Dünya’da ve Türkiye’de Kırsal Turizm

Yazar: İ.Bülent Gürbüz, A. Orkun Erol, Orhan Yavuz
Yıl: 2002
Yayım Yeri: 5. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Erzurum
Konu: Kırsal Kalkınma
Özet: Ülke gelirleri içerisinde önemli yer tutan turizm dünyada son yıllarda bazı değişimlere sahne olmuştur. Dünyadaki yeni turizm trendleri tarih, sağlık, kültür, kırsal turizm yönünde gelişmektedir. Bu tarz kaynaklara sahip Ülkelerin bu durumdan daha çok faydalanacakları açıktır. Türkiye bu ülkelerden bir tanesidir. Bu çalışmada dünyada ve ülkemizde kırsal turizmin önemi üzerinde durulacaktır.
Anahtar Kelimeler: Turizm, Kırsal Turizm

Araştırmayı İndir

Destekleme Fiyat Politikalarının Tarımsal Yapı ve Üretim Deseni Üzerine Etkileri

Yazar: Orhan Yavuz, İ.Bülent Gürbüz, A.Orkun Erol
Yıl: 2002
Yayım Yeri: 5. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Erzurum
Konu: Tarım ve Gıda Politikası
Özet: Tarım sektörü taşıdığı büyük stratejik önemi dolayısıyla tüm dünyada hemen tüm devletlerin destek ve koruma şemsiyesi altındadır Uzun yıllar ekonominin lokomotifi durumunda olan tarım sektörü özellikle 1980’li yıllardan itibaren ihmal edilmiştir, özellikle 1990 yılından sonra uygulanan bilinçsiz ve tutarsız tarım politikaları tarımsal gelirlerin düşmesine, köyden kente hızlı göçe, plansız ve çarpık kentleşmeye yol açmıştır. Bu çalışmada, uygulanan tarım politikalarının biçim, süreklilik, doz, zamanlama gibi açılardan irdelenerek uluslararası gelişmeler, ülke gerçekleri göz önünde bulundurularak yeniden belirlenmesi konusunda öneriler getirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Tarımsal Destekleme, Fiyat Politikası, Tarımsal Yapı

Araştırmayı İndir

Küreselleşme Sürecinde Türk Tarım Politikalarının Reformasyonu

Yazar: Orhan Yavuz, İ.Bülent Gürbüz, Nilüfer Cengiz
Yıl: 2002
Yayım Yeri: 5. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Erzurum
Konu: Tarım ve Gıda Politikası
Özet: 1980’lerden ve özellikle 1990’lardan itibaren tarıma yönelik desteklemenin kapsamında önemli değişmeler gündeme gelmiş, ancak desteklemenin uzun vadeli stratejik bir planlama temelinde bütünsel olarak yeniden düzenlenmesi öngörülmemiştir. Büyüyen bütçe açıklarını azaltmanın yolu devletin her türlü sosyal ve ekonomik işlevlerinden geri çekilmesi olarak görülmüş; bu anlamda, faiz Ödemelerine yer açmak için, devletin alt yapı yatırımlarına, tarımsal desteklemeye, sosyal yönlü harcamalara ayırdığı kaynaklar giderek yük olarak görülmeye başlanmıştır. Bu çalışmada Türk tarımsal üretim sisteminde sorununun, desteklerin fazlalığı değil, uluslararası rekabet gücüne sahip bir maliyetle yapılamaması ve politikaların bir bütün halinde uygulanması gerektiğini belirtilmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Küreselleşme, Tarımsal Destekleme Politikası, Reform

Araştırmayı İndir

Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu’nun Desteklediği Projelerde Karşılaşılan Sorunlar

