Türkiye – Avrupa Birliği Dış Ticaret Yapısı ve Gümrük Birliğinin Türk Tarım Ürünleri Dış Ticaretine Etkileri

Yazar: Bahri Karlı, Abdülbaki Bilgiç
Yıl: 2004
Yayım Yeri: 6. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Uluslararası Tarım ve Ticaret
Özet: Türkiye, Gümrük Birliği anlaşması ile dünyanın en önemli ve etkili ekonomik birlikteliğin içerisinde yer almayı başarmıştır. Anlaşma, ülkemizin: rekabet gücünün artırılmasını, teknolojik gelişmenin hızlanmasını, yatırımların özendirilmesine yabancı sermaye girişinin artmasını ve yeni dış pazarlara açılmasını sağlamakladır. Ayrıca Gümrük
Birliği’nin bir başka temel özelliği dc bir ekonomik entegrasyon modeli olarak Dünya Ticaret Örgütü’nün uluslar arası ticarete getirdiği kurallar çerçevesinde yapılandırılmış olmasıdır. Türkiye’nin Gümrük Birliği sürecinde gerçekleştirdiği her çalışma taraf olduğu DTÖ üyeliğinden doğan yükümlülükleri ile örtüşmektedir. Gümrük Birliği anlaşmasının Türkiye’nin tarım ürünleri dış ticaretine etkileri incelendiğinde: ihracatın ithalatı karşılama oranı, ticaret yaratıcı ve ticaret saptırıcı etkisi ile işlenmiş tarım ürünleri kriterleri açısından ülkemizin olumlu veya olumsuz etkilendiğini süslemek zordur.
Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, Gümrük Birliği, Tarım

Araştırmayı İndir

Gap Bölgesi’nde Kaliteli İçme Suyu İçin Ödeme İstekliliğine Etki Eden Faktörler

Yazar: Güneş Eren, Abdülbaki Bilgiç,Bahri Karlı
Yıl: 2008
Yayım Yeri: 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Bursa
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet: Bu çalışmada, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ni (GAP) temsil etmek üzere Şanlıurfa, Gaziantep, Diyarbakır, Batman. Mardin ve Adıyaman’dan oluşan altı ile gidilerek 2000 adet hane ile sağlıklı içme suyu için ödeme istekliliğini belirlemeye yönelik anket çalışması yapılmıştır. Hanelerden toplanan anketler Koşullu Değerleme Metodu (KDM) ile değerlendirilerek, hanelerin sağlıklı, kaliteli içme suyu için aylık ortalama ekstra ödemek istedikleri fiyat belirlenmiş ve bu ödeme istekliliğine etki eden faktörler tespit edilmiştir. Hanelerin aylık olarak ortalama ödemek istediği miktar yaklaşık 6 YTL. olarak bulunmuştur. Bu fiyatın üzerine çıkıldıkça ödeme istekliliğinin azaldığı gözlenmektedir. Ödeme istekliliğini, hanenin aylık gelir seviyesi, hane reisinin eğitim durumu, hanelere sağlıklı su için teklif edilen fiyat, hanelerin damacana su tüketim durumu gibi değişkenler etkilemektedir. Bu sonuçlar ışığında, yerel yönetimlere uygulamaları gereken politikalarla ilgili olarak önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: GAP, Hane halkı, İçme suyu, Ödeme istekliliği.

Araştırmayı İndir

Factors Influencing On Cigarette Consumption In Turkey: A Double-Hurdle Censored Model With Pooled Data

Yazar: Abdifatah Ali, Abdulbaki Bilgiç
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Diğer
Özet
Smoking is one of the most serious problems in the world. It is the cause of deaths of about six million people annually and one of the main reasons for development of dangerous diseases, such as lung cancer, diabetes or cardiovascular diseases. Many countries introduced and implemented different ideas that curb the consumption and supply of tobacco products. Turkey is one of the high cigarette consuming countries globally. Among men, smoking related diseases are the most common cause of death. Economically, 20 million smokers spend $20 billion annually on tobacco products in Turkey resulting in four times the annual budget of Ministry of Health. This consumption rate is due to a number of factors. As such, this research seeks to identify and analyse the factors influencing the likelihood of cigarette consumption and its consumption levels in Turkey using the double-hurdle type models (e.g., conventional double-hurdle and its generalization model: the inverse hyperbolic sine double-hurdle model) with data from 2008 to 2012 of Global Adult Tobacco Survey (GATS). A number of factors such as age, education, income level, gender and other household and household head-related factors have been identified. Marginal effects of factors on each stage derived with their standard errors. The price elasticity of demand was also derived. Most of household-head and household-related factors are identified as statistically significant and thus influence both the likelihood of tobacco consumption and the consumption levels. The year difference was found to be statistically significant, indicating the accomplishment of the government toward the curbing of tobacco.
Keywords: Tobacco, consumption, factor, double huddle.

