Küreselleşme Çerçevesinde Tanm Arazileri Değerlemesinde Kamulaştırma Kanunu Uygulaması: Konya İli Ereğli İlçesi Örneği

Yazar: Zuhal Karakayacı, Cennet Oğuz
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Tarımsal Kıymet Takdiri ve Bilirkişilik
Özet
Türkiye’de tarım arazilerinin değerlemesinde gelir yönteminin uygulanması 1983 tarih ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu ve bu kanunun bazı maddelerini değiştiren 4650 sayılı Kanuna göre yasal zorunluluktur. Bu yönteme göre arazilere değer takdir edebilmek için söz konusu arazinin yıllık ortalama net gelirinin ve yörede geçerli olan kapitalizasyon oranının bilinmesi gerekmektedir. Zira gelir yöntemine göre bir malın değeri, yıllık ortalama net gelirinin (rantının) kapitalizasyon oranına oranlanması ile bulunmaktadır. Araştırmada, Konya ili Ereğli ilçesinde sulu ve kuru tarım arazilerinin ayrı ayrı değerleri tespit edilmiştir. Yörede sulu tarım arazileri için uygun bulunan kapitalizasyon oranlarına göre (%6,02 ve %5,5) en fazla arazi değeri, şeker pancarı-buğday-arpa münavebesi uygulanan arazilerde sırasıyla 1615,28 YTL/da ve 1768,00 YTL/da olarak bulunmuştur. Kuru tarım arazileri için uygun bulunan kapitalizasyon oranlarına göre (%7,0 ve % 6,5) en fazla arazi değeri, buğday-nadas-buğday münavebesi uygulanan arazilerde sırasıyla 419,86 YTL/da ve 452,15 YTL/da olarak saptanmıştır. Ayrıca tarım arazilerinin kente olan uzaklığı arttıkça arazinin değerinde azalma olduğu tespit edilmiştir. Ekonomik, siyasal, sosyal ve kültürel alanlarda bütünleşmeyi ifade eden küreselleşme olgusuna gerek uluslararası sistemde gerekse ulusal düzeyde katılımın sağlanması gerekmektedir. Bu aşamada ulusların geleneksel yapısında ve işlevlerinde farklılaşmalar söz konusu olabilmektedir. Türkiye’de birçok alanda küreselleşmeye gidilirken Kamulaştırma Kanunu’nda da bu süreçte düzenlemeler yapılması gerekmektedir. Tarım arazilerine sadece gelir yöntemine göre değerleme yapılmasının yasal bir zorunluluk haline getirilmesi uygulamada birçok zorluklara yol açmaktadır. Özellikle gelişmiş ülkelerde bu tür zorunluluklar uygulanmamaktadır. Türkiye’de uygulanan değerleme hakkındaki kanunlar küreselleşme kapsamında engel teşkil etmektedir. Araştırmada bu tür uygulamalara açıklama getirilmiştir
Anahtar Kelimeler: Tarım Arazisi, Değerleme, Gelir Yöntemi

Araştırmayı İndir

Tüketicilerin Market Markalı Gıda Ürünlerine Bakış Açıları (Konya İli Selçuklu İlçesi Örneği)

