Mersin İlinde Sera Üreticilerinin Çevre Bilincini Etkileyen Faktörler: Logit Modeli Analizi

Yazar: Erkan Aktaş, M.Emin Bilgili, Aysel Özdeş Akbay
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Araştırma Yöntemleri
Özet
Bu araştırmada Mersin ilinde 2003 yılında sera üreticilerinin çevre bilincini etkileyen faktörler incelenmiştir. Bu amaçla 95 sera üreticisi ile anket çalışması yapılmış ve sera üreticilerinin çevre bilincini etkiyen faktörler Logit modelle analiz edilmiştir. Logit model analiz sonuçlarına göre, sera üreticilerinin çevre bilincini iki faktör altında açıklanabilmektedir. Bunlar sırasıyla: eğitim ve gelirdir. Bu modeldeki analiz sonuçlarına göre, eğitimdeki bir birimlik artış çevre bilinci olma bahsini %69 oranında artıracağı tahmin edilmektedir. Çiftçi gelirindeki bir birimlik artışı ise çevre bilinci olma bahsini %0,5 oranında artıracağı da tahmin edilmektedir. Bu çalışma sonucunda, Mersin ili sera üreticilerinin çevre bilincini etkileyen en önemli faktörün eğitim olduğu belirlenmiştir. Bu yüzden çitçinin eğitim seviyesinin yükseltilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte, sera üreticilerinin çevre bilincini arttıracak eğitim seminerleri periyodik olarak kamu ve sivil toplum kurumlan tarafından verilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Çevre Bilinci. Sera Üreticileri, Logit Modeli, Mersin

Araştırmayı İndir

Küreselleşme, Yoksulluk ve Genetiği Değiştirilmiş Tarım Ürünleri

Yazar: Erkan Aktaş
Yıl: 2006
Yayım Yeri:7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Tarım ve Gıda Politikası
Özet
1980 sonra neo-klasik iktisadi politikalarla birlikte küreselleşen dünyada yoksulluk ve gelir dağımı eşitsizliği daha da ön plana çıkmıştır. Küreselleşme dalgası, çevre ülkelerin merkez ülkelere ticari bağımlılığının yanında teknolojik bağımlılığı da getirmiştir. Bu çalışmadaki amaç, dünyadaki küre sel leşe sürecini, teknolojik gelişme ve yoksulluk sonuçlan ile birlikte değerlendirebilmektir Artan nüfus ve birlikte açlığı çözüleceği sloganı gerekçelendirilen genetiği değiştirilmiş üretim ne yazık ki yalnızca gelişmiş ülkelerin ticari kaygılarına hitap etmektedir. Hatta genetiği değiştirilmiş ürünler etik yönden tartışılmadan ve insan sağlına ve ekolojiye olası etkileri tam olarak araştırılmadan “kar” hırsı ile birlikte çok hızlı bir şekilde yaşamımıza girmiş durumdadır. Bu çalışmadaki materyal, ikincil veriler ve konu ile ilgili literatürlerden oluşmaktadır. Bu çalışmada kullanılan yöntem ise, küreselleşmeyle birlikte, teknolojik gelişme ve yoksulluk (Açlık sorunu) arasındaki ilişkilerin betimsel olarak incelenmesidir. Sonuç olarak neo-klasik iktisadi teorilerin mutlak, göreli yoksulluğun yanında insani yoksulluğu da ön plana çıkarmaktadır özellikle tarım alanlarında oluşturulacak teknoloji politikalarında yalnız ekonomi Ön plana çıkartılmamalı ve bu teknolojilerin ekolojiye ve insana verebileceği zararları dikkate alınmalıdır
Anahtar Kelimeler: Küreselleşme, Yoksulluk, Genetiği Değiştirilmiş, Tarım Ürünleri

Araştırmayı İndir

Akdeniz Bölgesi ve Başlıca Tüketim Merkezlerinde Yaş Meyve ve Sebze Perakende Fiyatları Arasındaki İlişkiler: Pazar Entegrasyonunun Testi

