Dünya Zeytinyağı Piyasasında Rekabet Analizi: Türkiye ve AB Karşılaştırması

Yazar: Canan Abay, Berna Türkekul, Bülent Miran, Cihat Günden
Yıl: 2006
Yayım Yeri:7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Tarımsal ve Tarıma Dayalı Sanayi
Özet
Bu çalışmada, 1990/94 ile 2000/04 dönemleri arasında, önemli dışalıma ülkeler olan ABD, Avustralya, Kanadı, Brezilya ve Japonya pazarında, Türkiye ve AB zeytinyağı üreticisi ülkelerin rekabet düzeyinin belirlenmesi amacıyla Sabit Pazar Payı Analiz yöntemi kullanılmıştır. Yapılan analizler ele alman dönemde hedef pazarda, İtalya’nın rekabet üstünlüğü sağladığını göstermektedir. Rekabet düzeyi açısından, İtalya’yı, sırasıyla Yunanistan ve Türkiye izlemektedir. Aynı donemde İspanya’nın hedef pazara yönelik dışsatım miktarı artmasına rağmen, pazar payındaki azalma nedeniyle rekabeti olumsuz etkilenmiştir. Türkiye’nin zeytinyağında, uluslararası rekabette sürdürülebilir ve kalıcı bir başarı yakalayabilmesi, uygulanacak üretim, örgütlenme ve dış ticaret politikalarına dayanmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Zeytinyağlı, Rekabet, Sabit Pazar Payı.

Araştırmayı İndir

Sulama Sisteminin Çevresel Etkilerinin Menemen Örneğinde İncelenmesi

Yazar: Zerrin Kenanoğlu Bektaş, Ela Atış, Cihat Günden, Hüseyin Gündoğdu
Yıl: 2004
Konu: Doğal Kaynaklar ve Çevre Ekonomisi
Yayım Yeri: 6. Tarım Ekonomisi Kongresi
Özet: Bu araştırmada. Menemen Sulama sisteminin çevresel etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Menemen Sulamasının çevresel etkileri, bu yöredeki üreticilerin çevresel tutum ve davranışları incelenerek değerlendirilmiştir. Ayrıca çalışmada, mevcut sulama şebekesi ve diğer su kaynaklarının çevre ve ekonomi kriterlerine göre öncelikleri belirlenmiştir. Üreticiler, su kirliliğini ovada en önemli çevre sorunu olarak görmektedir. İncelenen işletmelerdeki arazilerin önemli bir bölümünde, tuzluluk ve su birikimi gibi degradasyon sorunları da bulunmaktadır. Üreticilerin su kirliliği yönünden sulama sisteminden kaynaklanan sorun ve şikayetleri bulunmasına rağmen hem çevre hem de özellikle ekonomik kriterler açısından sulama şebekesini tercih etmektedirler

Anahtar Kelimeler: Sulama sistemi, çevresel etki, çevresel tutum, Analitik Hiyerarşi Süreci, Menemen

Araştırmayı İndir

Tüketicilerin Alternatif Tarımsal Üretim Teknikleri Farkındalığı

Yazar: Bülent Miran, Ela Atış, Şule Azak, Cihat Günden, Ece Salalı, Kenan Çiftçi, Büşra Şimşek
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Yayım ve Haberleşme
Özet
Türkiye’de çok sayıda bitkisel ve hayvansal tarım ürünü, farklı üretim teknikleri kullanılarak üretilir ve bu ürünler, yerel pazarlarda, manavlarda, marketlerde, hatta yol kenarlarında tüketicilerin talebine sunulmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, tüketicilerin alternatif tarımsal üretim tekniklerinden haberdar olup olmadıklarını araştırmaktır. Buna ek olarak, tüketicilerin üretim tekniklerini çeşitli özellikleri açısından birbirinden ayırt etme düzeylerini ve bilgi asimetrisini belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmada tüketicilerin, konvansiyonel, iyi tarım, organik ve doğal tarım teknikleriyle üretilen hayvansal tarım ürünlerine yönelik üretim tekniği farkındalıkları bivariate probit yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışmanın materyalini, İzmirde, tüketicilerle yüz yüze yapılan 151 anket oluşturmuştur. Araştırma sonucu; tüketicilerin alternatif üretim teknikleri hakkında yeterince bilgi sahibi olmadıklarını göstermiştir.

