Tekirdağ İlinde Zeytinyağı Tüketim Tercihlerinin Analizi

Yazar: Gökan Unakıtan, Burçin Başaran, Fuat Yılmaz
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Zeytinyağı tüketimi ağırlıklı olarak zeytinin yetiştirildiği bölgelerde gerçekleşmekle birlikte artan sağlıklı yaşam bilinci bu ürünün hem tüketiminde artışa yol açmış hem de üretilmeyen bölgelerde de tüketilmeye başlanmasına neden olmuştur. Tekirdağ ili Şarköy ilçesi hem il içinde hem de Trakya Bölgesi’nde zeytin yetiştirilen tek bölgedir. Dolayısıyla araştırma bölgesindeki halk zeytinyağı hakkında bilgi sahibidir ve zeytinyağını tüketmektedir.
Bu çalışmada amaç, Tekirdağ ilindeki tüketicilerin zeytinyağı satın alımlarındaki etkili faktörlere karşı tutumlarını değerlendirmek ve tutum davranışlarını gruplandırmaktır. Araştırmaya ait orijinal veriler Tekirdağ ilinde tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen toplam 185 hane halkıyla yüz yüze yapılmış olan anket bulgularından oluşmaktadır. Çalışma sonuçlarına göre Tekirdağ ilinde kişi başına zeytinyağı tüketimi 2.88 lt/yıl dır. Zeytinyağı tüketiminin toplam bitkisel yağ tüketimi içindeki payı %11.54’tür. Bununla birlikte tüketicilerin %89.7’si zeytinyağını en sağlıklı yağ olarak nitelendirmişlerdir. Çalışmada tüketicilerin zeytinyağı satın alımlarında etkili faktörlere karşı tutumlarının değerlendirilmesi ve tutum davranışlarının gruplandırılması çok boyutlu ölçekleme analizi ile yapılmıştır. Sonuç olarak tüketicilerin zeytinyağı tercihlerinde fiyat uygunluğu ve reklamlar ayrı etkilere sahip unsurlar olarak karşımıza çıkarken zeytinyağın asitlik derecesi ve bölgesel üretim olması ayrı bir grup olarak görülmektedir. Fiyat uygunluğu ve reklamlar satın alma davranışını pozitif yönde etkilerken asitlik düzeyi ve zeytinyağının bölgesel üretim olması negatif yönde etkilemektedir.

Anahtar Kelimeler: Tüketici Davranışı, Çok Boyutlu Ölçekleme, Zeytinyağı Tercihleri
Araştırmayı İndir

İzmir’de Açıkta Sivri Biber Üretiminin Ekonomik Analizi

Yazar: C. Başaran, S. Engindeniz
Yıl: 2014
Yayım Yeri: 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
TÜİK verilerine göre Türkiye’de 2013 yılında 946.506 ton sivri biber üretilmiştir. Türkiye sivri biber üretiminde İzmir %2.94 oranında bir pay almaktadır. Bu araştırmada, İzmir’de açıkta sivri biber üretiminin ekonomik analizi yapılmıştır. Araştırmada 59 üreticiden 2013 üretim dönemine ilişkin veriler derlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre: ortalama biber üretim alanı 26.83 da, ortalama biber verimi ise 3003.39 kg/da’dır. Biberin değişken ve toplam üretim masrafları 1338.42 TL/da ve 1624.35 TL/da’dır. Biberden elde edilen brüt ve net kâr 637.85 TL/da ve 387.92 TL/da olarak hesaplanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Sivri biber, ekonomik analiz, maliyet analizi, pazarlama.

Araştırmayı İndir

Türkiye’de Kooperatiflerin ILO’nun 193 No’lu Kooperatiflerin Teşviki Tavsiye Kararı’na Uyum Sorunları