Yazar: İ. Bülent GÜRBÜZ
Yıl: 2014
Yayım Yeri: 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Kırsal Kalkınma
Özet
IPARD programının ülkemiz tarım sektörünün ve kırsal yaşam alanlarının bütün sorunlarına çözüm olması mümkün değildir. Böyle bir beklenti içinde olmak da son derece yanıltıcı değerlendirmelerin yapılmasına yol açabilir. Bütün diğer AB üyelik öncesi destek fonları gibi IPARD programının amacı da aday ülkelerde belirlenen faaliyet alanında bütün sorunların çözümünü üstlenmek değil, üyelik süreciyle birlikte karşılaşılacak olan idari yapılanma ve uygulama niteliklerine yatkınlık oluşturulması ve bu kapsamda aday ülkede AB işleyiş mekanizmalarına uy um sağlamaktır. Öte yandan ülkemizin kırsal alanı için önemli bir mali kaynak niteliğinde olan IPARD fonu ödemelerinin en verimli şekilde kullanılması bir yandan üyeliğe hazırlık açısından katkı sağlarken diğer taraftan kırsal kalkınmanın sağlanmasında olumlu katkıda bulunmaktır. Ülkemizde 2007 yılında kanunla kurulan Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK), bugün 42 ilde faaliyet göstermektedir. Ocak 2014’te 12. çağrı dönemine çıkacak olan kurum, IPARD II ile 2014-2020 yılları için hazırlıklarını sürdürmektedir. Kuruluşundan itibaren, diğer kamu kuruluşları ve ilgili sivil toplum kuruluşlarının koordinasyonuyla kırsal kalkınma stratejisi hazırlanmış, kırsal ve tarımsal yapıda şeffaflık ve bilginin geliştirilmesi (sayımlar, işletme kayıtları, arazi kadastrosu, ücret istatistikleri, sektör analizleri vs. ) sağlanmıştır. Geçmişte bütünüyle devlet eliyle gerçekleştirilmeye çalışılan kırsal yatırımlarda halkın katılım göstermemesi ve bundan dolayı yatırımların çoğu kez sonuçsuz kalması, IPARD yoluyla AB-Kamu-Yararlanıcı üçlü katkısıyla önlenmiştir. Bu olumlu noktalara rağmen projelerin uygulanışı sırasında karşılaşılan sorunlar ve TKDK çalışanlarının önerileri bu çalışmada incelenecektir.

Anahtar Kelimeler: IPARD, Kırsal Kalkınma, Başvuru Çağrı Rehberi.

Araştırmayı İndir

Kırsalda Yer Alan Meslek Yüksekokullarına Bakış: Keles Örneği

Yazar; C. Başdar, H. Karahan, İ. Bülent Gürbüz
Yıl; 2014
Yayım Yeri; 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu; Kırsal Kalkınma
Özet
Bu araştırmanın konusu, meslek yüksekokullarının tarihsel gelişimi ve günümüzde bulunduğu nokta ile kırsal yörelerin kalkınmasına olan etkisini ve yöre halkının meslek yüksekokullarından beklentilerini ortaya koymaktır. Bu amaçla, meslek yüksekokullarının gelişimiyle beraber yörelerin kalkınmasındaki rollerinin neler olduğu saptanmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak, çalışmamızda kırsal bölge halkının, meslek yüksek okulları ile ihtiyaç duyulan ara eleman eğitimine diğer gelişmiş bölgelerde olduğu gibi kolay bir şekilde erişebilme imkanına kavuşmaları açısından olumlu değerlendirdikleri görülmüştür. Bununla birlikte çalışmamızın ana hedefini oluşturan, kırsal bölgelerin kalkınması için meslek yüksekokullarının ekonomik işlevinin hem doğrudan hem de dolaylı olarak gerçekleşmekte olduğu açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kırsal alan, Meslek yüksekokulu, Sosyo-ekonomik gelişme.

Araştırmayı İndir

Doğada Kendiliğinden Yetişen Mantarların Aile İçi Öztüketimdeki Yerinin Saptanması ve Gelir Arttırmadaki Rolü

Yazar: H. Karahan, C. Başdar, İ. Bülent Gürbüz
Yıl: 2014
Yayım Yeri: 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Bu araştırmanın amacı Bursa’nın dört ilçesini kapsayan (Keles, Harmancık, Orhaneli, Büyükorhan) bölgede doğal olarak yetişen ve bölge halkı tarafından toplanarak aile tüketiminde değerlendirilen mantarların aile ekonomisindeki yerinin belirlenmesi ve bölge halkı için mantar üreticiliğinin yaygınlaştırılması aracılığı ile bölgede son derece düşük gelire sahip ailelere ek gelir sağlanmasıdır. Sonuç olarak, yöre halkının mantarın ekonomilerine olan katkısının farkında oldukları, gıda tüketimlerinin büyük bölümünün Ekim ve Kasım aylarında Melki ve Dede Börük mantarından oluştuğu ve bu nedenle kırsal kalkınmada büyük rol oynayacağı anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Aile Ekonomisi, Öztüketim, Mantar.

