Aydın Yöresinde Zeytinyağı İşletmelerinin İhracat ve Ekonomik Performanslarının Belirlenmesi ve İhracata Yönelik Öneriler

Yazar: Göksel Armağan, Cemal Atıcı, Kezban Konak, Altuğ Özden
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Uluslararası Tarım ve Ticaret
Özet
Bu çalışmada Aydın bölgesindeki zeytinyağı işletmelerinin ekonomik ve ihracat performansları incelenmiştir. İncelenen işletmelerin büyük çoğunluğu küçük ölçekte zeytinyağı üreten işletmelerdir. Bu işletmeler teknolojiyi izleme ve ölçek ekonomilerinden yararlanabilecek üretim düzeyi açısından istenilen seviyeden oldukça uzaktır. Gerek üretim sürecinde gerekli hijyenik şartlara ve standartlara uyulmadığı ve gerekse üretim sonrasında oluşan atıkların yeterince arıtma sürecine tabi tutulmadan çevreye salındığı gözlenmiştir. İncelenen bu işletmelerin üretim yapılan itibariyle iç ve dış piyasalar açısından piyasada istenilen standartlara uygun, çevreye duyarlı ve AB sürecinde dış rekabete açık bir yapıda olmadıkları ve üyelik sürecinde oldukça fazla alanda sorun yaşayabilecekleri ortadadır. Bu sorunların giderilebilmesi için işletmelerin finansal kaynaklardan yararlanarak rekabet edebilir bir ölçek ekonomisine sahip olmaları ve işletmelerini standartlara uygun hale getirmeleri zorunludur. Ayrıca çevresel sorunlara neden olmamaları için etkin bir şekilde denetime tabi tutulmaları gerekmektedir. Dış pazarlarda rekabetçi konuma gelebilmeleri içinse dış pazarlar bulmayı kolaylaştırıcı, pazarlar konusunda bilgi sağlayıcı, teşviklerden etkin bir şekilde yararlanmayı sağlayıcı Sektörel Dış Ticaret Şirketleri (SDŞ) konusunda aydınlatılması ve bu tür bir yapılanmaya katılımları konusunda çaba gösterilmesi gerekmektedir. Bu şekilde bölgedeki işletmelerin verimli ve rekabet edebilir bir şekilde üretim yapabilmeleri sağlanabilir
Anahtar Kelimeler: Zeytinyağı, İhracat Potansiyeli, Sektörel Dış Ticaret Şirketi.

Araştırmayı İndir

Sosyal Hesaplar Matrisi Modellemesiyle Gelir Dağılımı: Türkiye’nin Dışsal ve İçsel Politikaları

Yazar: Cemal Atıcı
Yıl: 2002
Yayım Yeri: 5. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Erzurum
Konu: Araştırma Yöntemleri
Özet: Türkiye’nin ihracat politikalarıyla gelir bölüşümü ve transfer politikalarının kırsal ve kentsel hane halkı gelir dağılımı üzerine olan etkileri SHM çarpan analizi kullanılarak incelenmiştir. Hane halkı gelir dağılımı daha sonra Gini katsayısı kullanılarak ölçülmüştür. Sonuçlar gelir dağılımının ihracattaki artışla düzeldiğini göstermektedir. Transfer ve gelir bölüşümü politikalarının dışsal politikalara karşı üstün olduğu izlenmekle beraber transfer politikalarının Pareto üstün olduğu görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: SHM, Çarpan Analizi, Gelir Dağılımı, Gini Katsayısı

Araştırmayı İndir

Ticaret Teorilerinin Küreselleşme Tahminleri ve Tarım Sektörü Açısından Bazı Çıkarımlar

Yazar: Cemal Atıcı
Yıl: 2002
Yayım Yeri: 5. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Erzurum
Konu: Diğer
Özet: Bu çalışmada haklıca ticaret teorilerinin yani klasik Ticaret Teorileri, Spesifik Faktör Modeli, Heckscher-Ohlin Modeli, Yeni Ticaret Teorileri ve Yeni Ekonomik Coğrafyanın küreselleşme konusundaki öngörüleriyle tarım sektörü açısından çıkarımlar ve Türkiye ile ilişkisi irdelenmiştir Çalışmada bu teorilerin genel olarak karşılaştırmaları yapılarak, küreselleşmeyi yansıtan liberasyon sonunda oluşan fiyatlar, faktör hareketleri ve refah seviyesindeki değişmeler açıklanmıştır Klasik ticaret teorilerinin genel anlamda serbest ticaretin ülkeler için kazançlı olduğu yolundaki sonuçlarına karşılık yeni ticaret teorilerinin bunu sorguladığı belirtilmiş ve uluslararası rekabetin artırılması için bir dizi önlemler sıralanmıştır
Anahtar Kelimeler: Ticaret Teorileri, Küreselleşme, Tarımsal Kalkınma.

Araştırmayı İndir

Türkiye’de Meyve Suyu Sanayinde Verimlilik ve Rekabet Gücünün İncelenmesi

Yazar: Renan Tunalıoğlu, Göksel Armağan, Cemal Atıcı, Altuğ Özden
Yıl: 2010
Yayım Yeri: 9. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Dünya’da ve Türkiye’de artan nüfus, taze yada işlenmiş gıda tüketimini artırmaktadır. Türkiye, sahip olduğu ekolojik özellikleri nedeni ile meyve-sebze üretim potansiyeli açısından dünyanın önemli ülkelerinden biridir. Meyve ve sebze üretimi bir yandan taze olarak değerlendirilir iken bir yandan da meyve suyu isleme sanayine hammadde sağlamaktadır. Diğer yandan meyve suyu sanayi hem ülke ekonomisine katma değer sağlayan, hem de tüketicilerin sağlıklı beslenme sansını arttıran bir sektördür. Bu araştırmada, Türkiye’de meyve suyu firmalarının verimlilikleri Toplam Faktör Verimliliğindeki (TFV) değişme ve firmaların etkinlikleri hesaplanarak karşılaştırılmıştır. Türkiye’de meyve suyu sanayinin teknik etkinlik bakımından en iyi üretim sınırına sahip olduğu fakat yeterli miktar ve kalitede islemeye uygun hammadde temininde güçlükler olduğu tespit edilmiştir. İncelenen 1999-2008 döneminde meyve suyu işletmelerinde bölgelerin ortalama yıllık teknolojik değişme endeksi, 1.095 ve toplam faktör verimliliğindeki değişme endeksi 1.058 olarak ölçülmüştür. Bir başka ifadeyle, incelenen dönemde meyve suyu sanayinin teknolojik gelişmede ve toplam faktör verimliliğinde artış olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda meyve suyu sanayinde sektörel dış ticaret şirketlerinin (SDTS) oluşturulması ve konunun sözleşmeli tarım modeli içerinde değerlendirilmesi önerilmiştir. Diğer yandan meyve suyu sektörünün dış piyasada rekabet gücü, Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler (AKÜ) ve Karşılaştırmalı İhracat Performans (KİP) yöntemleri ile belirlenmeye çalışılmıştır. Türkiye’nin diğer ihracatçı ülkelerin meyve sepetinde bulunmayan ürünlerin geliştirilmesi, hâlihazırdaki ürün çeşitliliğini artırarak ve pazar araştırmaları yapılarak ticaret hacminin geliştirmesi önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Meyve suyu, verimlilik, dış satım, rekabet gücü, Türkiye

Araştırmayı İndir