Mısır Üretiminin Kahramanmaraş’ta Benimsenmesi ve Yayılmasını Etkileyen Faktörler

Yazar: İsmet Boz, Cuma Akbay, Enver Orhan
Yıl: 2002
Yayım Yeri: 5. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Erzurum
Konu: Tarımsal Yayım ve Haberleşme
Özet: Bu çalışına mısır üretiminin Kahramanmaraş’taki tarım işletmelerinde benimsenmesi ve yayılması üzerine etki eden sosyoekonomik faktörler ve iletişim davranışlarını incelemektedir Araştırmanın denekleri ilde belirlenen 10 köyden tabakalı örnekleme yöntemiyle seçilen 264 çiftçiden oluşmuştur Araştırmanın bağımlı değişkeni benimsemeyenler, erken benimseyenler ve geç benimseyenler olarak kodlanmıştır. Açıklayıcı değişkenler Rogers’ın konuyla ilgili genellemelerinden ve önceki çalışmalardan derlenmiştir Belirlenen uç benimseme kategorisini, seçilen sosyoekonomik özellikler ve iletişim davranışları yönünden karşılaştırmak için khi-kare bağımsızlık testi kullanılmıştır Bağımlı değişken ve açıklayıcı değişkenler arasında her hangi bir modelin var olup olmadığım açıklamak için sıralı probıt modeli kullanılmıştır Araştırma bulguları, mısır üretimim erken benimseyen çiftçilerin daha yüksek eğitim düzeyine, daha büyük işletmelere, daha yüksek gelire, daha çok sulanabilir araziye ve daha çok traktöre sahip olan çiftçiler olduğunu göstermiştir. Erken benimseyen çiftçiler daha çok kireci kullanmakta ve daha çok tarımsal yatırım yapmaktadır İletişim davranışlarından en yakın şehre seyahat etme sıklığı, fıkır önderliği ve yayım elemanlarıyla görüşme sıklığı, mısır üretiminin erken benimsenmesi üzerine etkili olmuştur.
Anahtar Kelimeler: Mısır üretimi, Kahramanmaraş

Araştırmayı İndir

Türkiye’de Hes’lerin Varlığı, Çevreye Ve Tarıma Olan Etkileri

Yazar: Türkay Bars, Cuma Akbay, İlkay Uçum
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Doğal Kaynaklar Ve Çevre Ekonomisi
Özet
Dünya nüfusunun giderek artması, kentleşmenin ve sanayileşmenin gelişmesi ile enerjiye olan talep artmaktadır. Ülkeler mevcut fosil enerji kaynaklarının dışında yeni enerji kaynak arayışlarına girmektedirler. Bu bağlamda suyun hareket gücünün kullanılmasıyla üretilen hidroelektrik enerji yenilenebilir enerji kaynağı olarak mevcutların yanında yeni HES’lerin ve barajların yapımını gündeme getirmektedir. Barajlar: sulama, su temini, hidroelektrik enerji üretimi, ulaşım ve su akışının kontrollü olması gibi birçok amaca yönelik olarak inşa edilmektedir. Ancak bu yapılar yeraltı sularının azalması, fiziksel ve biyolojik çevrenin olumsuz etkilenmesi gibi istenmeyen sonuçlar da doğurabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de HES’lerin iller bazında sayısını araştırmak ve bu HES’lerin çevre ve tarımsal yapıya olan etkilerini ortaya koymaktır.
Anahtar kelimeler: HES, enerji, çevre, tarım

Araştırmayı İndir

Çiftçilerin Tarımsal Faaliyetlerde Kullandıkları Bilgi Kaynaklarının Belirlenmesi ve Tarımsal Yayım Açısından Değerlendirilmesi

Yazar: İsmet Boz Cuma Akbay Enver Orhan Serhan Candemir
Yıl: 2004
Yayım Yeri: 6. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Yayım ve Haberleşme
Özet: Bu çalışma Kahramanmaraş’ta çiftçilerin tarımsal faaliyetlerde kullandıkları bilgi kaynaklarını, yöredeki tarımsal kuruluşların yayım faali>etlerini ve birbiriyle olan bilgi alışverişlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tahakalı örnekleme yöntemimle seçilen 99 çiftçiyle anket yapılan çalışmada, çiftçilerin çeşitli tarımsal uygulamalar için modem bilgi kasnaklarım kullanma oranı oldukça düşük çıkmıştır Mülakatlarla sağlanan veriler ışığında araştırma bölgesinde faaliyet gösteren Tarım İl Müdürlüğü Çiftçi Eğilim ve Yayım Şubesi. Tarımsal Araştırma Enstitüsü ve Ziraat Fakültesi gibi kuruluşların birbiriyle olan işbirliği ve bilgi alışverişi sınırlı düzeyde kalmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Tarımsal Faaliyet. Bilgi Kaynakları. Tarımsal Yayım

