Avrupa Birliği Meyve-Sebze Ortak Piyasa Düzeni Kapsamında Türkiye’de Kavun ve Karpuz’daki Fiyat Oynaklığı

Yazar: Gülistan Erdal, Hilmi Erdal, Zafer Gürler, Adnan Çiçek
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Tarımsal Pazarlama
Özet
Avrupa Birliği’nde, Ortak Tarım Politikası çerçevesinde oluşturulan Ortak Piyasa Düzeni ile tarımsal ürünlerin üretimi, desteklenmedi ve dış ticaretine ilişkin politikalar yürütülmektedir 1962 yılında oluşturulan meyve sebze ortak piyasa düzeni içerisinde kavun ve karpuz, Türkiye’deki üretim hacmi bakımından oldukça dikkat çekicidir. Türkiye kavun ve karpuz üretiminde Avrupa Birliği içerisinde ilk sırada yer almaktadır. Ancak bu ürünlerde, Avrupa Birliği ne tam üyelik sürecinde ortak piyasa düzenine uyumu açısından yapılması gereken önemli politika çalışmalarına ihtiyaç vardır. Türkiye’de kavun ve karpuz fiyatları serbest piyasa koşullarında oluşmakta, ürün arzına göre fiyatlarda önemli düzeyde oynaklık görülmektedir. Diğer yandan her iki ürün de mevsimsel etkilere oldukça fazla duyarlıdır. Tüm bunlarla birlikte kavun ve karpuz da herhangi bir üretici örgütü bulunmamaktadır. Çalışmanın amacı, Türkiye’de önemli bir üretim hacmine sahip kavun ve karpuzun fiyat dalgalanmalarını araştırmak, fiyatların duyarlılığım gözlemlemek ve Ortak Piyasa Düzenine uyum sürecinde fırsat ve sorunları ortaya koymaktır. Çalışmada her iki ürün için Ocak 1994 başlangıç!) Aralık 2004 bitişli toplam 132 adet veri seti oluşturulmuştur. Fiyat serilerinin mevsimsel etkilerden arındırılmasında TRAMO/SBATS programından yararlanılmıştır. Diğer taraftan kavun ve karpuz fiyatları değişim belirsizliğine ait fiyat değişim serilerinin elde edilmesinde GARCH (1,1) modeli kullanılmıştır. Model sonuçlarına göre, kavun ve karpuz fiyatlarının önemli dalgalanmalar gösterdiği, bu dalgalanmaların ortaya çıkardığı etkilerin uzun süreli olduğu ve bu etkilerin kısa döneme göre daha güçlü olduğu belirlenmiştir. Sonuçta Türkiye’nin kavun ve karpuz üretiminde Avrupa Birliği karşısındaki avantajım iyi değerlendirebilmesi ve Ortak Piyasa Düzenine uyum sağlaması açısından, öncelikle kavun ve karpuzda üretici birliklerinin oluşturulması, bu birlikler vasıtasıyla Ortak Piyasa Düzeninin ortaya koyduğu standartların sağlanması yönünde çalışmalar yapılması ve bu ürünlerin planlı bir üretim sistemine dayandırılması gerektiği vurgulanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Ortak Piyasa Düzeni, Kavun, Karpuz, GARCH, Fiyat Oynaklığı

Araştırmayı İndir

Tarıma Dayalı Enerji Politikası Analizi ve Yenilenebilir Enerji Kaynağı Olarak Algler