Araştırmayı İndir

AB Mali Yardım Politikası Yapısı, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Açısından Değerlendirilmesi

Yazar: İ. Bülent Gürbüz, N. Erdem Bedel
Yıl: 2014
Yayım Yeri: 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Kırsal Kalkınma
Özet
AB tarafından Türkiye’ye sağlanan mali yardımlar tarihsel olarak çeşitli dönemlere ayrılabilir. İlk dönem AB ile ortaklık ilişkisinin başlamasından Yunanistan’ın AB üyeliğine kadar geçen dönemdir. Bu dönemde hibe ve kredi olarak çeşitli destekler sağlanmıştır. İkinci dönem Yunanistan’ın üyeliğinden Türkiye ile AB arasında Gümrük Birliğinin oluşturulduğu tarihe kadar geçen dönemdir. Bu süreçte mali destek sağlanamamıştır. Gümrük Birliğinin imzalanması ile başlayan üçüncü dönemde ise yine sınırlı olarak mali destek sağlanmıştır. Bu dönem için AB, Gümrük Birliğinin maliyetini telafi etmek amacıyla çeşitli yardımlar öngörmüş ancak bu yardımların gerçekleşme oranı %33 civarında kalmış ve Türkiye’nin Gümrük Birliğinden kaynaklanan giderlerini karşılamaktan çok uzak olmuştur. Helsinki Zirvesi ile başlayan son dönemde ise çeşitli programlar altında sağlanan mali yardımlar tek çatı altına toplanmıştır. AB bu dönemde de farklı davranarak aday ülkelere dönük yürürlükte olan mali yardım programlardan (PHARE; ISPA, SAPARD) yararlandırılmak yerine daha sınırlı bir bütçeye ve kapsama sahip “Türkiye için Katılım Öncesi M ali Yardım” programından yararlandırılmış ancak bu tutarlar hiçbir zaman diğer aday ülkeler seviyesine ulaşamamıştır. Katılım Öncesi M ali Araç-Kırsal Kalkınma Bileşeni (IPARD) programında ve IPARD’ın ikinci evresi için yapılan hazırlıklarda, AB fonlarının yönetiminin verilmesine ilişkin Komisyon Kararı’na yol açacak şekilde ciddi ilerleme kaydedilmiştir. Tarıma yönelik düzenlemelerde, Ortak Tarım Politikası’ndan esaslı ölçüde farklılaşmış olup, uyum için strateji belirlenmemiştir. Gıda güvenliği, bakanlığın yeniden yapılandırılması, Türkiye’nin denetleme ve kontrol alanları gibi diğer alanlarda daha fazla ilerleme sağlanması beklenmektedir. IPARD’dan beklentilerin yüksek ve tahsis edilen fonların sınırlı olması sebebiyle, programın çıktılarının etkili şekilde duyurulmasının yanı sıra, bu fonların yönetiminde kamu şeffaflığı da önem kazanmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Tarım, M ali Yardım, IPARD.