Araştırmayı İndir

Kesikli-Sürekli Modellerde Marjinal Etkilerin ve Talep Esnekliklerinin Tahmin Edilmesi: Hanehalkı Gıda Harcamaları Üzerine Bir Uygulaması

Yazar: Enver Orhan, Cuma Akbay, İsmet Boz, Serhan Candemir
Yıl: 2004
Yayım Yeri: 6. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet: Bu çalışmada, hanehalkı gıda tüketim verileri Heckman (1976) ve Heien ve Wessells (1990) iki aşamalı talep modeli kullanılarak doğru marjinal etki ve talep esnekliklerinin tahmin edilmesi amaçlanmıştır. Hanehalkı verilerinde karşılaşılan sıfır tüketimi dikkate alan her iki model hem tek denklem ve hem de sistem talep denklemler: kullanılarak tahmin edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre sıfır tüketimlerin dikkate alındığı iki aşamalı talep modeli ile alınmadığı tek aşamalı talep modelleri arasında tahmin edilen parametre ve esneklikler açısından önemli farklılıklar bulunmaktadır. Bu farklılıklar sıfır tüketim oranının yüksek olduğu et ve et ürünleri gruplarında en yüksek iken, sıfır tüketimlerin çok az olduğu tahıllar, taze sebze ve taze meyve gruplarında çok daha azdır. Her iki modelden tahmin edilen sonuçlara göre, ekmek en düşük gelir esnekliğine sahip iken et grubu ürünler en yüksek gelir esnekliğine sahiptirler.

Anahtar Kelimeler: Gıda Talebi, esneklik, tüketim. Turkey

Araştırmayı İndir

Talep Analizlerinde Tek ve Çok Denklemli Modellerin Tahmini: Problemler ve Çözüm Önerileri

Yazar: Cuma Akbay
Yıl: 2004
Yayım Yeri: 6. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet: Ekonomistler talep analizleri uygulamalarında birçok ekonometrik model ve tahmin yöntemleri kullanmaktadırlar. Kullanılmakta olan bu ekonometrik modellerin esas amacı talep parametrelerini ve esnekliklerini tahmin etmektir. Tahmin edilen esneklikler seçilen ekonometrik modele ve modelde kullanılan tekniklere oldukça duyarlıdırlar. Yanlış ve hatalı seçilen bir talep fonksiyonu sadece yanlı ve tutarsız tahminlere neden olmamakta aynı zamanda tahmin edilen parametrelerin yorumlanmasını da önemli ölçüde etkilemektedir. Bu çalışma tek denklemli modeller ile tam talep sistem denklemleri karşılaştırılmalı olarak incelenmiştir. Sistem denklemlerinin uygulanmasında sıfır tüketim gözlemlerinin modele katılması ve bu amaçla kullanılan geleneksel iki aşamalı talep yöntemi ve yeni yöntemler karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca talep modellerinde ve özelliklede birçok araştırıcı taralından sıkça kullanılan AIDS modelinde sık sık karşılaşılan bazı problemler ve yeni gelişmeler tartışılmış ve çözüm önerilerinde bulunulmuştur. Bu konulardan bazıları farklı fiyat indeks uygulamaları, esnekliklerin tahmini, demografik değişkenlerin talep sistemlerine motife edilmesidir.