Araştırmayı İndir

Factors Affecting The Students’ Environmental Awareness, Attitudes And Behaviors In Ondokuz Mayıs Unıversity, Turkey

Yazar: Mehmet Bozoğlu, Abdulbaki Bilgiç, Bakiye Kılıç Topuz, Yüksel Ardalı
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Yayım ve Haberleşme
Özet
This study aimed to determine the students’ environmental awareness, attitude and behavior levels and factors influencing their environmental awareness, attitude and behavior. A face-toface survey with 621 candidate graduate students in the Ondokuz Mayis University was used to collect the data. The environmental awareness, attitude and behavior were determined by the students’ assessments based on a five-point Likert scale. The ordered probit procedure was used to determine factors affecting the students’ environmental awareness, attitudes and behaviors. The study reveals that the candidate graduate students’ environmental awareness, attitude and behavior are found to be high. The probit models showed that both environmental attitude and behavior were influenced by the environmental education and information factors, while the socio-demographic factors generally have important impacts on the students’ environmental awareness as expected. While the variables of gender had the highest impacts on the students’ environmental awareness, both awareness and curiosity levels towards environmental news had the highest influences on the students’ environmental attitude and behavior, respectively.
Keywords: Environment, awareness, attitudes, behavior, ordered probit, Turkey

Araştırmayı İndir

Estimating Price Volatility Transmission Between World Crude Oil And Selected Food Commodities: A Bekk Approach

Yazar: Osman Damba Tahidu, Abdulbaki Bilgiç, Tamer Işgın
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
The current global food insecurity can partly be attributable to price fluctuations between current energy demands and food commodities in the world market. These fluctuations affect planning process at various levels of national development in each country. But the fundamental cause of these fluctuations is the volatility of oil prices in the world market, leading to more frequent extreme agricultural commodity price swings. Based on FAO sources, volatility refers to the variations in economic variables over time. This is because agricultural commodity prices have been well affected by energy, mostly crude oil, prices through chains of productions and transportation costs, while food prices have been affected by energy prices through processing and transportation costs with present high commodity prices. This paper seeks to quantify the behaviour and extent of oil price and selected food commodity price volatilities using a multivariate-GARCH model, specifically, the BEKK and the DVECH parameterization of the multi-GARCH model to analyse the transmission effect (e.g., the degree) between the crude oil and commodities during 1990-2015. Monthly data on prices were from the Department of Labour Statistics of USA and the World Bank spanning from 1990 to 2015. To understand the source of price volatility between the two groups and exploring ways to reduce volatility are very important for securing food and its stability for future planning. The paper will further use real price returns or demeans for normalization. Initial empirical results are expected to show significant volatility transmission effect between crude oil and the food commodities especially among lagged returns.
Keywords: Crude oil, agricultural commodities, prices, volatility, Multivariate GARCH

Araştırmayı İndir

Tarımsal Danışmanlık Hizmeti İçin Ödeme İstekliliğini Etkileyen Faktörlerin Analizi: Erzincan İli Örneği

Yazar: Ayşe Sezgin, Abdulbaki Bilgiç, Okan Demir
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Yayım ve Haberleşme
Özet
Tarımsal danışmanlık hizmeti için çiftçilerin ödeme istekliliğini etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacı ile Erzincan ilinde 110 çiftçi ile anket çalışması yapılmış ve veriler R paket programında Double Bounded Logit/Probit Model kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre tarımsal danışmanlık hizmeti için çiftçilerin yıllık ödeme istekliliğini teklif miktarı ve üreticinin yaşı olumsuz yönde etkilediği belirlenmiştir. Sosyal güvenceye ve tarım dışı gelire sahip olma durumu ve işinde verimliliği arttırmayı amaçlama durumlarının ise olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre tarım sektörünün sürekli ve düzenli gelir sağlanabilen bir faaliyet kolu haline getirilmesine yönelik strajesilerin uygulanması ve geliştitilmesi gerekmektedir. Ayrıca Tarımsal Araştırma Kuruluşları başta olma üzere üniversiteler ve diğer ilgili kurumların sahada verimlilik artışı sağlayacak çalışmalara ağırlık verilmesi de oldukça önemlidir. Diğer önemli bir husus ise tarım sektöründe genç nüfusun arttırılmasına yönelik tarımsal destekleme politikalarının uygulanması önem arz etmektedir.
Anahtar Kelimeler: Tarımsal danışmanlık, ödeme istekliliği, Double Bounded Model,Erzincan