Yazar: G. Karakaş, G. Erdal, H. Erdal, K. Esengün
Yıl: 2014
Yayım Yeri: 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Doğal Kaynaklar ve Çevre Ekonomisi
Özet
Son yıllarda alternatif enerji politikaları kapsamında tarıma dayalı enerji politikaları mevzuatı geliştirilmiş ve uygulamaya konmuştur. Ancak tarımsal ürünlerin biyoyakıt üretiminde kullanılmasında bazı sorunlarla karşılaşılmıştır. Bunlar; gıda fiyatlarının yükselmesi, açlık, yoksulluk ve gıda güvenliği gibi pek çok sosyo-ekonomik sorunlardır. Diğer taraftan yenilenebilir ve sürdürülebilir enerji ham maddesi olan algler biyoyakıt elde edilmesi konusunda tarımsal ürünlere karşı bir seçenek olarak ortaya çıkmaktadır. Algler yüksek yağ içeriğine sahiptirler ve hızlı ürerler. Ayrıca alglerin CO2 ile beslenmeleri nedeniyle tarım ürünlerine göre önemli avantajlar sağlamaktadırlar. Bu çalışmada, biyoyakıt üretiminde tarımsal ürünler ve alglerin kullanımı karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Sonuç olarak; Türkiye’nin toplam enerji talebi dikkate alındığında, biyoyakıt hammaddesi olarak kullanılan tarım ürünlerinin yerine alglerden biyodizel üretilebileceği vurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Alg, Biyoyakıt, Enerji Politikası, biyodizel, biyo-oil.

Araştırmayı İndir

Kırsal Kesimde Yoksulluk Algısı: Yozgat İli Aydıncık İlçesi Örneği

Yazar: Hatice Yavuz, Hilmi Erdal, Gülistan Erdal, Ali Çallı, Esma Açıkgöz
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Kırsal Kalkınma
Özet
Dünya nüfusunun yaklaşık yarısı kırsal alanlarda, dünyadaki yoksul nüfusun %75’i ise gelişmekte olan ülkelerin kırsal kesimlerinde yaşamaktadır. Kırsal yoksulluğun önemli bir sorun olduğu günümüzde yoksulluğa bakış açısı kırsal açısından önemlidir. Bu çalışmada kırsal kesimde yoksulluk algısını ve kırsal kesimde yaşayan bireylerin yoksulluğa bakış açısı Yozgat ili Aydıncık ilçesi örneği ile değerlendirmiştir. Çalışmadan elde edilen veriler ışığında kişilerin sosyoekonomik ve demografik özellikleri belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bazı sonuçlara göre kişilerin %51’i kendini yoksul hissederken sadece %5’lik bir kesim kendini zengin sınıfında görmektedir. Araştırma kapsamında ele alınan kırsal kesim insanlarının yoksulluk algıları, yaşanılan çevre, gelenekler ve kültürel özelliklere göre değişmektedir.
Anahtar Kelimeler: Yoksulluk, yoksulluk algısı, kırsal kesim, kırsal yoksulluk

Araştırmayı İndir

Türkiye’de Tarımsal Üreticilerin Yoksullaşma Düzeyinin Fiyat Analizi Yoluyla Belirlenmesi

Yazar: Aslan Zafer Gürler, Güngör Karakaş, Hilmi Erdal, Gülistan Erdal, Adnan Çiçek
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarım ve Gıda Politikası
Özet
Bu çalışmada, bazı tarım ürünleri fiyatlarının analizi amacıyla, Türkiye’de toplam tarımsal ürünler içerisinde önemli paya sahip olan 3 ana ürün grubu seçilmiştir. Bunlar; tahıl grubunu temsilen buğday, yağlı tohumlardan ayçiçeği ve endüstriyel bitkiler grubundan şekerpancarıdır. Seçilen ürünlerin reel ve cari fiyatları karşılaştırılarak, üreticinin gelir kaybı olup olmadığı tartışılmıştır. Çalışma dönemi 1987- 2010 yıllarını kapsamaktadır. Söz konusu süreç, 3 alt döneme ayrılarak değerlendirilmeye çalışılmıştır. Öte yandan, çalışma döneminde; tarımsal ürünlerin üretim, ekiliş alanı ve verimleri de değerlendirmeye dâhil edilmiştir.
Sonuç olarak; ele alınan dönem içinde ürünlerin cari fiyatlarında sürekli bir artış gözlenmiştir. Bu karşın, ürün reel fiyatları çalışma dönemi boyunca aynı trendi göstermemiştir. Öte yandan, bu ürünlerin üretim alanlarının azalması karşısında verim artışı saptanmıştır. Bu durumun, entansif tarım uygulamalarından kaynaklanmakta olduğu söylenebilir. Verim artışı çiftçi gelirlerini ele alınan 3 dönemde farklı şekilde etkilemiştir. Araştırma verilerine dayanarak, genelde son 24 yıl içinde çiftçilerin eline geçen cari fiyatlarla, reel fiyatlar arasındaki makasın açıldığı görülmektedir. İlk süreçte fiyat makasının çok açık olması, ikinci süreçte aralığın giderek daraldığı, son süreçte ise makasın kapanma trendi taşıdığı hesaplamalarla ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler: Fiyat Politikası, Yoksullaşma, Reel Fiyat.
Araştırmayı İndir

