Türkiye’de Tarım Ürünleri Pazarlaması ve Kırsalda Yoksulluğun Azaltılmasında Tarım Satış Kooperatifleri Birliklerinin Rolü

Yazar: Berrin Taşkaya Top, Mevhibe Albayrak
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Örgütlenme
Özet
Global pazarlama anlayışının geçerli olduğu, kalite ve gıda güvenliği bilincinin arttığı günümüzde, pazarlama bir rekabet unsuru olmaktadır. Nitekim ürün ne kadar kaliteli olursa olsun iyi bir şekilde pazarlanamadığı sürece işletmeler hedeflerine ulaşamamaktadır. İşletmelerin yurtiçi ve yurtdışı piyasalarda rekabet gücü kazanması için pazarlama politikaları son derece önemlidir.
Üreticilerin her birinin ürünlerini işleyip, sınıflandırma, ambalajlama, depolama, nakliye gibi imkânlara sahip olamamaları, üretim faaliyetlerinin yıl boyunca devam etmesi ve pazarlama konusuna yeterli zaman ayıramamaları kooperatiflerin önemini daha da artırmaktadır ve tarım satış kooperatifleri ortakları adına bu görevleri üstlenmektedir. Üreticilerin ürettikleri ürünlerin kooperatif tarafından pazarlanması, üretici ve tüketici arasındaki aracıları ortadan kaldıracağı ve dolayısıyla hem üretici hem tüketici açısından daha makul fiyat oluşturacağı için önemlidir.
Birliklerin pazarlama faaliyetleri ve izledikleri stratejiler, faaliyet alanlarına giren ürünlerin özelliğine, iç ve dış piyasada oluşan ürün ve fiyat dalgalanmalarına ve birliklerin finansal durumuna göre değişmektedir. Ayrıca yapısal ve maddi sorunlar teknoloji kullanımını ve pazarı izlemeyi engellemektedir.
Türkiye’de tarım ürünlerinin pazarlanması nda kooperatiflerin pazar payları Birliklere göre değişmekle birlikte yıllar itibariyle azalmaktadır. Bu da pazarda üreticilerin rekabet ve pazarlık gücünü zayıflatmaktadır. Son 10 yılda, ürün alımlarında en yüksek pazar payına sahip Birlik Türkiye piyasasında tekel olması nedeniyle Kozabirlik’tir (%97,95). Antbirlik ise bölge rekoltesinden aldığı pay yüksek olmasına karşın, Türkiye pamuk piyasasında pazar payı en düşük birliktir (%0,84).

Anahtar Kelimeler: Tarım, Pazarlama, Tarım Satış Kooperatifleri ve Birlikleri.
Araştırmayı İndir

Erzurum ve Kars İllerinde Süt Sığırcılığı Ve Süt İşleyen İşletmelerin Mevcut Durumunun Gelişme Potansiyeli Açısından Araştırılm

Yazar: İlkay Uçum, Bülent Gülçubuk, Berrin Taşkaya Top
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Erzurum ve Kars’ta doğal koşullar bitkisel üretimden ziyade hayvancılık için daha elverişli olup, hayvancılık her iki ilde de önemli bir geçim veya ek gelir kaynağıdır. Büyükbaş hayvancılık ve buna dayalı üretim ve ticaret (et, süt, kaşar peyniri üretimi vb.) bu illerin ekonomik faaliyetleri arasında önemli yer tutmaktadır. Ayrıca geçmişe dayanan bir hayvancılık kültürünün olması ve hayvancılığa alternatif karlı tarımsal faaliyetlerin fazla olmaması nedeniyle hayvancılık bitkisel üretime göre daha karlıdır. Bu çalışmanın amacı; Erzurum ve Kars illerinin sosyo-ekonomik kalkınmasında önemli ekonomik fonksiyonları yüklenebilecek bir potansiyele sahip olan süt sığırcılığı ve süt işleyen işletmelerin mevcut durumunun ortaya konularak, bu sektörün gelişmesinin önündeki engellerin tespit edilmesi ve üretici ve işleyicilerin önerileri doğrultusunda çözüm önerileri getirilmesidir. Araştırmanın ana materyalini Erzurum ve Kars illerinde süt sığırcılığı faaliyeti gerçekleştiren toplam 114 üretici ve 54 adet süt işleyen işletme ile yapılan anketlerden elde edilen verilen oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimler: Hayvancılık, Erzurum, Kars, süt işletmesi

Araştırmayı İndir

Türkiye’de Kanatlı Alt Sektörü Rekabet Analizi Ve Politika Önerileri

Yazar: Halit Çınar, Alkan Demir, Berrin Taşkaya Top
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Bursa
Konu: Tarımsal Pazarlama
Özet: Kanatlı eli üretimi teknolojik ilerlemesi ve büyüme hızı ile hayvancılık ali sektörü içerisinde dikkat çekmektedir. Bu çalışmada sektör yapısının analizi, üretim maliyetleri temelinde rekabet gücünün tespiti ve rekabet gücünün artırılmasına yönelik politika önerilerine dayanak oluşturacak GZIT analizi yapılmaya çalışılmıştır.

