için yeni araçlara ihtiyacı vardır. Bu araçlardan biri kümelerin gerçekleştirilmesidir. Tarımsal küme girişimleri birçok ülkede tarım sektörünü geliştirmek için önemli bir yaklaşım olarak görülmeye başlamıştır. Bir tarıma dayalı küme, aynı tarım veya tarım-sanayi alt sektöründe uğraşan üreticiler, tarımsal işletmelerin ve ilgili kurumların işbirliği yapması ve ortak zorlukları birlikte ele almaları, ortak fırsatları birlikte takip etmelerini kolaylaştırır. Bu çalışmada, kümeleri başarılı kılan unsurlar ve kümlerin etkileri ve faydalarının belirlenmesi amacıyla tarımsal alanda kümelenme yaklaşımı ile başarılı olmuş örnekler incelenmiştir. Böylece, kümelenme yönteminin Türkiye’de uygulanması açısından çalışmanın kaynak olması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Küme, Rekabet, Paydaş.

Araştırmayı İndir

Kalkınma Ajanslarının Kırsal Kalkınmadaki Rolü

Yazar:  T. Metin, Ş. Kalanlar, İ. Uçum
Yıl: 2014
Yayım Yeri: 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Kırsal Kalkınma
Özet
Dünyadaki hızlı ekonomik, sosyal ve politik gelişmeler ve değişimler, her alanda olduğu gibi kalkınma kavramını da değiştirmiştir. Sadece ekonomik kalkınma anlayışı, yerini toplumu bütün olarak ele alan ve tüm alanları kapsayan entegre kalkınma anlayışına bırakmıştır. Bu değişim sürecinin bir halkası olarak kırsal kalkınma, gelişmiş ve özellikle gelişmekte olan ülkelerin ekonomi ve kalkınma politikalarında stratejik bir konuma gelmiştir. Kırsal kalkınma, bölgeler arası ve bölge içi gelişmişlik farklılıklarının giderilmesinde en önemli politika araçlarından birisi olmuştur. Türkiye son dönemde her alanda sağlamış olduğu gelişmelere paralel olarak, kırsal alanın en önemli ekonomik faaliyeti olan tarım sektörü başta olmak üzere, kırsal alanlardaki yaşam kalitesini artırıcı birçok çalışma ve projeleri hayata geçirmiştir. Bu sürecin bir uzantısı olarak, yereldeki tüm paydaşları ve yerelin dinamiklerini kalkınma sürecine katan ve hazırlanan programların yerelde uygulanmasına katkıda bulunan kalkınma ajansları hayata geçirilmiştir. Türkiye’de 26 bölgede kurulan kalkınma ajansları, bölgelerin kendi özgün değerlerini dikkate alarak bölgeye özgü kalkınma stratejilerinin uygulanmasını desteklemektedirler. Birçok bölgede tarım ve kırsal faaliyetlerin öncelikli konu olması, kalkınma ajanslarını kırsal kalkınmada önemli bir aktör haline getirmiştir. Kuruldukları günden itibaren farklı isimler altında birçok kırsal kalkınma programlarını, teknik ve mali destek mekanizmaları ile desteklemişlerdir ve desteklemeye devam etmektedirler.

Anahtar Kelimeler: Kırsal kalkınma, kalkınma ajansları, destek programları.

Araştırmayı İndir

Yaş Meyve Ve Sebze Dış Ticaretinde Türkiye’nin Rekabet Durumu

Yazar: Ali Berk, Tufan Bal, İlkay Uçum
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Uluslararası Tarım ve Ticaret
Özet
Türkiye sahip olduğu avantajları sayesinde meyve ve sebze üretiminde yaklaşık 50 milyon ton üretim potansiyeli ve 2,1 Milyar $ ihracat değeriyle küresel bir oyuncu konumundadır. Küresel düzeyde yaş meyve sebze (YMS) ihracatında ilk 10 sırada yer alan İspanya, Hollanda, ABD, Meksika, Çin, Şili, İtalya, Türkiye, Güney Afrika ve Fransa arasında hızlı rekabet yaşanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, 2004-2015 döneminde, ülkemiz yaş meyve sebze ihracatında ilk sıralarda yer alan ürünlerde Türkiye’nin rekabet durumunun ortaya konmasıdır. Çalışmada yöntem olarak Karşılaştırmalı Üstünlükler Endeksi, Nispi İhracat Avantaj Endeksi ve Nispi Ticaret Avantaj Endeksi kullanılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre Türkiye’nin, yaş meyve sebze ihracatında küresel piyasalarda önemli bir karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olduğu görülmektedir. Türkiye’nin YMS alt sektöründe nispi rekabet üstünlüğü endeks değeri 2004 yılında 4,4 iken, bu değer 2015 yılında 4,5’e yükselmiştir. 2004 yılından 2015’e endeks değerinin Türkiye’nin 4,4’ten 4,5’e, Meksika’nın 2,1’den 2,5’e yükselirken, Şili’nin 4,2’den 4,1’e, Çin’in 1,3’ten 0,6’ya gerilediği görülmektedir. Türkiye’nin küresel pazarlarda sahip olduğu avantajlı konumun korunması, 2023 yılı hedeflerine ulaşılabilmesi, Ortadoğu ve Rusya ile yaşanan krizin etkilerinin en aza indirilmesi amacıyla YMS ihracatında yeni pazarlara erişim imkânlarının ortaya konulması, belirli pazarlara ağırlık verilmesi sektörün önümüzdeki dönemde yaşayacağı problemlere kısmen çözüm olabilecektir. YMS ihracatında ağırlık verilebilecek pazarlar olarak: Ukrayna, Almanya, Romanya, İngiltere, Japonya, Uzak Doğu (Malezya, Singapur), Polonya, İran, Irak, Balkan Ülkeleri (Arnavutluk, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Karadağ, Kosova, Makedonya, Yunanistan, Hırvatistan, Sırbistan, Slovenya) olarak sıralanabilir.
Anahtar Kelimeler: Yaş meyve ve sebze, Rekabet, RCA, Karşılaştırmalı üstünlükler