Tüketicilerin Genetiği Değiştirilmiş Organizmalara Yönelik Bilgi Durumları Ve Tutumları, Tokat İli Örneği

Yazar: Hilmi Erdal, Fatma Yalınız, Ali Çallı, Hatice Yavuz
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Türkiye’de Genetiği değiştirilmiş organizmalar (GDO) içeren gıda üretimine ve ithalatına izin verilmemektedir. GDO ve ürünlerinin gıda amaçlı olarak kullanılması ve GDO’lu üretim yapılması tamamen yasaktır. Bununla birlikte, “sadece yem amaçlı alarak kullanılmak üzere” 3 soya ve 14 mısır geninin ithalatına izin vermiştir. Fakat Türkiye’de kullanımı yasak olan GDO’ nun gündelik yaşamda tüketilen pek çok gıdanın içinde bulunabildiği gibi bir inanış yaygındır. Bu inanış, toplum açısından GDO’ lu gıdaları dikkat çekici bir noktaya taşımaktadır. Bu nedenle GDO’lu ürünler hakkında yapılan çalışmaların sayısı artmakta, tüketicilerin bu konu ile ilgili bilgi, tutum ve davranışları araştırılmaktadır. Bu çalışma, tüketicilerin GDO’lara yönelik bilgi durumlarının ve tutumlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, Tokat İli Merkez İlçe’de kentsel alanda rastgele seçilen 270 kişilik tüketici grubuna anket çalışması yapılmıştır. Sonuç olarak, araştırmaya katılan tüketicilerin çoğunluğunun GDO’ların üretimi, kullanımı hakkında yeteri kadar doğru bilgiye sahip olmamakla birlikte, GDO‘lu ürünler hakkında olumsuz tutum ve davranışa sahip oldukları belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Bilinç düzeyi, GDO, Tokat

Araştırmayı İndir

Tokat İlinde Gıda Sanayi İşletmelerinin Çevreye Yönelik Davranışlarının Belirlenmesi Üzerine Araştırma

Yazar: Hilmi Erdal, Gülistan Erdal, Kemal Esengün, Adnan Çiçek
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Doğal Kaynaklar ve Çevre Ekonomisi
Özet
Bu çalışmada Tokat ili merkez ilçede gıda sanayinde faaliyet gösteren işletmelerin, çevreye yönelik davranışları incelenmiştir. Bunun için İşletmelerin, üretim faaliyetlerinde ortaya çıkabilecek, hava kirliliği, su kirliliği, çevreye olumsuz etki yapan katı ve sıvı atıklar vb. olumsuzluklara karşı tutumları test edilmiştir. Çalışmada kullanılan veriler, Tokat merkez ilçede faaliyet gösteren işletmelerden anket yoluyla yüz yüze görüşme tekniği ile sağlanmıştır. Veriler basit yüzde hesaplarıyla yorumlanmıştır. Bazı sonuçlarla ilgili Ki kare testi yapılmış fakat sonuçlar anlamsız çıkmıştır. Anket sonuçlarına göre araştırma bölgesinde gıda sanayi işletmelerinin, çevre konusunda yeterli bilinç düzeyinde olmadıkları tespit edilmiştir. İşletmelerin %89,23’ü ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi belgesine sahip değillerdir. İşletmelerin 95,38’inin atık su arıtma tesisi bulunmamaktadır. İşletmelerin %75,51’i baca gazı analizi yaptırmamaktadır. İşletmelerin %87,69’ıında yöneticilerinin çevre konusunda bir eğitim almadıkları belirlenmiştir. Bu ve diğer araştırma bulgularına göre, araştırma bölgesindeki işletmelerin çevre konusunda henüz istenilen düzeyde bilince sahip olmadıkları ifade edilebilir.