Araştırmayı İndir

Türkiye’de Hanelerin 2002-2013 Döneminde Süt Ve Süt Ürünleri Türleri Tüketim Harcamalarına Etki Eden Faktörlerinin Havuz Verileri İle Çok Terimli Tobit Model Yardımı İle Analizi

Yazar: Mustafa Terin, Abdulbaki Bilgiç, İrfan Okan Güler, Fahri Yavuz
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Çalışmada, çok değişkenli Tobit modeli yardımı ile Türkiye’de 2002-2013 döneminde gerçekleşen sosyo ekonomik ve yapısal değişmenin süt ve süt ürünleri türleri harcamalarına ne şekilde etkilediği ve yıllar itibariyle bir değişmenin söz konusu olup olmadığını belirlenmeye çalışılmıştır. Veriler 2002-2013 yıllarını kapsayacak şekilde 12 yıllık havuzlamış, TÜİK hane halkı bütçe anketlerinden derlenmiştir. Süt ve süt ürünleri türleri harcamaları başta süt olmak üzere peynir, yoğurt ve diğer süt ürünleri, yumurta, tereyağı ve diğer yenilebilir hayvansal kaynaklı katı yağlar, margarin ve diğer yenilebilir bitkisel sıvı yağlar ve zeytinyağı olmak üzere altı temel guruba ayrılmıştır. Hane reisine ait birçok sosyo-demografik ve ekonomik faktörün süt ve süt ürünleri türleri harcamalarını etkilediği tespit edilmiştir. Örneğin hane reisi erkek olanların, hane reisi kadın olanlara göre süt, margarin ve diğer yenilebilir bitkisel sıvı yağlar ile zeytinyağı tüketim harcaması miktarı sırasıyla 2.1 TL, 0.8 TL ve 0.5 TL daha azdır. Hane reisinin yaşının bir yıl artması süt, peynir-yoğurt ve diğer süt ürünleri ile margarin ve diğer yenilebilir bitkisel sıvı yağlar tüketim harcamasını arttırırken, yumurta ve zeytinyağı tüketim harcamasını azalttığı belirlenmiştir. Gelir artışı tüm ürünlere yapılan tüketim harcamasını arttırırken, en fazla tüketim harcaması artışı peynir- yoğurt ve diğer süt ürünleri grubunda gerçekleşmiştir.

Anahtar Kelimeler: Çok Terimli Tobit, süt ve süt ürünler, harcama, havuz veri, Türkiye.

Araştırmayı İndir

Türkiye’de Pamuk Arzını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi Ve Pamuk Arzında 2023 Vizyonu

Yazar: Nihat Küçük, Abdulbaki Bilgiç
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Pazarlama
Özet
Bu çalışmada, zaman serileri modelleriyle stratejik öneme sahip pamuk arzının pamuk fiyatıyla birlikte diğer ekonomik faktörlere gösterdiği tepkilerin belirlenmesinin yanı sıra, kısa ve uzun dönem dengelerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Yine zaman serileri analizi kullanılarak önümüzdeki on yılın (2014-2023) politika değişikliklerinin, ekonomik gelişmelerin ve krizlerin şok etkileri dikkate alınarak pamuk ekim alanları, pamuk üretim miktarları, pamuk verimi, pamuk fiyatı ve alternatif ürün olarak buğday ile mısır fiyatları için projeksiyonlar hesaplanmıştır. Bu dönemde oluşturulmuş tüm iktisadi değişkenlerin yapısal kırılmaları dikkate alınarak her bir değişkene ait zaman serisine birim kök testleri uygulanmıştır. Durağan hale getirilen serilere ARIM Amodelleri uyarlanmış ve seçilen model vasıtasıyla öngörülerde bulunulmuştur. ARIMA modellerinde gecikme sayılarının belirlenmesi ve nihai model seçimi için AIC ve SBC bilgi kriterlerinden yararlanılmıştır. Son olarak pamuk, mısır ve buğday arz miktarları VAR modelleri yardımıyla analiz edilmiştir. Gecikme sayıları ve diğer zorunlu testler ortaya konularak pamuk arz miktarının yalnız başına modellenmesi, mısır ve buğday arz miktarlarının da VAR sistemi içinde çözülmesi Granger nedensellik testleri yardımı ile gerçekleştirilmiştir. Model tahminleri testler doğrultusunda yapılmıştır. Pamuk arz modelinde: pamuğun kendi fiyatı, gecikmeli fiyatı, buğdayın fiyatı ve kukla değişkeni olarak GAP’ın etkisi istatistikî olarak önemli bulunurken, diğer bir kukla değişken olan pamuk desteklemeleri istatistikî açıdan önemli bulunmamıştır.