Anahtar Kelimeler: Alternatif üretim teknikleri, tüketici farkındalığı, Bilgi Asimetrisi, Bivariate Probit

Araştırmayı İndir

Alternatif Üretim Teknikleri İle Üretilmiş Domateste Tüketicilerin Dikkate Aldığı Özellliklerin Karşılaştırmalı Analizi

Yazar: Şule Azak, Bülent Miran, Cihat Günden, Büşra Şimşek
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Bu çalışmanın amacı, tüketicilerin alternatif üretim teknikleriyle üretilen domates tercihlerini(konvansiyonel, organik, iyi tarım, doğal), ürün özelliklerini (fiyat, lezzet, satıldığı yere güven,sağlık, ulaşılabilirlik, tazelik, risk) dikkate alarak belirlemektir. Çalışmanın verileri, İzmir ilinde, 151 tüketiciden karşılıklı görüşme yoluyla elde edilmiştir. Tüketicilerin, ürün özelliği dikkate alınarak, alternatif üretim tekniği ile üretilen en çok ve en az domates tercihlerinin analizinde Best-Worst yöntemi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda, tüketicilerin en az konvansiyonel tarım yöntemiyle üretilmiş domatesi, en çok da organik tarım yöntemiyle üretilmiş domatesi tercih ettikleri belirlenmiştir. Ürün özellikleri açısından tüketicilerin domates tercihlerinin yaş, meslek, eğitim ve gelir seviyesine göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Konvansiyonel ürünler, organik ürünler, iyi tarım ürünler, yerel ürünler, domates ürün özellikleri

Araştırmayı İndir

GD’li ve GD’siz Mısır Gevreğinde Fiyat Artış Simülasyonlarının Tüketici Satın Alma Olasılıklarına Etkileri

Yazar: Güneş Eren, Abdulbaki Bilgiç, Bahri Karlı, Levent Kaya, Abdulvahit Sayaslan, Gülşen Keskin, Cihat Günden
Yıl: 2010
Yayım Yeri: 9. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Günümüzde ve özellikle 2009 yılının son çeyreğinde Tarım ve Köyisleri Bakanlığı’nın Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden (TBMM) yasallaştırmış olduğu “ Gıda ve Yem Amaçlı Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerinin İthalatı, İşlenmesi, İhracatı, Kontrol ve Denetimine Dair Yönetmenlik” çerçevesinde ülkemizde, kamuoyu tarafından yoğun bir şekilde tartışılmaktadır. Ülkemiz gibi gelişmekte olan ülkelerde, tüketicilerin (haneleri) çoğunluğunun gelirlerinin büyük bir bölümünü gıda harcamalarına ayırdıkları düşünülürse, bir gıdanın GD ’li GD ’siz olma özelliği arasındaki fiyat farkının etkisi gıdayı tercih etmede büyük bir role sahip olacağı yadsınamaz. GD ’li ürünlerin, GD ’li olmayan ürünlere göre nispeten daha az maliyetle üretilmesi sonucu, düşük fiyatlar doğal olarak GD ’li ürünlere yansımaktadır. Ülkemizde kişilerin kendi gelirlerinin büyük bir bölümünü gıda harcamalarına ayırdığı düşünülürse, bu tip gıdaların satın alınması ile sağlayacağı mali fayda kayda değer bir özellik taşıyacaktır. Bu çalışmada mısır gevreğinin, GD ’li ve GD ’siz olduğu varsayımında bulunularak, bu ürünlerin fiyatlarındaki değişmenin tüketiciler üzerinde olan olası etkileri analiz edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Genetiği değiştirilmiş organizmalar, genetiği değiştirilmiş gıdalar, mısır gevreği, tüketici, fiyat

Araştırmayı İndir

AB ve Türkiye’nin Tarımsal Üretim Etkinlik Ve Verimliliği Üzerine Küresel Krizlerin Etkileri

