Tarım Ürünleri Fiyatlarına Döviz Kurunun Yansıması: Pamuk Örneği

Yazar: Berna Türkekul, Canan Abay
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Tarımsal Finansman
Özet
Pamuk ithalindeki artışa bağlı olarak tekstil gibi önemli bir ihracat sektöründe dışa bağımlılık giderek artmaktadır. Bu olumsuz gelişmede pamuk fiyatlarını ve dolayısıyla da pamuk arz ve talebini etkilemektedir. Bundan dolayı, hem sektörde faaliyet gösteren üretici, işleyici, tüccar hem de tarım politikası karar alıcılarına yardımcı olabilmek amacıyla bu ilişkilerin incelenmesinde fayda bulunmaktadır. Bu çalışma ile de pamuk fiyatlarına döviz kurunun etkisi analiz edilerek, bu doğrultuda bir katkıda bulunulmaya çalışılmıştır. Döviz kuru değişimlerinin tarımsal fiyatlara etkisi Tek Fiyat Kanununun geçerliliğinin test edilmesiyle incelenmiştir. Türkiye ve ABD arasında TFK’nun geçerliği olduğu bulunmuştur. İki ülke arasındaki döviz kuru paritesi pamuk fiyatlarına tam yansımaktadır. Uzun dönemde ise TKF pamuk için geçerli olmaktadır. Johansen koentegrasyon sonucu bir adet koentegrasyon vektörü bulunmuştur. Diğer bir ifadeyle, Türkiye pamuk pazarı, ABD pamuk pazarı ile entegre olmaktadır. Bundan dolayı, ABD hükümet politikaları Türkiye pamuk piyasasını etkileyebilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Pamuk, Döviz kuru yansıması, Tek Fiyat Kanunu

Araştırmayı İndir

Dünya Zeytinyağı Piyasasında Rekabet Analizi: Türkiye ve AB Karşılaştırması

Yazar: Canan Abay, Berna Türkekul, Bülent Miran, Cihat Günden
Yıl: 2006
Yayım Yeri:7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Tarımsal ve Tarıma Dayalı Sanayi
Özet
Bu çalışmada, 1990/94 ile 2000/04 dönemleri arasında, önemli dışalıma ülkeler olan ABD, Avustralya, Kanadı, Brezilya ve Japonya pazarında, Türkiye ve AB zeytinyağı üreticisi ülkelerin rekabet düzeyinin belirlenmesi amacıyla Sabit Pazar Payı Analiz yöntemi kullanılmıştır. Yapılan analizler ele alman dönemde hedef pazarda, İtalya’nın rekabet üstünlüğü sağladığını göstermektedir. Rekabet düzeyi açısından, İtalya’yı, sırasıyla Yunanistan ve Türkiye izlemektedir. Aynı donemde İspanya’nın hedef pazara yönelik dışsatım miktarı artmasına rağmen, pazar payındaki azalma nedeniyle rekabeti olumsuz etkilenmiştir. Türkiye’nin zeytinyağında, uluslararası rekabette sürdürülebilir ve kalıcı bir başarı yakalayabilmesi, uygulanacak üretim, örgütlenme ve dış ticaret politikalarına dayanmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Zeytinyağlı, Rekabet, Sabit Pazar Payı.

Araştırmayı İndir

Dünyada Transgenik Bitkilerin Üretim ve Ticaretinde Meydana Gelen Gelişmelerin Çeşitli Yönlerden Değerlendirilmesi

Yazar: Canan Abay
Yıl: 2002
Yayım Yeri: 5. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Erzurum
Konu: Diğer
Özet: Yirmi birinci yüzyılın başlarında dünya tarımının gündemine giren genetik yapısı değiştirilmiş ürünler, bilimsel çevrelerin insan sağlığı için zararlı olmadığı konusunda ortak görüş içinde olmalarına rağmen, gerek sağladıkları yararlar ve gerekse taşıdıkları riskler açısından bir dizi tartışmaya da konu olmaktadır Tüm bu tartışmalara rağmen transgenik ürünlerin adaptasyonu ve ticareti en hızlı biçimde gerçekleşmektedir Bu çalışmada, dünyada transgenik ürünlerin üretim ve ticaretinde meydana gelen gelişmelerin çeşitli yönlerden ortaya konulması amaçlanmıştır ABD transgenik tarım ürünleri üretiminde dünya lideri olup, toplam transgenik üretim alanının % 68’ini, Arjantin % 22’sini, Kanada % 6’sını gerçekleştirmektedir Transgenik olarak üretilen ürünlerin başında soya, mısır ve pamuk gelmektedir Şu anda dünyada ticareti yapılan transgenik ürünlerin çeşit özellikleri daha çok tarımsal ilaçları devre dışı bırakan hastalık ve zararlılara yönelik çeşitlerdir. Transgenik ürünlerin ticareti az sayıda ihracatçı ülkeler ile çok sayıda ithalatçı ülkeler arasında gerçekleşmekte olup, ihracatçı ülkeler ile ithalatçı ülkelerin tüketicileri yönünden de bu ürünlere eğilimler farklılık göstermektedir. Bu nedenle ithalatçı konumundaki ülkeler (özellikle AB) bu ürünlere etiketleme zorunluluğu uygulamaktadır. Bu durum ihracatçı ülkeler açısından ticari bir engel olarak görülmektedir. Transgenik ürünlerin tüketiciler tarafından kabul edilmesi, gelecekte transgenik ürünlerin pazar başarısını etkileyen en önemli faktör olarak öne çıkmaktadır. Bu faktör, aynı zamanda gelecekte gen transferi teknolojisinin kullanımı ve gelişmesine yönelik özel ve kamu sektörü yatırımlarının yönünü de etkileyecektir. Bu nedenle, transgenik ürünler ve gen transferi teknolojisine yönelik tüketici eğilimleri, transgenik ürünlerin global pazarı, tarımsal ticaret ve tarımsal biyoteknolojinin gelişmesi için çok önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Biyoteknoloji, transgenik ürün, tüketici eğilimleri