Yazar: Seval Mutlu, Erkan Aktaş, Özlem Karahan Uysal
Yıl: 2004
Yayım Yeri: 6. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet: Türkiye yaş meyve ve sebze sektöründe önemli üretici iller olan Adana, Mersin, Antalya ve önemli tüketim merkezleri olan İstanbul, Ankara ve İzmir illerinde bazı yaş meyve sebze perakende fiyatları arasındaki ilişkiler incelenmiş ve söz konusu fiyatlar ayısından iller arasında pazar entegrasyonunun mevcut olup olmadığı Vektör Oto Regresyon (VAR ) ve Pazar Entegrasyonunun Dinamik Analizi yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Kullanılan veriler, belirtilen iller için. DİE’nden sağlanan. 1994-2004 dönemine ait meyve sebze aylık perakende fiyat serilerinden oluşmaktadır. Yaş meyve sebze perakende fiyatlarını temsilen limon, marul ve domates perakende fiyatları ele alınmıştır. Sonuç olarak. Limon piyasasında VAR model Adana’nın lider market durumunda olduğunu, diğer illerdeki limon fiyatlarının ise lider pazar olan Adana fiyatlarına bağlı olarak hareket ettiğini ortaya koymuştur. Adananın limon pazarındaki lider konumu, bu pazarda entegrasyon düzeyinin Ravallion’un dinamik analiz yaklaşımı ile test edilmesine izin vermiş, analiz sonucu ise il pazarları arasındaki entegrasyon ilişkisinin uzun dönemli denge olduğunu ortaya koymuştur. Marul piyasasında VAR model her bir ildeki perakende fiyatların diğer itlerin fiyatlarından önemli ölçüde bağımsız davrandığını ortaya koymuştur. Domates fiyatlarında Antalya’nın diğer iller üzerinde kısmen etkisi olduğu gözlenmekle İse de. Adana ve Mersin’in de belirgin etki alanları olduğu saptanmıştır. Antalya’nın domates pazarındaki liderlik düzeyi, bu pazarda entegrasyon derecesinin dinamik analizi için yeterli olmamıştır.

Anahtar Kelimeler: VAR Model, Pazar Entegrasyonu. Yaş Meyve Sebze, Perakende Fiyatlar. Akdeniz Bölgesi

Araştırmayı İndir

Dünya Transgenik Üretimindeki Gelişmeler ve Çukurova Bölgesi Mısır Tarımında Olası Bt Tohum Kullanımının Ekonomik Etkileri

Yazar: Erkan Aktaş
Yıl: 2004
Yayım Yeri: 6. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarım ve Gıda Politikası
Özet: Bu çalışmada, transgenik üretimin gerekçeleri ve bu konu hakkındaki farklı düşünceleri ortaya konmuştur 1986-2003 yılları arasında transgenik üretimdeki gelişmeler birlikte, farklı ülkelerdeki transgenik üretimlerin ekonomik sonuçları karşılaştırmıştır. Çukurova Bölgesinde mısır tarımında olası Bt (Bacillus thuringiensis) tohum kullanımının üretici düzeyindeki ekonomik etkisi analiz edilmiştir. Çukurova Bölgesi’nde II ürün mısırda Bt’li tohum kullanılır ise geleneksel hibrit tohuma göre üretici brüt karı %71.4 oranında daha yüksek olacağı tahmin edilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Transgenik üretim, Bt tohum, Ekonomik analiz, Mısır, Çukurova

Araştırmayı İndir

Orta Fırat Havzasındaki Havza Rehabilitasyon Projesi Uygulama Alanlarında Üreticilerin Sosyo Ekonomik Özellikleri İle İlgili Bir Araştırma

Yazar: Erol Özkan, Bahadır Arslankurt, Ayla Altun, Atila Altıntaş, Ferhat Şelli, Erkan Aktaş
Yıl: 2004
Yayım Yeri: 6. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet: Bu bildiriye kaynak oluşturan araştırma; uygulanan yatırım projesinin hedeflerine ulaşıp ulaşmadığı, bölgedeki üreticilerin projeyi benimseme durumu, proje bölgesinde ve aynı özelliklere sahip proje harici alanlarda üreticilerin sosyo ekonomik yapısının belirlenmesi ve farklılıkların ortaya konulması amacıyla; 2002-2003 yıllarında, Doğu Anadolu Su Havzası Rehabilitasyon projesinin uygulandığı Orta Fırat Havzasında yer alan Adıyaman. Elazığ. Malatya illerinde, toplam altı adet mikro havzada yürütülmüştür. Araştırma, tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilen, projenin uygulandığı havzalardan 146, uygulanmadığı havzalardan 123 adet olmak üzere, toplam 269 adet tarım işletmesinde anket yöntemi ile yürütülmüştür. Anketlerin değerlendirilmesi sonucu proje alanları ile proje dışı alanların sosyo ekonomik yapısı ortaya konulmuş ve yapılan khi-kare testi ve regresyon analizleri sonucunda. Havza Rehabilitasyon Projesinin uygulandığı ve uygulanmadığı alanlarda şu tür ilişkiler aranmıştır. Projenin uygulandığı her ilin kendi içinde ve üçü bir arada olmak üzere, proje uygulama alanı ve proje dışı alanların sosyo ekonomik özellikleri, bağımlılık durumları ve ilişki dereceleri irdelenmiştir. Ayrıca yine her il kendi içinde ve tüm proje alanı birlikte olmak üzere, yatırımların üreticiler taralından benimsenmesi ve katılım düzeyi arasındaki farklılıklar ile bunlara etkili sosyo ekonomik faktörler araştırılmıştır. Ancak bu bildiri kapsamında ise, daha ziyade sosyo ekonomik yapı özellikleri ile ilgili verilere ve bunlarla ilgili olarak proje alanı ve proje dışı alandaki farklılıklara yönelik bulgulara yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Havza rehabilitasyon projesi, sosyo ekonomik yapı, benimseme