Yazar: Gülen Özdemir, Burçin Başaran
Yıl: 2004
Yayım Yeri: 6. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Örgütlenmesi
Özet: Dünyadaki uygulamalarda farklılıklar görülse de de kooperatifler temelde aynı değerler çerçevesinde kurulurlar. Ülkemizde ki kooperatifçilik hareketi bilindiği gibi birçok aksayan yünü ile kendine özgü bir şekilde gelişimini sürdürmektedir. Bu gelişme daha çok sayısal yönden olmasına karşın, kooperatifçiliğin temel değerleri açısından aynı gelişmeyi görememekteyiz. Ülkemizde kooperatifler yıllarca hükümetlerin yanlış uygulamaları, insanların kooperatifçilik konusunda eğitimsizliği, finansman, üst Örgütlenme, araştırma, mevzuat ve denelim gibi birçok nedene bağlı olarak ülke kalkınmasında gerçek yerini alamamıştır. Araştırmada Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (İLO) dünyadaki gelişmeler ışığında kooperatiflerle ilgili 193 No’lu Kooperatiflerin Teşviki Tavsiye Kararını oluşturması ve Ülkemiz kooperatiflerinin buna ne derece uyum sağlayabileceği Trakya Bölgesi tarım kooperatifleri örnek alınarak araştırılmıştır. Trakya Bölgesi tarımsal kooperatifçilik açısından
oldukça gelişmiş bir bölgedir. Tüm tarım kooperatiflerinin % 5.9′ u Trakya Bölgesi’nde yer almakla ve bu kooperatiflerin de 319 690 ortağı bulunmaktadır. İLO taralından oluşturulan yeni kooperatif standardına uyum sağlamak açısından ülkemi/ kooperatiflerinin durumu; kooperatiflerin evrenselliği, kooperatif kimliğinin korunması, kooperatiflerin geliştirilmesinde devletin rolü, toplumsal örgütlerle ilişkiler, yerel kalkınmaya aktif katılım ve istihdam yaralına ve uluslararası işbirliği gibi İLO’nun oluşturduğu standartlar açısından incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Kooperatifçilik, tarımsal kooperatifçilik. Uluslararası Çalışma Örgütü, Trakya Bölgesi

Araştırmayı İndir

Türkiye’de Tarım Kooperatifleri ile Diğer Üretici Örgütlerinin Avrupa Birliği’ne Giriş Sürecinde Değerlendirilmesi

Yazar: İ. Hakkı İnan, Burçin Başaran
Yıl: 2004
Yayım Yeri: 6. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Örgütlenme
Özet: Ülkemizdeki üretici örgütlerinin belirgin özelliği, bağımsız ve özerk yönetim yapısına sahip olmayışlarıdır. Siyasi erkin kontrolü ve bir ölçüde desteği ile yaşamlarını sürdürmek zorunda kalan bu örgütler ortakları olan üreticilere etkin hizmetler sunamamaktadırlar. Avrupa Birliğine giriş sürecinde tarım kooperatifleri vb. üretici örgütlerinin çoğunun kooperatifçilik ilke ve değerlerini uygulayamamaları büyük bir sorundur Öte yandan. Birliğe üye ülkelerde kooperatifler bu ilke ve değerleri uyguladıkları gibi, daha ileriye giderek Avrupa Kooperatif Statüsü ne uygun örgütlenme biçimlerini gerçekleştirmeye. Uluslararası Çalışma Örgütünün ( ILO ) Kooperatiflerin Teşvikine İlişkin Tavsiye Kararına uymaya ve küreselleşmeye karşı uluslararası düzeyde bir güç kazanmaya çalışmaktadırlar. Küreselleşme olgusu bazılarının iddia ettiği gibi, ideolojik bir kutuplaşma veya kapitalizmin bir zorlaması değildir. Ancak, toplumsal örgütleri olduğu kadar kooperatifleri de ikilediğinden, bu konuda kooperatiflerin yapmaları gereken bazı çalışmalar bulunmaktadır. Küreselleşme kooperatiflere bazı avantajlar sağladığı gibi, bazı sorunlar da getirmektedir Önemli olan bu avantajlardan yararlanarak küreselleşmenin getireceği sorunları çözmektir. Bu bildiride. Türkiye’deki tarım kooperatifleri başla olmak üzere üretici örgütleri Avrupa Birliğine giriş sürecinde uluslararası kooperatifçilik ilkeleri ve küreselleşme olgusu açısından değerlendirilmiş, sorunlar saptanmış ve çözüm önerileri getirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, küreselleşme, tarım kooperatifleri

Araştırmayı İndir

Istıranca Markasıyla Süt Ürünleri Üreten Ve Pazarlayan Köy-Koop Kırklarel Birliği’nin Kooperatifcilik Ve İşletmecilik Açısından Değerlendirilmesi

