Türkiye’de Sofralık Üzüm Dış Satımının Avrupa Birliği’ne Uyum Açısından Değerlendirilmesi

Yazar: Hülya Uysal, Gamze Saner
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Uluslararası Tarım ve Ticaret
Özet
Türkiye’nin AB’ye uyum süreci içerisinde en çok zorlanacağı sektörlerden biri tarımdır. Bu açıdan, tarım sektörü ve sektörü oluşturan alt sektörlerde AB’ye uyum ile ilgili gerekli çalışmaların yapılması büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma ile Türkiye’nin Avrupa Birliği ülkelerine yönelik sofralık üzüm dış ticaretinde sağlıklı bir yapının kurulması, dış satım miktarı ve gelirlerinin arttırılması için sofralık üzüm dış satım yapısının incelenmesi, pazarlama sorunlarının ortaya konulması ve konuya ilişkin çözüm önerilerinin sunulması amaçlanmıştır. Çalışmada Ege Bölgesinden sofralık üzüm pazarlayan Firmalardan elde edilen veriler kullanılmıştır. Araştırma kapsamında yer alan sofralık üzüm Avrupa Birliğinde ‘’yaş meyve-sebze piyasa düzeni” içerisinde yer aldığı için, AB ve Türkiye’de meyve ve sebze sektörüne ilişkin politikalar ve uygulamalar incelenerek, AB’ye uyum açısından ortaya çıkan farklılık ve sorunlara ilişkin öneriler geliştirilmiştir. Çalışmada sofralık üzüm dış satım miktar ve değerinin artırılmasına yönelik olarak öncelikle kaliteli ürün elde eldesi bunun için de izlenebilir üretim tekniklerinden iyi tarım uygulamalarının üreticiye benimsetilmesi, dış alımcının talep ettiği şekilde üründe çeşitliliğe yönlenmesi, sözleşmeli üretim ve danışmanlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması gerektiği üzerinde durulmuştur.
Anahtar Kelimeler:Sofralık Üzüm Dış satımı, Avrupa Birliği, Türkiye

Araştırmayı İndir

Orta Karadeniz ve İç Anadolu Bölgelerinde Şaraplık Üzüm Üretimine Yönelik Ekonomik Karşılaştırmalar

Yazar: H. Uysal, G. Saner, F. Ateş, S. Karabat
Yıl: 2014
Yayım Yeri: 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
2010-2012 yılları arasında gerçekleştirilen bu çalışmada bazı yerel şaraplık üzüm çeşitlerinin karşılaştırmalı ekonomik analizi yapılmıştır. Anketler Tokat, Nevşehir ve Ankara illerinde uygulanmıştır ve 105 üretici ile görüşülmüştür. Örnek hacmi, gayeli örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre dekara verim: Narince üzüm çeşidinde 829 kg, Kalecik Karası çeşidinde 657 kg, Emir çeşidinde ise 660 kg olarak belirlenmiştir. Dekara değişken masraflar ise: Narince üzüm çeşidinde 216 TL, Kalecik Karasında 213 TL, Emir çeşidinde ise 175 TL olarak belirlenmiştir. Bu verilerden yararlanılarak hesap edilen dekara brüt kar (marj) ise: Narince üzüm çeşidinde 298 TL, Kalecik Karasında 319 TL, Emir çeşidinde 241 TL olarak belirlenmiştir. Üzüm satış fiyatının düşük olması nedeniyle brüt kar genellikle düşük olarak bulunmuştur. Kalecik Karası üzüm çeşidinin fiyatı diğer çeşitlerin fiyatından daha yüksektir. Son yıllarda şaraplık üzüm satış fiyatının düşük olması, yeterli sayıda alıcının bulunamaması ve satılan üzümün parasının geç alınması üreticilerin karşılaştıkları başlıca sorunlardır. Ancak düşük üretim maliyetleri ve kaliteli şarap üretimi için öne çıkan bu yerel çeşitler ile Türkiye şarap dışsatımını arttırabilecek potansiyele sahiptir. Bu kapsamda kaliteli şarap yapımına elverişli bu çeşitlerin kendi yörelerindeki üretimlerinin desteklenerek teşvik edilmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Şaraplık üzüm, Brüt Kar, Narince, Kalecik Karası, Emir.