Anahtar Kelimeler: Gıda sanayi işletmeleri, Çevre bilinci, Çevre kirliliği, Tokat.

Araştırmayı İndir

Gıda Sanayi İşletmelerinde Kullanılan Enformasyon Teknolojileri Üzarine Bir Araştırma

Yazar: Hilmi Erdal, Gülisdal Erdal, Kemal Esengün
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Ve Tarıma Dayalı Sanayi
Özet
Günümüz ekonomilerinde, işletmeler için, teknolojik gelişmelere yönelik bilgi kaynaklarına ulaşma, bunları işyerlerinde kullanma, Pazar araştırması ve ürün tanıtma konusunda enformasyon teknolojilerinden yararlanma ve buna yönelik bir donanıma sahip olma önemli bir ihtiyaç olarak ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda, Türkiye’de gıda sanayindeki işletmelerin, özellikle Avrupa B iri iği’ ne uyum sürecinde bir takım standartlara ulaşması, getirilen yeni koşullara uyum sağlaması, iç ve dış pazarlarda varlıklarını koruyabilmeleri ve rekabette üstünlüğe ulaşabilmeleri için enformasyon teknolojilerini kullanmaları ve benimsemeleri önemli görülmektedir. Tokat ili, gıda sanayi işletmelerinin sürekli artarak gelişme gösterdiği illerden birisidir. Tokat ilinde 2006 yılı kayıtlarına göre toplam 378 işletme gıda sanayinde faaliyet göstermektedir. Bu çalışmanın temel amacı. Tokat ilinde gıda sanayinde faaliyet gösteren işletmelerin alt sektörler bazında, sahip oldukları enformasyon teknolojileri düzeyini ortaya koymaktır. Bu amaç çerçevesinde işletmelerin, teknolojik gelişmelere ilişkin bilgiye ulaşmada, pazar araştırmalarında, ürün tanıtımı konusunda, müşteri portföyünü oluşturmada ve işletme içi ve işletme dışı kurumsal yapılanmada kullandıkları enformasyon teknolojileri belirlenerek, bu teknolojiyi kullanma düzeyleri ortaya konulmuştur. Araştırmada, ildeki un ve unlu mamuller sanayi işletmeleri istihdam ettikleri işçi sayısı kriterine örneklemeye tabi tutulmuş, diğer gıda sanayi işletmeleri tam sayım yöntemi ile incelenmiştir. Araştırmada kullanılan veriler, işletmelerden amaca uygun olarak hazırlanan anketler ile yüz yüze görüşme tekniği ile sağlanmıştır. Sonuçta, işletmelerin enformasyon teknolojileri konusunda yeterli bilgi sahibi olmadıkları, bu hususta kalifiye eleman bulmada güçlük çektikleri belirlenen en önemli sorunlar olarak ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Gıda sanayi işletmeleri, Enformasyon teknolojileri, Tokat.

Araştırmayı İndir

Orta Karadeniz Bölgesinde Tarım Alanlarının Amaç Dışı Kullanımıyla Ortaya Çıkan Sorunların Değerlenirilmesi

Yazar: Hilmi Erdal, Arslan Zafer Gürler
Yıl: 2000
Yayım Yeri: 4. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Doğal Kaynaklar ve Çevre Ekonomisi
Araştırmayı İndir