Yazar: Burçin Başaran, İ. Hakkı İnan
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Bursa
Konu: Tarımsal Örgütlenme
Özet: Köy kalkınma kooperatifleri kırsal halkın ekonomik, sosyal ve kültürel ihtiyaçlarını karşılayan, kalkınmasını sağlayan en önemli üretici örgütlerinden biridir. Köy Koop Kırklareli Birliği 1976 yılında 7 kooperatifin bir araya gelmesiyle kurulmuştur. 1980-1990 yılları arasında durgun bir dönem geçiren birlik, 1991 yılında ortak kooperatiflerin sütlerini topluca pazarlayarak yeniden ekonomik faaliyetine başlamıştır. Birlik kendi imkânlarıyla 2002 yılında “Istranca” süt ürünleri fabrikasının günde 10 ton süt işleyecek olan 1. bölümünü açarak beyaz peynir, kaşar, dil peyniri ve lor üretimine başlamıştır. Fabrikada yıllar itibariyle kapasite artırımı ve iyileştirmeler sağlanmıştır. Bugün 25 ton/gün kapasiteyle, hiçbir katkı maddesi kullanılmadan peynir üretiminin yanında yoğurt ve ayran üretimi de gerçekleştirilmektedir. 2007 yılında 3.036.207 litre süt birliğin tesisinde işlenerek süt ürünlerine dönüştürülmüştür. Birlik; süt pazarlama ve süt ürünleri üretimi yanında ortaklarına zorunlu tüketim malları, akaryakıt ve madeni yağ, tohumluk buğday, tarımsal girdiler sağlamakta, veterinerlik hizmeti sunmaktadır. Ancak yaşanan finansal darboğaz birliği mali yönden aşılması zor koşullarla karşı karşıya bırakmıştır. XXV. Genel Kurul Toplantısında bu durum görüşülmüş ve tesisin satışı konusunda birlik yönetim kuruluna yetki verilmiştir. Bu araştırmada Birliğin sahip olduğu fabrikada “Istranca” markasıyla süt ürünleri üretmesinin Birliğe ve dolayısıyla ortaklarına olan katkısı ortaya konulmuştur. Bu amaçla Birlik yöneticileri, üretici ortakları ve sıit tüketicilerinden bilgi toplanmış. Birliğin faaliyet raporları ve muhasebe kayıtlarından yararlanılarak SWOT analizi yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Istranca, marka, Köy Koop, kooperatif, süt ürünleri

Araştırmayı İndir

Kırsal Alanda Sanayileşme; S.S. Mursallı Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Örneği

Yazar: B. Başaran, İ.Hakkı İnan
Yıl: 2014
Yayım Yeri: 11. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Örgütlenme
Özet
Kırsal alanlarda üreticilerin ve işletmelerin ekonomik ve sosyal yaşama katkılarını artıran önemli unsurlardan biri kooperatiftir. Kooperatifler kırsal alanda üreticilerin dağınık olan kaynaklarını ekonomiye aktarırlar, kurdukları tesislerde ürünleri işlerler, yeni ürünler meydana getirerek ürünün katma değerini, dolayısıyla üreticilerin gelirlerini artırırlar. Tekirdağ ili Şarköy ilçesine bağlı Mursallı köyü tarımsal kalkınma kooperatifi kırsal alanda kooperatiflerin bu katkılarını ortaya koyabilecek bir örnektir. Mursallı köyü üreticileri, bölgelerinde yetişen üzümleri değerlendirmek için 2006 yılında S.S.Mursallı Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifini kurmuşlardır. Kooperatif devlet desteği ile şarap üretim tesisi kurmuştur. Tesiste 100 ton başlayan üretim her yıl artarak 350 tona çıkarılmıştır. Ancak, özel tüketim vergisi ve alkollü içeceklerle ilgili yapılan düzenlemelerin sonrasında sektör zor duruma girmiştir. Bu gelişmelerin sonrasında kooperatif, şarap üretimi yanında üzümü değerlendirebileceği farklı çözümler aramıştır. Bağcılık Araştırma İstasyonu Müdürlüğü ile Şarköy -Mursallı Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi arasında “Üzüm Suyu Üretim Tesisi Kurulumu” ve “Üzüm Suyu Üretimi” ile ilgili imzalanan teknik destek sözleşmesi imzalanmıştır. Kooperatif bünyesinde kurulan Üzüm Ürünleri İşleme Tesisinde ilk üzüm suyu üretimi gerçekleştirilmiştir. Kapasitenin her yıl artırılması ve dolayısıyla daha fazla üzümün pazarlanması amaçlanmaktadır. Çalışmadaki amaç, tarımda küçük çaplı üretimlerin sanayiye entegrasy onuna güzel bir örnek sunmaktır. Kooperatif girişimlerin desteklenmesi, özendirilmesi hem onuncu beş yıllık kalkınma planında, hem yıllık programlarda belirtilmektedir. İncelenen bu kooperatif örneği ile kooperatiflere, özellikle kırsal alandaki küçük çaplı kooperatif işletmelere öneriler sunulacaktır. Bu amaçla kooperatifin işleyişini, ortak ilişkilerini ortaya koymak için tüm kooperatif ortaklarına anket uygulanacaktır.