Anahtar Kelimeler: Pamuk arzi, zaman serileri analizi, ARIMA, VAR, pamuk politikası

Araştırmayı İndir

Tra1 Bölgesinde Süt Üretim Düzeyinde Rol Oynayan Faktörlerin Stokastik Sınır Modeli Ve Kesir Logit/Probit Modelleri Yardımı İle Belirlenmesi

Yazar: Emine Aşkan, Vedat Dağdemir, Abdulbaki Bilgiç
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Araştırma Yöntemleri
Özet
Türkiye’de yıllık süt üretimi yaklaşık 17 milyon ton civarındadır. Ortadoğu ve Kuzeydoğu Anadolu Bölgelerinde süt üretimleri sırasıyla 1 milyon ton ve 2,25 milyon ton düzeyindedir. TRA1 bölesinde bulunan Erzurum, Erzincan ve Bayburt illerinde 2014 yılı itibariyle süt üretimi yaklaşık 0,85 milyon ton olarak gerçekleşmiş ve Türkiye süt üretiminin yaklaşık %5’ni sağlamıştır. Bu iller geniş çayır ve mera alanına sahip olmasına karşın, yıllın yarısının kış olması, ekstansif tarımın bölgede hâkim olması, soğuk süt zincirinin yerinde ve zamanında bir pazarlama kanalı olarak yaygın olmamasından dolayı süt üretim miktarı istenilen seviyededeğildir. Bu bağlamda; bu üç ilde süt üretiminde bulunan tarımsal işletmelerde stokastik sınır modeli kullanılarak etkinlik değerleri elde edilmiş ve daha sonra kesir logit ve probit modelleri kullanılarak etkinlik değerlerine etki eden işletme ve işletmeciye ait sosyo-demografik faktörler belirlenmiştir. Stokastik frontier modelinde translog üretim modeli Cobb-Douglas üretim modeline dönüştüğü test sonucunda belirlenmiş ve bu üretim modelinde ölçek esnekliği 1’den büyük belirlenerek ölçeğe göre artan getiri olduğu saptanmıştır. Dolayısıyla, faktör artış oranı süt üretim artış oranın altında olduğu ve yetersiz kaldığı durumu göstermektedir. Ayrıca etkinliğe etki eden sosyo-demografik faktörlerin çoğunluğu istatistiki açıdan önemli bulunmuştur. Bu faktörlerin birim etkileri kesir logit/probit modelinden türetilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Stokastik Sınır Modeli, Kesir Logit/Probit, TRA1 Bölgesi, süt üretimi

Araştırmayı İndir

Bireylerin Et Tercihini Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma (Erzurum Merkez İlçe Örneği)

Yazar: Rüveyda Kızıloğlu, Abdulbaki Bilgiç
Yıl: 2016
Yayım Yeri: 12. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
21.yüzyılda nüfusun hızla artması ve buna karşılık doğal kaynaklarda yaşanan azalma; toplum sağlığının korunması ve geliştirilmesi noktasında, yeterli ve dengeli beslenmenin önemini her geçen gün daha da artırmaktadır. Bütün dünyada olduğu gibi Türkiye’de de hayvansal gıdalar içerdiği protein miktarı itibarıyla, artan nüfusun yeterli ve dengeli beslenmesi ile gelecek nesillerin bedensel ve zihinsel açıdan sağlıklı bireyler olarak yetişmesinde önemli bir yere sahiptir. Araştırmada Erzurum merkez ilçelerdeki bireylerin et tercihini (sığır-dana eti, koyunkuzu eti, balıketi ve tavuk eti) belirleyip tercihi etki eden faktörleri ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaç için merkez ilçelerdeki 384 bireyle görüşülecektir. Et tercihlerini belirlemede sığır-dana eti, koyun-kuzu eti, balıketi ve tavuk eti diye 4 kategori oluşturulmuş multivariate probit model ile etkileyen faktörler ortaya konulmuştur. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda, et sektöründe yer alan karar vericilerin et çeşitlerin de etin hijyen, tazelik ve güvenli olmasına dikkat ettiğini göz önünde bir daha bulundurması gerekmektedir. Araştırma sonucunda istatistiki olarak rakip malların fiyatların ürünü seçmede etkili olduğu ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Kırmızı et, kanatlı eti, balıketi, tüketim, tercih, Erzurum

Araştırmayı İndir