Yazar: Murat Cankurt, Bülent Miran, Cihat Günden, Ahmet Şahin
Yıl: 2010
Yayım Yeri: 9. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Diğer
Özet
Bu çalışmanın amacı, AB ve Türkiye’nin tarımsal üretiminin toplam faktör verimliliği, teknik değişim ve etkinlik değişimindeki küresel krizlerin etkilerini karşılaştırmalı olarak belirlemektir. Verilerin analizinde Veri Zarflama Analizi (VZA) ve Malmquist Verimlilik Endeksi’nden yararlanılacaktır. Çalışmanın kurgusunda, islenen tarım arazisi, tarımda çalışan aktif nüfus, traktör varlığı, azot- potas-fosfatlı gübre kullanımı ve büyükbaş ve kanatlı olmak üzere canlı hayvan varlığı gibi girdilerin, toplam tarımsal üretim değeri çıktısını sağlayacağı varsayılmıştır. Analizler 1961-2007 yılları arasındaki periyot için yapılmıştır. İncelenen dönemlerde, Türkiye ve AB ülkelerinde yaşanan önemli ekonomik, sosyal veya siyasal olayın yıllarıyla, tarımsal üretimin etkisizlik yılları arasında çakışma vardır. Ancak elde edilen sonuçlara göre kriz dönemlerinin, tarımsal üretim etkinliğini ve verimliliği üzerine etkili olduğunu ifade edebilmek güçtür.
Anahtar Kelimeler: Ekonomik kriz, tarım, verimlilik, veri zarflama analizi, AB, Türkiye

Araştırmayı İndir

İzmir İlinde Tüketicilerin Gıdan Etiketlerini Okuma Alışkanlıkları Üzerine Araştırma

Yazar: Özlem Karahan Uysal, Zerrin Kenanoğlu Bektaş, Cihat Günden, Bülent Miran
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Gıda etiketleri gıda ürünlerinin satın alım kararında ürünün kalitesi, gıda güvenliği vb. çok sayıdaki özelliklerinin tüketici tarafından algılanmasında önemli bir bilgi kaynağı niteliğindedir. Ekonomik gelişmişlik düzeyinin yüksek olduğu toplumlarda, tükettikleri gıdaların içeriği ve niteliği konusunda daha talep kar hale gelen bilinçli tüketicilerin etiketlerden yüksek oranda faydalandıkları bilinmektedir. Nitekim, son zamanlarda sıkça duyduğumuz izlenebilirlik konusu öncelikli olarak gelişmiş ülkelerdeki tüketicilerin talepleri ve bu talebe karşılık vererek pazarda ayrıcalıklı bir konum elde etmek isteyen üretici ve perakendecilerin inisiyatifiyle ortaya çıkmıştır. Etiket ayrıca gıda üreticileri ve perakendecilerinin ürünlerinin ayrıcalıklarını tüketicilere iletme aracı olduğundan, pazarda haksız rekabetin önlenmesi açısından da önemli bir görev üstlenmektedir. Bu çalışmanın amacı, İzmir ilinde tüketicilerin gıda etiketlerini okuma alışkanlıkları üzerinde etkili olan faktörlerin/özelliklerinin belirlenmesidir. Çalışmanın materyalini, İzmir ilinde tesadüfi olarak seçilen 385 tüketiciyle, 2004 Nisan-2005 Şubat döneminde gerçekleştirilen anketlerden elde edilen veriler oluşturmaktadır. Etiket okuma alışkanlıkları üzerinde etkili faktörlerin belirlenmesinde sıralı (ordered) ve nested logil modellerden yararlanılacaktır. Çalışmada kullanılacak olan anket verilerinden elde edilen bulgulara göre tüketicilerin yaklaşık yarısının, etiket bilgileri konusunda, gıda üretici firmalara ve bunların ilgili kurumlar tarafından gereğince denetlendiğine güven duymadıkları; yaklaşık üçte birinin gıda etiketlerini bazen okudukları; yaklaşık dörtte birinin sıksık; onda birlik bir grubun ise daima etiket okuma alışkanlığına sahip oldukları belirlenmiştir. Etiketleri hiç/nadiren okuyanların oranları ise yüzde onbeş yirmilerdedir, Etiketleri okuyan tüketicilerin önemli bir kısmı (% 60,4) aradıkları bilgileri etikette bulduklarını ifade ederken, bir grup tüketici etiket bilgilerinde eksiklikler olduğunu belirtmiştir. En çok yakınılan eksiklikler, sırasıyla, ürünün içeriğindeki maddelerin eksik/yanlış yazılması, kullanma ve saklama talimatı, imal tarihi, menşey, son kullanma tarihi olmuştur.

Anahtar Kelimeler: Gıda etiketleri, tüketici davranışı, Sıralı Logit model, Nested Logit modeli

Araştırmayı İndir