Anahtar Kelimeler: Kooperatif, üzüm, üzüm suyu.

Araştırmayı İndir

Türkiye’de Tarımsal Kredi Kaynakları Ve Kredilerde Denetim Sorunu

Yazar: Burçin Başaran , Veysel Tolga Atik , Günay Güngör
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Finansman
Özet
Tarım sektöründe doğal, sosyal ve ekonomik nedenlerden kaynaklanan genel sermaye yetersizliği finansmanda işletme dışı kaynaklara başvurulmasını zorunlu kılmaktadır. Tarım sektörünün gelişmesi açısından yaşamsal önemi olan tarımsal krediler, bu kredileri kullandıran kurumlaşmış kredi kaynaklarının büyük risklerle karşı karşıya kalmasına neden olmaktadır. Riskin yüksek olduğu bir alanda ise denetim daha fazla ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmada tarımsal kredilerin tespit edilmesi ve kullandırılması sırasında karşılaşılan sorunlar üzerinde durularak sözü edilen kredilerin sağlıklı bir biçimde denetlenmesinin önündeki engellere dikkat çekilmiştir. Bu bağlamda kurumlaşmış kredi kaynakları arasında yer alan bankalar ve tarım kredi kooperatiflerinin kullandırdığı tarımsal kredilerle ilgili bilgiler verilmiş, bu kurumların denetim faaliyetlerini yürütürken karşılaştıkları sorunlar tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Tarımsal kredi, denetim, banka, kooperatif.

Araştırmayı İndir

Demografik Kriterlerin Yoğurt Marka Tercihlerindeki Rolünün Manova İle Belirlenmesi

Yazar: Gökhan Unakıtan, Yasemin Oraman, Burçin Başaran, Emine Yılmaz
Yıl: 2010
Yayım Yeri: 9. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Demografik kriterler tüketici tercihlerinin belirlenmesinde yaygın olarak kullanılan verilerdir. Çalışmanın amacı, demografik kriterlerin yoğurt marka tercihlerindeki rolünün belirlenmesidir. Çalışmada Tekirdağ İl’inde SES gruplara ilişkin veriler tesadüfî olarak çekilen 166 farklı hane temsilcisi ile yüz yüze yapılan anketlerden elde edilmiştir. Elde edilen veriler çok değişkenli varyans analizi (MANOVA) ile değerlendirilmiştir. Çalışmada tüketiciler ulusal, yerel ve her iki marka grubunu da tercih edenler olarak üç gruba ayrılmıştır. Bu tüketici gruplarının eğitim, gelir, hane halkı büyüklüğü, gıda harcaması, yas, aile kökeni gibi demografik faktörlerin yoğurt marka tercihlerindeki rolleri belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre tüketici grupları arasında istatistikî olarak bir fark olduğu (Wilks’ Lambda p=0.013) ve özellikle eğitim düzeyi (p=0.054) ve tüketicilerin yaslarının (p=0.014) marka tercihlerinde önemli rol oynadığı istatistikî olarak anlamlı bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Çok değişkenli varyans analizi, tüketici tercihi, yoğurt, yerel marka

Araştırmayı İndir