Anahtar Kelimeler: Talep. AIDS modeli, tüketim, ekonometri

Araştırmayı İndir

Kahramanmaraş Dondurması Sanayinin Yapısı, Sorunları Ve Çözüm Önerileri

Yazar: Mücahit Paksoy, Cuma Akbay
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Bursa
Konu: Tarımsal işletmecilik
Özet: Kahramanmaraş dondurması Türkiye’de Kahramanmaraş ili özdeşleşmiş bir süt ürünüdür Kahramanmaraş dondurmasının üretimi tüketici talebine ve pazara göre değişmekle birlikte yıllık ortalama 5.000 ton olarak gerçekleşmektedir. Dondurma üretimi genellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler tarafından yapılmaktadır. Bunun yanında fabrikasyon üretime sahip büyük işletmelerde bulunmaktadır. Kahramanmaraş dondurması pastane ve kafeler aracılığıyla ayrıca franehising sistemiyle piyasaya arz edilmektedir Az miktarda da olsa yurtdışına ihraç edilmektedir. Bu çalışmada Kahramanmaraş ticaret ve sanayi odasına kayıtlı 24 dondurma firmasının %50’si (12 firma) ile anket yapılarak dondurma sanayinin yapısı ve sorunları ortaya konulmuş ve bu sorunlara çözüm önerileri getirilmiştir. Araştırma bulgularına göre incelenen firmaların büyük çoğunluğa (%75’i) 2005 yılından sonra kurulmuş ve limited şirket statüsündedir. Firmaların %75’nin üretim alanı 1000 ırr’nin altındadır Firmaların yıllık dondurma üretim kapasiteleri 150 ton ile 2300 ton arasında değişmektedir. Firmalar çalışan sayıları ve mali bilgilerine göre sınırlandırıldığında işletmelerin %25’i’ mikro, %50’si küçük, %16,7’si orta, %8,3’ii büyük ölçekli işletmelerden oluşmaktadır. Firmalar sadece %16,7’si ihracat yapmaktadır. Firmaların %41,7’si bir veya birden fazla kalite güvence belgesine sahiptir İşletmelerde paket, reyon ve sanayi tipi olmak üzere 3 tip dondurmanın sade, meyveli ve karışık çeşitlerinin üretimi gerçekleştirilmektedir. Firmaların tamamının tescilli bir dondurma markası bulunmakta olup %66,7’si bayilik veya franehising sistemi kurmuşlardır. Firmalar ürünlerini ağırlıklı olarak pastaneler, dondurma kafeler, marketler ve bakkallar, fabrika satış mağazası, bayiler aracılığıyla pazara sunmaktadır. Firmalarda özellikle belli dönemlerde keçi sütü temininde güçlük çekilmektedir. Firmaların kendi aralarında örgütlenememesi sektör açısından önemli bir sorundur. Kalifiye eleman bulamama, nakliye masraflarının yüksekliği, haksız rekabet pazarlamada karşılaşılan başlıca sorunlardır. İhracatın önündeki en önemli sorunlardan birisi ise AB normlarıdır.
Anahtar Kelimeler: Maraş dondurması, Dondurma sanayi, Kahramanmaraş

Araştırmayı İndir

Adana İli Merkez İlçelerinde Tüketicilerin Dondurulmuş Gıda Tüketimi Alışkanlıkları

Yazar: B. Özer, C. Akbay
Yıl: 2014
Yayım Yeri: 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Bu çalışmanın amacı, Türkiye’nin beşinci büyük ili olan Adana’da hızla gelişen dondurulmuş gıdaların tüketiminin nasıl ve ne oranda olduğu, hangi tüketici grubunun daha çok tercih ettiğini araştırmaktır. Veriler Adana ili merkez ilçelerinde ikamet eden372 bireyle yapılan anketlerden elde edilmiştir. Dondurulmuş gıda ürünlerinin tüketimini etkileyen sosyo-demografik faktörlerin etkisini analiz etmek amacıyla çok değişkenli regresyon yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda Adana ilinde ikamet eden bireylerin %89,2’sinin dondurulmuş gıda kullandığı saptanmıştır. Tüketicilerin %81,8’i dondurulmuş gıdaları satın alırken, %77,6’sının ise evde dondurulmuş gıda hazırladıkları tespit edilmiştir. Araştırma alanında gıda harcamalarının toplam gelir içerisindeki oranı yaklaşık %33,1 ve dondurulmuş gıda harcamalarının toplam gıda harcamaları içerisindeki oranı ise %9,9 olarak hesaplanmıştır. Dondurulmuş gıda harcamalarında gelir, cinsiyet, eğitim, evde dondurulmuş gıda hazırlama durumu ve gıda harcamalarının toplam gelirden aldığı pay istatistikî olarak önemli bulunmuştur. Toplam aile geliri ve gıda harcamalarının toplam gelirden aldığı pay dondurulmuş gıda harcamalarını pozitif yönde etkilerken, evde dondurulmuş gıda hazırlama durumu negatif yönde etkilemektedir. Yine eğitim seviyesinin artması dondurulmuş gıda harcamalarını pozitif yönde etkilemektedir. Araştırma sonucunda dondurulmuş gıda harcamaları gelir esnekliği 0,6 olarak hesaplanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Adana, dondurulmuş gıda tüketimi, demografik faktörler, çok değişkenli regresyon

Araştırmayı İndir

Akademisyenlerin Fonksiyonel Gıdalara Yönelik Algılarının ve Tutumlarının Belirlenmesi: Doğu Akdeniz Bölgesi Üniversiteleri Örneği