Araştırmayı İndir

Kırsal Yoksulluğu Azaltma Modeli Olarak Köy Kent Pazarları (Kökep)

Yazar: Erkan Aktaş, İlkay Yılmaz, Derya Avcı
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Kırsal Kalkınma
Özet
Dünyada, özellikle kırsal kesimde artan yoksullaşma ile birlikte, kırsal yoksulluğun azaltılması ile ilgili çalışmalar önem kazanmaktadır. Bu çalışmada, kırsal yoksulluğu azaltacak bir model olarak “Kent Köy Pazarları” (KÖKEP) projesi irdelenmektedir. Çalışmanın yöntemi, konuyla ilgili mikro-iktisadî literatürün taranması ve karşılaştırmalı statik analiz yapılmasıdır. KÖKEP modelinin amacı: kırsal üreticiler ile kentsel tüketicilerin aynı piyasa içerisinde yer almalarının sağlanmasıdır. Bu tür bir piyasada aracıların etkinliğinin ortadan kalkmasıyla birlikte tüketicilerin talep ettikleri ürünleri düşük fiyatla satın alabilmeleri, üreticilerin ise arz ettikleri ürünleri yüksek fiyatla satabilmeleri mümkün olacaktır. Aracıların elde ettikleri kârın ortadan kalkması, üretici ve tüketici rantlarının ve sosyal faydanın artmasını sağlayacaktır. KÖKEP modelinin uygulanmasıyla ortaya çıkacak olan bu yeni dengenin, hem talep hem de arz artışına yol açması ve bu sayede toplam refahı daha da artırması beklenmektedir.
Anahtar Kelimeler: Kırsal yoksulluk, KÖKEP, Sosyal fayda, tüketici rantı, üretici rantı.

Araştırmayı İndir

Sulama İşletmeciliğinde Sulama Birliklerinin Yeri* (Çanakkale İlinden Örnekler)

Yazar: Erol Özkan, Başak Aydın, Harun Hurma, Erkan Aktaş
Yıl: 2010
Yayım Yeri: 9. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Örgütlenme
Özet
Bu bildiride ülkemiz sulama işletmeciliğinde önemli bir yere sahip olan sulama birlikleri, yönetici ve üyelerin bakış açıları ile ele alınarak değerlendirilmiştir. Sulama birliklerinin ülkemiz sulama işletmeciliği açısından olumlu ve olumsuz yönleri, diğer deyişle avantajlı ve dezavantajlı yönleri çeşitli açılardan incelenerek bu alandaki sorunlar ortaya konulmuştur. Bildiriye konu olan araştırma, sulama kooperatiflerinin yaygın olduğu Trakya bölgesinde örneği olmayan sulama birliklerinin incelenmesi amacıyla Çanakkale ilinde yürütülmüştür. Araştırma kapsamında Çanakkale Merkez Pınar Sulama Birliği, Çanakkale Bakacak Barajı Biga Ovası Sulama Birliği ve Çanakkale Bayramiç-Ezine Ovaları Sulama Birliği sulama sahalarında yapılan çalışmalardan elde edilen verilerle konu açıklanmaya çalışılmıştır. Çanakkale ilinden üç örnek olarak ele alınan bu üç sulama birliğinin yöneticileri ve sulama sahalarında yer alan köylerdeki çiftçilerle yapılan anketlerin çeşitli analiz yöntemleri ile değerlendirilmesi sonucunda, yöneticilerin ve çiftçilerin bakış açıları ile mevcut durum ortaya konmuş, sorunların belirlenmesine çalışılmıştır. Buna paralel olarak da özellikle çiftçi memnuniyeti ortaya konulmuş, belirlenen sorunlara çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Sulama işletmeciliği, sulama birliği, Çanakkale