Yazar: Cennet Oğuz, Erhan Tüzemen
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Çalışmada, 2011 yılında Konya ili Selçuklu ilçesinde tüketicilerin market markalı gıda ürünlerine bakış açılarının belirlenmesi amacı ile Basit Tesadüfi Örnekleme yöntemi kullanılarak 70 tüketici anketi yapılmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 16. paket programı kullanılarak Ki Kare analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre tüketicilerin alışverişe genellikle aileleriyle birlikte gittikleri ve markete gelmeden önce %71,5’inin alışveriş listesi yaptığı ve genellikle haftada bir ve daha fazla (%78,5) markete alışveriş yapmaya geldikleri tespit edilmiştir. Yapılan çalışmada tüketicilerin %76’sının marka seçiminin alışveriş tutarını etkilediği tespit edilmiştir. Tüketiciler, bir ürünü alırken kalite, hijyen, fiyat vb. özellikler açısından değerlendirmekteler ve %14.0 (10 kişi)’ü market markalı gıda ürünlerini kalite yönünden eksik buldukları için tercih etmezken %86 (60 kişi)’sı market markalı gıda ürünlerini tercih etmektedirler. En fazla tercih edilen market (özel) markalı gıda ürünleri, süt ve süt ürünleri, bakliyat ve içecek grubu ürünleridir. Tüketicilerin market markalı gıda ürünlerinden beklentilerine bakıldığında: kalitesi yüksek, çeşit seçeneği fazla, görselliği ön plana alan ambalajların yer aldığı ve fiyatların daha makul seviyede olması gerektiğini ifade etmişlerdir.

Anahtar Kelimeler: Zincir mağazalar, perakendecilik, market markası, özel marka, market marka stratejileri, tüketici davranışları.
Araştırmayı İndir

Tarımsal Değerlemede Kamu Kurumlarının Karşılaştıkları Sorunlar: Konya İli Örneği

Yazar: Cennet Oğuz, Zuhal Karakayacı, Ayşe Üneşi
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Kıymet Takdiri ve Bilirkişilik
Özet
Tarımsal değerleme: kamulaştırma, arazi toplulaştırması, vergilendirme gibi kamu faaliyetleri başta olmak üzere çeşitli amaçlar için kullanılmaktadır. Bu değerleme faaliyetlerinde objektiflik önemli bir kriter olup, doğru ve güvenilir bir değer tespitinde değerleme yapan kişinin kararı büyük önem arz etmektedir. Türkiye’de tarımsal değerleme alanında belirli bir sisteme dayalı uygulama olmadığından, değerleme yapan kişilerin subjektif görüşleri taşınmazın değerine önemli oranda etki etmektedir. Bu nedenle, tarımsal değerleme işlemlerinde değerleme yapan kişilerin değerleme bilimine uygun, gerçek değer tespiti yapabilmeleri için sorunlarının tespit edilip çözümler üretilmesi gerekmektedir.
Bu çalışmada, Konya ilinde faaliyetlerini sürdüren kamu kuramlarında değerleme yapan kişilerin tarımsal değerleme konusunda karşılaştıkları sorunlar anket yöntemiyle tespit edilmiş ve bu sorunlara çözüm önerileri getirilmiştir. Tarımsal değerlemede karşılaşılan en önemli sorun, değerleme faaliyetlerinde konunun uzmanı olan Tarım Ekonomistlerinin yer almaması olarak tespit edilmiştir. Ayrıca değerleme yapan kişilerin veri teminini yanlış yöntemlerle yaptıkları belirlenmiştir. Tarım sektörü için geliştirilecek geniş çaplı bir veri tabanı bu soruna çözüm sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler: tarımsal değerleme, kamu kurumu, Konya
Araştırmayı İndir

Konya İli Tarım Havzalarında Tarım İşletmelerinin Sosyo-Ekonomik Yapısı Arazi ve Gelir Dağılımı