Araştırmayı İndir

Ege Bölgesi Bağ İşletmelerinde İşgücü Varlığı ve Kullanım Durumu

Yazar: Hülya Uysal, Gamze Saner
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Kırsal Kalkınma ve Yoksulluk
Özet
İşgücü üretimin temel faktörlerinden biridir. İşgücü, nüfus ve ekonomik gelişmeler arasında yakın bir ilişki bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı Ege bölgesinde bağcılık işletmelerinin işgücü kullanımını incelemektir. Veriler Ege bölgesinde gayeli olarak seçilmiş 120 adet bağcılık işletmesinden elde edilmiştir. Anketler Manisa, Denizli İzmir illerinde gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmada işletmeler il ve bağ büyüklük gruplarına göre sınıflandırılarak değerlendirilmiştir. Ortalama olarak bağcılık işletmelerinde %45,18 oranında aile işgücü ve %54,82 oranında geçici işgücü kullanılmıştır. Aile işgücü potansiyeli ve bunun kullanımı incelendiğinde ise ortalama olarak aile işgücünün %35,24’ünün işletmede kullanıldığı görülmektedir. Bağcılıkta kullanılan aile işgücü oranı ise %22,01’dir. Aile işgücü potansiyelinin %64,76’sı ise atıl kalmaktadır. Açık ve gizli işsizliğin söz konusu olduğu bir ortamda işgücü yoğun çalışan bağcılık işletmelerinde atıl aile işgücünün üretimdeki kullanımı aktif hale getirilerek kırsal kalkınmaya yönelik ivme kazandırılabilir.

Anahtar Kelimeler: Bağcılık, İşgücü, Kırsal kalkınma
Araştırmayı İndir

Ege, Marmara ve Akdeniz Bölgeleri Bağcılık İşletmelerinde Üreticilerin Yenilikleri Benimsemeleri Üzerine Etkili Olan Değişkenlerin Belirlenmesi

Yazar: S. Karabat, H. Uysal, M. Ali Kiracı, F. Pezikoğlu, O. Sedat SubaşıM. Sacit İnan, Y. Savaş
Yıl: 2014
Yayım Yeri: 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Yayım Ve Haberleşme
Özet:

Bu çalışmanın ana amacı 1980 yılından günümüze Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına bağlı bağcılık üzerine çalışan araştırma kurumlarınca geliştirilen araştırma sonuçlarından bazılarının üreticilerce benimsenmelerini etkileyen değişkenlerin belirlenmesidir. Çalışma Ege, Marmara ve Akdeniz Bölgelerinde bağcılığın önde gelen illerinden Manisa, İzmir, Denizli, Tekirdağ, Bursa, Çanakkale ve Mersin ilindeki üreticilerle anket yapılarak yürütülmüştür. Araştırma kapsamında gayeli örnekleme ile seçilen toplam 205 üzüm üreticisi ile görüşülmüştür. Üreticiler yenilikçilik indeksi oluşturularak yenilikçilik düzeyi yüksek ve düşük olmak üzere iki kategoriye ayrılmış ve değerlendirmeler bu şekilde yapılmıştır. Araştırma kuruluşları tarafından geliştirilen yeni üzüm çeşitleri ve yüksek terbiye sistemleri temel yenilikler olarak ele alınmıştır. Üreticilere ait yaş, eğitim, tarımsal deneyim, aile işgücü gibi demografik verilerin yanı sıra ve işletmelere ait top lam alan, bağ alanı ve parsel sayıları ve ekonomik durumlarını belirleyici konular hakkında veriler derlenmiştir. Üreticilerin yenilikçilik düzeyi, yeni geliştirilen üzüm çeşitlerinden üretme, yeni geliştirilen bağ destek sistemlerini kullanma, toprak analizi yaptırma üzerinde etkili olan değişkenleri belirlemek amacıyla logit regresyon modelleri kullanılmıştır. Modellerde üreticilerin tarımsal deneyimi, bağcılık deneyimi eğitim durumu, top lam işletme arazi miktarı, top lam bağ arazi miktarı, parsel sayısı, bağcılıkla ilgili düzenlenen eğitimlere katılıp katılmama durumu, bağcılık eğitiminin orada düzenlenme durumu, üreticinin ailesindeki birey sayısı ve işletmenin brüt karı bağımsız değişken olarak yer almıştır.
Anahtar Kelimeler: Bağcılık, y eniliklerin benimsenmesi, tarımsal yayım, logit model.