Yazar: A. Seçer, M. Kantar Davran, N. Tok, F. Emeksiz, C. Akbay, N. Tapkı
Yıl: 2014
Yayım Yeri: 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Yayım Ve Haberleşme
Özet:

Fonksiyonel gıdaların tüketimi, sağlıklı yaşama bilincinin yükselmesiyle son yıllarda içerisinde hızlı şekilde artmış ve birçok firma pazara bu gıdaları sunmaya başlamıştır. Bu çalışmanın amacı, Doğu Akdeniz Bölgesinde yer alan üniversitelerin Ziraat Fakültelerinde görev yapan akademisyenlerin fonksiyonel gıdalara yönelik algı ve tutumlarının belirlenmesidir. Görüşülen akademisyenlerin büyük bölümü bu gıdalardan haberdar olmasına rağmen düzenli olarak tüketenlerin sayısı oldukça azdır. Bu ürünleri kullanan akademisyenlerin tutumlarını ortaya koyan temel faktörler: fayda, gereklilik, sağlık riski, güven, kişisel beklenti, nitelikli bilgi ihtiyacıdır.
Anahtar Kelimeler: Fonksiyonel ürünler, tüketici algısı, tüketicilerin tutumları.

Araştırmayı İndir

Tarımsal Pazarlamada Adil Ticaretin Değerlendirilmesi

Yazar: H. Burak Ağır, Cevahir Kaynakçı, Cuma Akbay
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Pazarlama
Özet
Dünyada hâkim olan serbest piyasa koşulları, bir taraftan geçimini tarımsal faaliyetlerle devam ettirmeye çalışan güçsüz üreticiler ile diğer taraftan yüksek karlar elde etmek isteyen aracı ve perakendeci ikileminin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında ticaretin serbestleşmesi hız kazanırken adil olmayan ticaret uygulamaları da giderek yaygınlaşmaktadır. Adil Ticaret (Fair Trade) günümüz ticaretindeki adaletsizliği ve eşitsizliği ortadan kaldırmayı hedefleyen, söz konusu üreticilerin kendi tarımsal faaliyet süreçleri içinde ve sonrasında daha fazla söz sahibi olmalarını ve ekonomik olarak kendilerine yeter duruma gelmelerini sağlamayı amaçlayan alternatif bir ticaret modeli olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı Adil Ticaret’in dünya ticareti içerisindeki yerini, gelişimini, etkilerini ve yapılan eleştirileri ortaya koymaktır.
Anahtar Kelimeler: Adil ticaret, tarımsal pazarlama, adil ticaret sertifikası, dünya ticareti

Araştırmayı İndir

Harran Ovasındaki Çiftçilerin Tarımsal İlaç Kullanımı Konusundaki Bilgi, Tutum Ve Davranışları

Yazar: Muhammed Sami Bayraktar, Cuma Akbay
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Yayım ve Haberleşme
Özet
Türkiye’de tarımının en büyük sorunlarının başında bilinçsiz, çevreye duyarsız, uygun olmayan aşırı tarımsal ilaç kullanımıdır. İşletmeler genellikle zararın çıkış zamanı, evresi, türü ve yaptığı zarar dikkate alınmadan ehil olmayan insanların önerileri doğrultusunda ilaçlama yapmaktadır. Bilinçli, kontrollü ve entegre savaşım görüsü içinde yapılan kimyasal savaşım yarar sağlarken, bilinçsiz ve kontrolsüz pestisit uygulamaları beraberinde olumsuzlukları getirmektedir. Bu tür olumsuzlukların ortadan kaldırılması için üreticilerin kimyasal mücadele konusunda bilgi düzeylerinin ortaya konulması ve bu yönde bilinçlendirilmesi gerekmektedir (Özkan ve ark., 2003). Çalışmada çiftçilerin %46,2’si ilaçlama dozunu ayarlamada ilaç bayisi ve firmalarının, %7,7’si ise tarım teşkilatının önerilerinden yararlandığını ifade etmiştir. İşletmecilerin % 33,8’i hastalık ve zararlıların teşhisinde ilaç bayisi ve firmalarından yararlandığını, ilaç satın alırken ise %33,1’i bayinin tavsiye ettiği ilacı aldığını dile getirmiştir. Sonuç olarak çiftçiler ilaçlama konusunda yeteri kadar bilgili değildir. İlaçlama konusunda ilaç bayileri çok etkin durumdadır bu sebeplerle bu konuda tarım danışmanlarının ve tarım teşkilatında çalışanların yapacakları eğitim faaliyetleri çok önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Harran ovası, bilgi düzeyi, tarımsal ilaç kullanımı, işletmeler

Araştırmayı İndir