Yazar: Cennet Oğuz, Hüseyin Ergun, Murat Küçükçongar,Mustafa Kan, Arzu Kan, Emel Demiröz
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Bu araştırmada, Konya İli Orta Anadolu, İç Ege ve Göller tarım havzasında bulunan tarım işletmelerinin sosyoekonomik yapısı, arazi ve gelir dağılımı incelenmiştir. Araştırmada kullanılan veriler, belirtilen tarım havzalarını temsil niteliğine sahip 170 köyden tabakalı tesadüfî örnekleme yöntemi ile belirlenen 713 adet tarım işletmesinden sağlanmıştır. İşletmeler bir bütün olarak ele alınarak yıllık faaliyet sonuçları incelenmiştir. Gelir dağılımına ait hesaplamalarda Gini Oranı ve Lorenz eğrisinden yararlanılmıştır. Araştırma bölgesinde incelenen havzalardan Orta Anadolu tarım havzasında işletme başına toplam gelir 42.588 TL, kişi başına düşen gelir 8.905 TL ve Gini Oranı 0,50’ dir. Göller tarım havzasında işletme başına toplam gelir 26.418 TL, kişi başına düşen gelir 5.709 TL ve Gini Oranı 0,57’dir. İç Ege Tarım havzasında ise işletme başına toplam gelir 24.307 TL, kişi başına gelir 4.571 TL ve Gini Oranı ise 0,52 olarak belirlenmiştir. Orta Anadolu tarım havzasında işletme başına ortalama mülk arazi 171 da, İç Ege Tarım havzasında işletme başına ortalama mülk arazi 63 da ve Göller tarım havzasında ise işletme başına ortalama mülk arazi 75 da olarak belirlenmiştir.

Araştırmayı İndir

Konya İli Selçuklu İlçesi Hanehalkının Süt ve Süt Ürünleri Tüketim ve Satın Alma Davranışları

Yazar: Cennet Oğuz, Murat Küçükçongar
Yıl: 2002
Yayım Yeri: 5. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Erzurum
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet: Bu çalışmada, Konya ili Selçuklu ilçesi belediye sınırlan içerisinde yaşayan hane halkını temsil edebilecek büyüklükle belirlenen 326 hane halkının süt ve süt mamulleri tüketim satın alma davranışları incelenmiştir Araştırmada anket uygulanan denekler süt ve süt ürünleri alışverişinde önem derecesine göre ’Tazelik-Ucuzluk Hijyen-Marka- Satıcı” tercih etmekledir Çalışma sonucunda. Nisan 2001 itibariyle araştırma alanında hare halklarının harcamalarının ortalama olarak %40.11’nin gıda harcamaları, gıda harcamalarının %15.49’unun süt ve süt mamulleri harcamaları olduğu belirlenmiştir. Araştırma alanında Nisan 2001 verilerine göre güt ve süt ürünleri onaylama harcamaları hane halkı başına 23.125.800 TL/ay olup bunun % 13.17’si süt. % 17.85’ı tereyağı. %2.98’i margarin, %32.79’u peynir. %22 83’ü yoğurt. %4.93’ü kaymak, %5.45’i dondurma harcamalarını oluşturmaktadır. Araştırma alanında kişi başına yılda 23 928 kg süt. 3.372 kg tuzlu tereyağı, 1.212 kg tuzsuz tereyağı, I 164 kg margarin, 9.365 kg peynir, 14.508 kg yoğun. 1.563 kg kaymak ve 0.576 kg dondurma tüketildiği hesaplanmıştır. Grup analizi sonuçlarında tüketicilerin “Mis Süt, Pınar, Ülker Süt” “Ova Süt, Şeker Süt ve Aytaç”, markalarını özellik seti bakımından birbirlerine çok yakın olarak algıladıkları tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Süt, Süt ürünleri, Hane halkı, Tüketici, Satın alma

Araştırmayı İndir

Buğday Üretim Maliyetleri ve Üreticilerin Çeşit Tercihleri: Ankara İli Haymana İlçesi Örneği