Araştırmayı İndir

Dünya Tarım Ürünleri Piyasalarının Değişen Dinamikleri ve Türkiye’nin Rekabet Gücü

Yazar: B. Türkekul, C. Abay
Yıl: 2014
Yayım Yeri: 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Pazarlama
Özet:

Bu çalışmanın temel amacı gittikçe önemini arttıran Endüstri-içi Ticaret Teorisini (EİT) kullanarak Türkiye’nin tarımsal dış ticaret yapısını analiz etmektir. Türkiye’nin Dünya ve AB ülkeleriyle olan EİT seviyeleri, SITC 2 basamaklı veriler kullanılarak hesaplanmıştır. Farklı tarım ve gıda ürün grupları için hesaplanan GLIIT endeksi ele alınan dönem itibariyle hem farklılık hem de değişim göstermektedir. Fakat genel olarak Türkiye ve ticaret partnerleri arasındaki endüstri içi ticaret düzeyi yüksek bulunmuştur. Bu da Türkiye’nin tarım sektörünün bu piyasalarla yüksek entegrasyonu olduğunu ifade etmektedir. Dünya tarım ürünleri piyasalarında 2000 yılında yaşanan gelişmeler bu piyasaların değişmesine neden olmaktadır. Bundan dolayı, Türkiye’nin de tarım piyasalarını bu gelişmeler doğrultusunda düzenlemesi, dünya tarım piyasalarında daha da artacak rekabet karşısında rekabet gücünü koruyacak/ artıracak önlemleri şimdiden alması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Tarımsal piyasalar, endüstri-içi ticaret, rekabet gücü, ticaret akımları.

Araştırmayı İndir

Türkiye’de Tüketicilerin Organik Logolara Yaklaşımları

Yazar: Özlem Karahan Uysal, Bülent Miran, Canan Abay, Murat Boyacı, Meike Janssen, Ulrich Hamm
Yıl: 2010
Yayım Yeri: 9. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Tüketicilerin organik ürün logo ve standartları konusundaki bilgi düzeyleri, farklı organik logolara duydukları güven, logoları algılama şekilleri ve bunu etkileyen faktörler araştırılmıştır. Organik ürün tüketicileri ile CERTCOST AB 7. Çerçeve Programı projesi kapsamında gerçekleştirilen anket çalışmalarının verileri analiz edilmiştir. Tüketicilerin organik sertifikasyon logolarını pek tanımadıkları, ancak bu logolara güvendikleri saptanmıştır. Logit modeller, organik ürünleri daha sık satın alan tüketicilerin logolara çoğu bakımdan daha çok güvendiklerini ortaya koymuştur.
Anahtar Kelimeler: organik sertifikasyon, logo, tüketici tercihleri

Araştırmayı İndir

Tarım Ürünlerinin Uluslararası Rekabetinin Ölçülmesi:Domates Salçası Örneği

Yazar: Berna Türkekul,Canan Abay
Yıl: 2000
Yayım Yeri:4. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Uluslararası Tarım ve Ticaret
Araştırmayı İndir

Kırsal Kalkınmaya İlişkin Çeşitli Yaklaşımlar İçinde Rehovot Yaklaşımı ve Başarı Kouşulları

Yazar: Canan Abay, Ayhan Çıkın
Yıl: 1994
Yayım Yeri: 1. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Kırsal Kalkınma

Araştırmayı İndir

Türkiye’de Dış Ticaret Açığı Sorunu İle Tarım Ürünleri Dış Ticareti Arasındaki İlişkiler

Yazar: Berna Türkekul, Canan Abay
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Bursa
Konu: Uluslararası Tarım Ve Ticaret
Özet
Son yıllarda Türkiye ekonomisi ile ilgili en önemli gündem maddelerinden birisini cari işlemler açığı oluşturmaktadır. Türkiye’de cari işlemler açığı büyük ölçüde dış ticaret açığının büyüklüğüne paralel olarak artmıştır. Bu bağlamda tarım ürünleri ihracatı ile dış ticaret açığı arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla, Eşbütünleşme, Granger Nedensellik ve Hata Düzeltme analizleri uygulanmıştır. Analiz sonucuna göre dış ticaret dengesi üzerine tarım ürünleri ihracatı yanında ekonomik büyüme ve döviz kurunun giderek artan önemi bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Dış Ticaret Dengesi, Tarım ürünleri, Eşbütünleşmc, Hala Düzeltme Modeli

Araştırmayı İndir