Araştırmayı İndir

Türkiye’de Sofralık Üzüm Üretim Ve Dış Satımına Yönelik Projeksiyonlar Ve Değerlendirmeler

Yazar: Hülya Uysal, Nihal Can Ağırbaş, Gamze Saner
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Pazarlama
Özet
Bu çalışmada: Türkiye’de sofralık üzüm üretim ve dış satımı için 1982-2013 yıllarına ait yıllık verilerle gelecek 5 yıla ilişkin öngörülerde bulunulmuştur. Sofralık üzüm üretimine ilişkin öngörülerin yapılmasında: “Box-Jenkins ARIMA Modeli” kullanılmıştır. ARIMA (2,1,2) modeli en iyi model olarak bulunmuştur. Türkiye sofralık üzüm dışsatım miktarlarına ilişkin öngörü yapılırken ise çift üstel düzeltme ‘double exponential smoothing’ yönteminden yararlanılmıştır. Öngörü sonuçlarına göre Türkiye sofralık üzüm üretim ve dışsatımında artış olması beklenmektedir. Ancak bilinçsiz kimyasal kullanımı sonucu ortaya çıkan kimyasal ilaç kalıntıları ve Rusya ile yaşanan kriz pazar payının artışını kısıtlamaktadır. Bu nedenle izlenebilir üretim sistemlerinin kurulması ve yaygınlaştırılması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Sofralık üzüm, üretim, dış satım, öngörü, ARIMA, çift üstel düzeltme

Araştırmayı İndir

Ege Bölgesinde Dışsatıma Yönelik Sofralık Üzüm Üretiminde Karşılaşılan Sorunların Değerlendirilmesi

Yazar: Hülya Uysal, Gamza Saner
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Uluslararası Tarım ve Ticaret
Özet
Bu çalışma ile işletme düzeyinde; sofralık üzümün üretim ve dışsatım durumu ortaya konularak, gelecekte nasıl yönlendirilmesi gerektiğin belirlemek amaçlanmıştır. Ege Bölgesinde Manisa, Denizli ve İzmir illerinde sofralık üzüm üretiminde bulunan 120 üreticiden elde edilen veriler teknik ve ekonomik özellikler açısından değerlendirilmiştir. Araştırmada, üreticilerin dış pazarın talebine yönelik üretim yapmadıkları, kültürel uygulamalardaki teknik bilgi yetersizliğinden dolayı üretimde istenilen kaliteyi sağlayamadıkları belirlenmiştir. Sultani Çekirdeksiz üzüm çeşidinde kalite iyileştirilmesine ihtiyaç bulunmaktadır. Ayrıca Superior Seedless, Crimson Seedless, Red Globe gibi farklı çeşitlerin üretimlerinin arttırılması gerektiği ortaya çıkmıştır. İyi tarım uygulamaları ve pazarlamada izlenebilirliğin gerçekleştirildiği durumda; mevcut pazarları korumada ve yeni pazarlar bulmada açılımlar sağlanabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Sofralık üzüm. Sofralık üzüm üretimi, Sofralık üzüm dışsatımı

Araştırmayı İndir