Yazar: R. Taşcı, C. Oğuz
Yıl: 2014
Yayım Yeri: 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Bu araştırmanın amacı: Ankara İli Haymana İlçesinde buğday üreten işletmelerde buğdayın üretim maliyetini belirlemek, buğday üretiminde kullanılan yenilik ve teknoloji kullanım düzeyini tespit etmektir. Çalışma ile kullanılan buğday çeşitlerinin yaygınlık oranı ve işletmelerin üretim ve pazarlamasında karar almalarını etkileyen faktörler de incelenmiştir. Çalışmanın ana materyalini 3 köyde 55 işletmeden tabakalı örnekleme yöntemi ile anket tekniği ile elde edilen veriler oluşturmuştur. Veriler 2012-2013 buğday üretim sezonuna ait olup, bölgede buğday hasat edildikten sonra Ağustos ve Eylül aylarında bizzat araştırıcı tarafından elde edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre 1 kg. buğday maliyeti 0,45 (TL/kg), buğday verimi ise 351,1 kg/da bulunmuştur. Buğdayın satış fiyatı 0,65 TL/kg olarak hesaplanmıştır. Saman verimi 135 kg/da ve saman satış fiyatı 0,2 TL/kg bulunmuştur. Toplam gayri safi üretim değeri 255,22 TL/da bulunmuştur. Buğdayın değişken masrafları 121,1 TL/da, üretim masrafları ise 175,13 TL/da olarak hesaplanmıştır. Araştırma alanında kullanılan buğday çeşitlerinin bölgede yaygınlık durumları %29,35 oranında Esperia, %21,77 oranında Bezostaja1 ve %17,51 oranında Tosunbey olarak belirlenmiştir. Ayrıca buğday çeşitlerinin üreticiler tarafından yaygın olarak kullanılma oranları Esperia %31,08, Bezostaja1 % 28,38 ve Tosunbey çeşidi % 17,57’dir.

Anahtar Kelimeler: Buğday işletmesi, üretim maliyeti, Haymana.

Araştırmayı İndir

Konya Bölgesinde Örtüaltı Sebze Yetiştiriciliğinin Geliştirilebilme Olanakları

Yazar: Cennet Oğuz, Hasan Arısoy
Yıl: 2002
Yayım Yeri: 5. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Erzurum
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet: Araştırma alanı Konya ili Merkez, Çumra, Seydişehir, Derebucak, Kadınhanı, Sarayönü ilçelerinde örtü altı sebze üretimi yapan işletmeleri kapsamaktadır Öncelikle işletmelerin ekonomik faaliyet sonuçları ortaya konmuştur Bölgede işletmelerin örtü altı alanı ortalama 394,65 m3 dir. Bölgede dekara ortalama gayrisafi üretim değeri 1 939 350 000 TL’dir En yaygın ürünler domates ve hıyardır. Hırım domates maliyeti 135 000 TL, birim hıyar maliyeti 153 000 TL’dir. Bölgede çok yeni olan örtü altı tarımının nasıl yapılacağı konusunda çiftçiler eğitilmemiştir Bilinçli bir üretim ile üretimin kalitesi ve verimliliği artırılabilir
Anahtar Kelimeler: Sera, gayrisafi üretim değeri, domates, hıyar

Araştırmayı İndir

Konya İli Buğday Üretiminde Yeni Geliştirilen Çeşitler İle Geleneksel Çeşitlerin Kullanım Durumu

Yazar: Hasan Arısoy Cennet Oğuz
Yıl: 2004
Yayım Yeri: 6. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet: Araştırmanın amacı. Enstitüler (aralından yeni geliştirilen buğday çeşitlerinin Konya ilinde kullanım oranını belirlemek ve yeterince kullanılmamasının sebeplerini araştırmaktır, Bölgede toplam buğday ekilişinin %79.60‘ım geleneksel, %20.40’ını ise yeni geliştirilen çeşitler oluşturmakladır. Yeni geliştirilen kaliteli tohumların üretime kazandırılması için tarım teşkilatının eğitim ve yayım hizmetlerine ağırlık vermesi gerekliği tespit edilmiştir
Anahtar Kelimeler: Buğday çeşitleri, tohumluk, tarım teşkilatı

Araştırmayı İndir

Konya İli İlçesinde Yetiştirilmekte Olan Beyaz Kirazın Dış Ticareti ve İlçe Ekonomisine Getirisi