Araştırmayı İndir

Erzurum ve Kars İllerinde Süt Sığırcılığı Ve Süt İşleyen İşletmelerin Mevcut Durumunun Gelişme Potansiyeli Açısından Araştırılm

Yazar: İlkay Uçum, Bülent Gülçubuk, Berrin Taşkaya Top
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Erzurum ve Kars’ta doğal koşullar bitkisel üretimden ziyade hayvancılık için daha elverişli olup, hayvancılık her iki ilde de önemli bir geçim veya ek gelir kaynağıdır. Büyükbaş hayvancılık ve buna dayalı üretim ve ticaret (et, süt, kaşar peyniri üretimi vb.) bu illerin ekonomik faaliyetleri arasında önemli yer tutmaktadır. Ayrıca geçmişe dayanan bir hayvancılık kültürünün olması ve hayvancılığa alternatif karlı tarımsal faaliyetlerin fazla olmaması nedeniyle hayvancılık bitkisel üretime göre daha karlıdır. Bu çalışmanın amacı; Erzurum ve Kars illerinin sosyo-ekonomik kalkınmasında önemli ekonomik fonksiyonları yüklenebilecek bir potansiyele sahip olan süt sığırcılığı ve süt işleyen işletmelerin mevcut durumunun ortaya konularak, bu sektörün gelişmesinin önündeki engellerin tespit edilmesi ve üretici ve işleyicilerin önerileri doğrultusunda çözüm önerileri getirilmesidir. Araştırmanın ana materyalini Erzurum ve Kars illerinde süt sığırcılığı faaliyeti gerçekleştiren toplam 114 üretici ve 54 adet süt işleyen işletme ile yapılan anketlerden elde edilen verilen oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimler: Hayvancılık, Erzurum, Kars, süt işletmesi

Araştırmayı İndir

Taze Kayısı Sektörü Ve Sorunları: Iğdır İli Örneği

Yazar: H.Bayram Işık, İlkay Uçum, Adem Aksoy, A.Semih Uzundumlu
Yıl: 2010
Yayım Yeri: 9. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Kayısı yetiştiriciliği Türkiye’nin önde gelen tarımsal faaliyet kollarından birisidir. Dünya yas ve kuru kayısı üretiminde birinci sırada yer alan Türkiye, gerek kayısı gen kaynakları ve gerekse ekolojik şartlar nedeniyle büyük bir potansiyele sahiptir. Dünya kuru kayısı ihracatının %80’den fazlasını elinde tutan Türkiye maalesef dünya taze kayısı ihracatında dördüncü sırada yer almaktadır. Mikro klima özelliği, yüksek verimliliği, kendine has çeşitleri ve coğrafi konumu ile sofralık kayısı üretiminde özel bir yere sahip olan Iğdır ili, bu çalışma kapsamında incelenmiştir. Bu araştırmanın temel amacı; Türkiye’nin taze kayısı ihracatının artmasında önemli katkısı olacağı düşünülen Iğdır ili kayısı üreticilerini ekonomik yönden incelemektir. Bu amaçla, tabakalı örnekleme yöntemiyle belirlenen 65 kayısı üreticisi ile yüz yüze anket yapılarak elde edilen birincil verilere ek olarak çeşitli kurumlardan sağlanan ikincil veriler de kullanılmıştır. Araştırma sonuçları kayısı işletmelerinin çoğunlukla küçük aile işletmeleri olduğunu ve geleneksel tarım yaptığını göstermiştir. Sektördeki en önemli sorunlar olarak ta ilkbahar geç donları ve pazarlama sorunları öne çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kayısı, Iğdır, ihracat, sorunlar

Araştırmayı İndir