Araştırmayı İndir

Turunçgil Üretiminde İyi Tarım Uygulamalarının Karşılaştırmalı Ekonomik Analizi: Mersin İli Örneği

Yazar: O. Sedat Subaşı, Osman Uysal, Erkan Aktaş
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Bu çalışmada Mersin ilinde turunçgil üretiminde iyi tarım uygulamaları yapan ve yapmayan işletmelerin ekonomik olarak karşılaştırmaları amaçlanmıştır. Araştırmaya esas olan veriler, tam sayım yöntemi ile belirlenen 89 iyi tarım uygulaması yapan ve 89 konvansiyonel üretim yapan turunçgil yetiştiricisinden 2013 yılında anket yapılarak elde edilmiştir. Çalışmada, turunçgil üreticilerinin sosyo-ekonomik yapısı ortaya konulmuş ve işletmelerin yıllık faaliyet sonuçlarına ulaşılmıştır. Çalışmada iyi tarım uygulaması yapan turunçgil üreticilerinin konvansiyonel üreticilere göre daha eğitimli, yeniliklere daha açık oldukları belirlenmiş olup, limon, portakal ve mandarin üretiminde konvansiyonel üreticilere göre nisbi karın daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: İyi tarım uygulamaları, turunçgil, konvansiyonel üretim, ekonomik analiz

Araştırmayı İndir

1980 Sonrası Ekonomik Krizlerin Türkiye Tarım Sektörü Üzerindeki Etkileri

Yazar: Erkan Aktaş, İsmail Tuncer, Murat Aydın
Yıl: 2010
Yayım Yeri: 9. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Diğer
Özet
Bu çalışma 1980 sonrası Türkiye’de yaşanan ekonomik krizlerin Türkiye tarımındaki makro ekonomik etkilerini incelemektedir. Çalışmada kullanılan veriler 1980-2009 yıllarını kapsamaktadır. Bu çalışmada kullanılan makro ekonomik değişkenler, kriz yılları kukla değişken olmak üzere, Türkiye’nin tarımsal gayri safi yurt içi hasılası, tarımsal ihracat ve ithalat miktar indeksleri, tarımsal nispi fiyatlar ve reel döviz kurudur. Türkiye ekonomisinde yaşanan krizlerin tarımsal makro ekonomik etkilerini tahmin etmede VAR modeli kullanılmıştır.
Yapılan analiz sonucunda Türkiye’deki krizlerle tarımsal ihracat ve ithalat miktar indeksleri, tarımsal nispi fiyatlar ve reel döviz kuru arasında anlamlı bir ilişki tahmin edilmiştir. Ancak kriz yılları ile tarımsal gayri safi yurt içi-hâsıla arasında önemli bağlantının olmadığı görülmüştür. 1980 sonrası kriz yılları ile reel döviz kuru ve ihracat arasında pozitif bir ilişki tahmin edilirken, tarımsal ithalat ve nispi fiyatlar arasında ters yönlü bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Ekonomik kriz, Var, tarımsal makro değişlenler, Türkiye

Araştırmayı İndir

Küreselleşme Sürecinde Türkiye’de Tarım Sektöründe Kullanılan Akaryakıta Yönelik Vergi Politikaları Ve Diğer Ülkelerle Karşılaştırılması

Yazar: Erkan Aktaş, Selçuk İpek, Serkan Işık
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Uluslararası Tarım Ve Ticaret
Özet
Türkiye’de uzun yıllardır enerji ithalatından alınan yüksek vergilerle birlikte, akaryakıt bütçede önemli bir vergi geliri halini almıştır. Fakat bu durum aynı zamanda tarımsal işletme rekabetini de olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı doğrultusunda, artan makineleşmeyle birlikte, tarımsal girdi olarak kullanılan mazotun yeri incelenmiştir. Tarım sektöründe mazot desteğiyle mazottan alınan vergiler karşılaştırılmıştır. Türkiye’de ve dünyada mazot fiyatları ve vergi miktarları incelenmiştir. Aynı zamanda, Türkiye’deki mazotun fiyatları ve vergi oranları diğer ülkelerle karşılaştırmıştır. Küreselleşme sürecinde, tarım sektöründe kullanılan ve giderek önemi artan enerji girdi fiyatlarına uygulanan vergi politikaların Türk tarım işletmeleri üzerine olası etkileri incelenmiştir.

Araştırmayı İndir