Yazar: Cennet Oğuz, Zühal Ünal
Yıl: 2004
Yayım Yeri: 6. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Uluslararası Tarım ve Ticaret
Özet: Araştırmada: Türkiye için yeni ticaret imkânı sağlanacak olan beyaz kiraz ele alınmıştır. Araştırma yöresi olarak yurtdışından yoğun talep görmekte olan ve dünyanın en kaliteli beyaz kirazının yetiştiği Konya İli Ereğli ilçesi sevilmiştir. İncelenen işletmelerde %40’lık bir oranın geçim kaynağının beyaz kirazdan karşılandığı ve yörede yetiştirilen diğer ürünlere karşı elde edilen GSÜD açısından % 78 ‘lik bir üstünlük sağladığı tespit edilmiştir İşletmeler ortalaması beyaz kiraz brüt karı 1 473 487 000 TL da olarak hesaplanmış olup GSÜD içindeki pay ı %86’dır. Ereğli de 2003 yılında beyaz kirazdan 1 milyon dolar girdi sağlanmıştır. Ülkenin bütün bölgelerinde yetişebilecek beyaz kirazın yetiştiriciliği Yaygınlaştırıldığında dış ticareti ile ülke ekonomisine önemli katkılar sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: Beyaz Kiraz,Dış Ticaret,Ereğli

Araştırmayı İndir

Şeker Kanununun Üreticiye Yansıması: Konya Bölgesi Örneği

Yazar: Cennet Oğuz, Arzu Kan, Murat Küçükçongar, Mustafa Kan
Yıl: 2004
Yayım Yeri: 6. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarım ve Gıda Politikası
Özet: Bu araştırma ile Türkiye’nin şeker üretiminde en önemli fabrikalarından biri olan Konya Şeker Fabrikasının üretim alanı içerisinde faaliyet gösteren Konya ili Çumra ilçesi şeker pancarı işletmeleri incelenerek, şeker pancarı üreticilerinin Şeker Yasası’nın yürürlüğe girmesi ile izledikleri üretim stratejileri, şeker pancarı üretimine getirilen yeni kota ile üreticilerin hangi ürünleri üretmeyi tercih ettiği ve bu tercihlerine etkili olan faktörler ortaya konulmuştur. İncelenen 54 tarım İşletmesi için işletme arazisi genişliği ortalama 158.88 da hesaplanmıştır. İşletme arazisinin %74.84’ünü mülk arazi, % 23.27’sini kiraya tutulan arazi ve % 1.89’unu ise ortakçılıkla işlenen arazi oluşturduğu belirlenmiştir. Araştırmada üreticilerin Şeker pancarına alternatif ürün bulamadıkları ve bundan dolayı köyde yetiştirilen geleneksel ürünlere ve kendi alışkanlıklarına göre ürünlerini (buğday, arpa, fasulye, havuç ve sebze) belirledikleri bunun yanısıra özellikle silajlık ve dane mısırın Şeker pancarının yerine ileride alternatif olabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Üreticiler, 1 da alandan 2000-2003 yılı ortalama olarak 2003 yılı birim fiyatlarına göre Şeker pancarından 118.758.097 TL net gelir elde ederken, alternatif olabilecek ürünlerden silajlık mısırdan 89.578.500 TL, fasulyeden 48.304.225 TL, havuçtan 31.717.907 TL, dane mısırdan 12.300.000 TL. buğdaydan 9.482.236 TL, arpadan 2.290.522 TL net gelir elde etmişlerdir. Araştırmada bulunan önemli sonuçlardan birisi de üreticilerin %74.07’sinin şeker pancarı kotasından dolayı fazla ürün almamak için şeker pancarında kullandıkları girdi miktarını ve işgücünü azaltarak birim alandan almış oldukları verimi 5120 kg/da’dan 4758 kg/da’a düşürdükleri; buna karşılık %22.22 sinin ise işledikleri arazi miktarı az olduğundan birim alanda kullandıkları girdi ve işgücünü artırarak 4478kg/da olan verimi 7353 kg/da çıkararak Şeker pancarı kota miktarı kadar üretim yaptıkları belirlenmiştir.

Araştırmayı İndir