Araştırmayı İndir

Türkiye’nin Dış Ticaretteki Rekabet Gücüne Göre Dondurulmuş Gıda Sanayi Sektörünün Değerlendirilmesi

Yazar: Berrin Taşkaya, Umut Gül, Şevket Kalanlar
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Uluslararası Tarım ve Ticaret
Özet
Bu çalışmada, açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler kavramı ve yöntemi kullanılarak Türkiye dondurulmuş gıda sektörünün dış ticarete konu mallar üreten alt dalları için mukayeseli analiz yapılmıştır. Çalışmada rekabet güçlerinin (RCA) belirlenmesinin yanı sıra, eğilimleri de belirtilerek statik bir analiz yerine, zaman içindeki değişimlerin yönünün belirlenmesi amacı güdülerek, gelecek döneme ilişkin de bir kestirimin yapılabilmesi sağlanmıştır. Çalışmada kullanılan veriler Türkiye İstatistik Kurumundan elektronik ortamda elde edilmiştir. Çalışmada metod kısmında belirtilen RCA indeksi formülü kullanılarak dondurulmuş gıda sektörü için yıllar itibari ile RCA değerleri hesaplanmıştır. Sonrasında yıllar itibariyle verilen bu RCA değerlerinin ortalaması alınarak, her dalın ortalama RCA değeri elde edilmiştir. Bu aşamada hesaplanan değişim katsayısı (CV) vasıtasıyla da sektörün ortalama RCA. değetl-ıvimvı dağılım karakteristiği belirlenmiştir. Bazı dallarda dönemsel olarak ihracat/ithalat rakamlarının çok düşük olması RCA endeksini ilgili yıllarda çok düşük gösterdiğinden değerlendirmenin daha sağlıklı olabilmesi için uygun ortalama ile hesaplanmıştır. Yapılan analizden hareketle; dondurulmuş gıda sanayi sektörünün alt sektör sınıflamasına göre RCA katsayılarında; dondurulmuş meyve ilk sırayı alırken dondurulmuş sebze alt dalı ikinci dondurulmuş sebze konserveleri son sırayı almıştır. Çalışmada RCA skorlarına göre ortalama skor değeri 50 ve üzerinde olanlar “Rekabet Gücü Yüksek’’ ki bu tanıma göre dondurulmuş ülkemiz meyve sektörü rekabet gücü yüksek bir sektör olarak belirlenmiştir. RCA skorları -50 den büyük, 50 den küçük olan sektörler “Rekabet Gücü Sınırda” ülkemiz dondurulmuş sebze sektörü ve dondurulmuş sebze konserveleri rekabet gücü sınırda sektörler olarak tespit edilmiştir. Rekabet gücü sıralamasının dikkat çekici bir sonucu; son beş yıllık eğilim incelendiğinde; dondurulmuş meyve sektöründe endeks azalma eğilimindedir. Dondurulmuş sebze sektöründe ise eğilim sabit ve dondurulmuş sebze konserveleri sektöründe artan bir endeks tespit edilmiştir. Çalışmada dondurulmuş gıda ürünleri; her bir gıda ürünü açısından RCA skorlarına göre ele alınmıştır. Dondurulmuş sebze sektörü, meyve sektörü ve dondurulmuş sebze konserveleri alt ürünlerinin her biri için RCA skorları hesaplanmış analiz edilerek Türkiye dondurulmuş gıda sektörünün dış ticarete konu mallar üreten alt dalları için mukayeseli analiz yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Dünya gıda ticareti, tarım ürünleri, gıda dış ticareti.

Araştırmayı İndir

Türkiye Dünya Piyasalarında Lİder Olduğu Ve Olabileceği 20 Gıda Ürünü

Yazar: Berrin Taşkaya, Umut Gül, Şevket Kalanlar
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Uluslararası Tarım ve Ticaret
Özet
Bu çalışmada Türkiye’nin dünya piyasalarında lider olduğu ve olabileceği 20 gıda ürünü belirlenmeye çalışılmıştır. Dünya üretiminde Türkiye’nin ilk sırada yer aldığı ürünler; fındık, kayısı, incir, ayva, kiraz ve mercimek olarak karşımıza çıkmakladır. Ayrıca karpuz, nohut, antepfıstığı, elma, ceviz, kuru soğan, zeylin, çay, arpa, çilek, üzüm, şeftali, şekerpancarı gibi ürünlerde ön sıralarda yer almakta olduğumuz belirtilmiştir. Tarımın GSMH’daki payı yıllar itibariyle düşüş göstermekle birlikte 1990 yılında %17,3 iken 2006 yılında %9,2’ye gerilemiştir. Tarım ürünleri ihracatımız ise yıllar itibariyle artış göstermiş ama genel ihracat içindeki payı giderek düşmüştür. 1990 yılında tarım ürünleri ihracatının genel ihracat içindeki payı %23 iken 2007 yılında bu oran %8,8 olarak gerçekleşmiştir.

Anahtar Kelimeler: tarım ürünleri, ihracat, dünya piyasaları

Araştırmayı İndir