Araştırmayı İndir

Bursa İli Dağ Yöresinde Kırsal Turizmi Geliştirme Olanakları

Yazar: Pınar Aydın, Özlem Turan, İ.Bülent Gürbüz
Yıl: 2010
Yayım Yeri: 9. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Kırsal Kalkınma ve Yoksulluk
Özet
Sürdürülebilir kırsal kalkınmanın sağlanabilmesi için kırsal bölgelerde yasayan insanların maddi ve manevi açıdan gelişimlerini sağlamak, kentsel bölgelerle aralarındaki farkı azaltmak ve sürdürülebilir geçim kaynaklarını belirlemek gerekmektedir. Tüm bunlar yapılırken yaşanılan çevrenin ekonomik, sosyal ve çevresel faktörleri göz önünde bulundurulmalıdır. Bu açılardan bakıldığında Türkiye kırsal alanlarda sürdürülebilir, çevre ve doğal kaynaklara duyarlı bir kalkınma gerçekleştirmek için kırsal turizm olanaklarını göz önünde bulundurma sansına sahip bir ülkedir. Bu çalışmanın kapsamında yer alan Bursa ilinin %40’ında tarımsal faaliyet yapılmaktadır. Bursa tarımsal gelir açısından da ülkemizin önde gelen illerindedir. Ancak, Bursa ilinin dağ yöresi olarak adlandırılan Büyükorhan, Harmancık, Keles ve Orhaneli ilçeleri ile dağ köyleri fiziki özellikleri nedeniyle Bursa’nın gelişmiş yapısından gerekli payı alamamakta ve geçim kaynakları tarım ve hayvancılıkla sınırlı kalmaktadır. Bu bölgede yasayanların kalkınmasını sağlama açısından önemli bir araç olma potansiyeli bulunan kırsal turizm olanaklarının saptanması oldukça önemlidir. Bu nedenle bu çalışmada Bursa ili dağ bölgesinde hayat ve çevre şartlarını geliştirebilmek ve kırsal kesimin kalkınmasına katkıda bulunmak için kırsal turizm potansiyeli incelenmiş ve değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Ekoturizm, kırsal kalkınma, Bursa, dağ yöresi

Araştırmayı İndir

Global Ekonomik Krizin Dünyada Ve Türkiye’de Gıda Güvencesi Üzerine Etkileri

Yazar: Özlem Turan, Pınar Aydın, İ.Bülent Gürbüz
Yıl: 2010
Yayım Yeri: 9. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarım ve Gıda Politikası
Özet
2008’de Amerika Birleşik Devletlerinde ortaya çıkan ve aslında 2007 yılında alarmlarını vermeye başlamış olan ekonomik kriz, tüm ülkelerde önemli sorunları da beraberinde getirmiştir. 2010 itibari ile kriz hala işsizlik, uluslararası ticaretin azalması, gelişmekte olan ülkelerde düşük büyüme oranları gibi pek çok açıdan dünya ekonomisi üzerindeki negatif etkisini sürdürmektedir. 2007 yılında bu finansal krizin henüz başlama sinyalleri verdiği tarihlerde tüm dünya gıda fiyatlarında ki aşırı artısın etkisi altına girmiştir. Ardı ardına gelen bu krizler, direkt olarak dar gelirlileri etkilemiştir. Dünyada açlık yasayan insan sayısı 1970’lerden bu yana en yüksek rakam olan 1 milyara ulaşmıştır. Açlık sınırının altında olmasa da, azalan gelir seviyesinden dolayı, diğer temel ihtiyaçlarını karşılamak için gıda harcamalarını azaltan ve beslenme ihtiyaçlarını karşılamakta zorluk çekmekte olan insanların sayısı da, bu krizler nedeniyle giderek artmaktadır. Bu çalışmada, 2008 finansal krizinin dünyada ve Türkiye’deki etkilerinin gıda güvencesi ve gıdaya ulaşma durumu açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Henüz çok yeni olan bu etkilerin kesin sonuçları ile dünya ve ülke çapında gerçek durumun görülebilmesi için belli bir süre geçmesi gerekse de, su anki durumun ve uzun dönemde yaşanabilecek potansiyel problemlerin belirlenmesi ve alınabilecek önlemler ile uygulanabilecek politikalar hakkında fikirlerin oluşması hedeflenmektedir.
Anahtar Kelimeler: Küreselleşme, ekonomik kriz, gıda güvencesi

Araştırmayı İndir

Entegre Kırsal Kalkınma Yaklaşımında,Tarım Kesiminin Planlaması:Harran Ovası Örneği

Yazar: İ. Bülent Gürbüz
Yıl: 2000
Yayım Yeri:4. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Kırsal Kalkınma ve Yoksulluk
Araştırmayı İndir