Gıda Maddeleri Üretimi ve Tüketiminde Denetim Hizmetleri Etkinliğinin Değerlendirilmesi (Tokat İli Örneği)

Yazar: A.Ahmet Yücer
Yıl: 2002
Yayım Yeri: 5. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Erzurum
Konu: Tarım ve Tarıma Dayalı Sanayi
Özet: Türkiye’de gıda mevzuatı son yıllarda hızla yeniden düzenlenmiş ve AB’ne uyumlu hale getirilmiştir Gıda maddelerinin üretim ve tüketim aşamalarında denetini görevi Tarım ve Sağlık Bakanlıklarına verilmiş, belediyelerin görevlen azaltılmıştır. Ancak her iki bakanlık da çeşitli nedenlerle (nitelikli personel ve laboratuvar imkanlarının yetersizliği vb.) denetim görevini tam olarak yerme getirememektedirler. Bu nedenle de gerek halk sağlığında gerekse ihracatta çeşitli sorunlarla karşılaşılmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Gıda maddeleri üretimi, Tokat

Araştırmayı İndir

Avrupa Birliği’ne Uyum Sürecinde Türkiye’nin Kırsal Kalkınma Politikası ve Yükümlülükleri

Yazar: Bülent Gülçubuk, Ertan Karabıyık

Yıl: 2002

Yayım Yeri: 5. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Erzurum

Konu: Kırsal Kalkınma

Özet
Siyasi bir birliğe adım atmış bulunan Avrupa Birliği (AB)’nde kırsal ve kentsel bölgeler arasında oluşan dengesizlikleri giderme yolunda izlenen politika AB’nin kırsal kalkınma politikasının esasını oluşturmaktadır. AB’nde bugünkü anlamıyla kırsal kalkınma, 1987’de kabul edilen “Avrupa Tek Senedi” ve bunu takiben 1992 yılı sonuna kadar bir Tek Pazar oluşturma hedefleri sonucunda şekillenmeye başlamıştır. Bu doğrultuda, Ortak Tarım Politikası (OTP) kapsamında olan yapısal politikalar çok boyutlu bir kırsal kalkınma politikasına dönüşmeye başlamıştır.
Kırsal kalkınma ile ilgili olarak Türkiye’yi yakından ilgilendiren ve AB’nin 2010 yılına kadar gerçekleşmesi planlanan genişleme sürecinde ortaya çıkabilecek sorunları da kapsayan yeni bir reform planı 1997’de Konsey’e sunulmuştur. Yapısal fonlardaki uygulamayı esas alan ve kırsal kalkınmaya yönelik politikalarını içeren reform çerçevesinde, 5 temel hedef belirlenmiş ve bu hedeflere ulaşabilmek için hangi fonların araç olarak kullanılacağı belirlenmiştir. Gündem 2000 olarak bilinen reform planı çerçevesinde, kırsal kalkınma politikasında önemli yenilikler gündeme getirilmiştir.
AB’nde kırsal kalkınma konusundaki gelişmeler Türkiye’yi etkilemektedir. Çünkü, AB ile Türkiye arasında imzalanan Katılım Ortaklığı Belgesi’nde Türkiye için “tarımsal ve kırsal kalkınma politikalarında AB müktesebatına uyum hazırlıklarının tamamlanması” gerekir, denilmektedir. Bu çerçevede, OTP’nin “Ortak Tarım ve Kırsal Kalkınma Politikası” olarak değişmeye başladığı dikkate alındığında, Türkiye’nin de kırsal kalkınma politikalarına özel bir önem vermesi gerekmektedir.
Bu bildiride, Türkiye’deki kırsal kalkınma politikaları, yaklaşımları ve çalışmaları ile AB’nde özellikle 1990 sonrası gündeme gelen kırsal kalkınma kavramındaki değişmeler, yaklaşımlar ve oluşumlar ile hedeflerin incelenmesi amaçlanmıştır. Bunun için Türkiye’deki kırsal kalkınma konusundaki yasalar, uygulamalar ve yayınlardan yararlanılmıştır. Yöntem olarak incelenen yasaların yorumlanması, kaynakların çeşitli açılardan değerlendirilmesi ve sentezlenmesi ile Türkiye-AB arasında uygulamalar açısından ilişkiler kurulması esas alınmıştır.

Anahtar kelimeler: Kalkınma, Kırsal Kalkınma, Avrupa Birliği, Ortak Tarım Politikası

Araştırmayı İndir

Avrupa Birliği Üyesi Ülkelerde ve Türkiye’de Ekolojik Tarım ve Danışmanlık Hizmetleri

Yazar: Orhan Özçatalbaş
Yıl: 2002
Yayım Yeri: 5. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Erzurum
Konu: Tarımsal Yayım ve Haberleşme
Özet: Avrupa’da ekolojik tarım !900’lenn haclarında başlamıştır Birçok işletme ekolojik tarım faaliyetine 1960’larda başlamış ve bu faaliyet devlet yardımlarıyla desteklenmiştir. Avrupa, Kuzey Amerika ve Japonya’da ekolojik Ürün talebinin artması nedeniyle Türkiye gibi pek çok ülke bu gelişmelerden etkilenmiştir Hemen tüm Avrupa ülkelerinde 1990’lardaıı itibaren çok hızlı bir gelişme izlenmiştir. Avrupa Birliği üyesi ülkelerde ekolojik tarıma yönelik danışmanlık hizmeti veren en önemli birimler özel danışmanlık birimleri (%38 I) ve üretici organizasyonları (%26.2) ve tarım bakanlıklarıdır (% 19). Buna karşılık Türkiye’de ekolojik ürün üretiminin hemen hemen tamamının dış pazarlar için yapılmış olması nedeniyle, ekolojik tarıma yönelik danışmanlık hizmeti sunan en önemli birim yabancı ihracatçı firmalardır Ayrıca Tarım ve Köy işleri Bakanlığı, üniversiteler ve Ekolojik Tarım Organizasyonu Derneği (ETO) ile iş birliği içinde danışmanlık hizmeti vermektedir. Orta ve uzun vadede Türkiye’de ekolojik ürün iç pazarının büyüyeceği dikkate alınarak, Avrupa Birliği üyesi ülkelerde olduğu gibi Türkiye’de de birden fazla ve farklı birim tarafından danışmanlık hizmetlerinin verilmesi uygun olacaktı
Anahtar Kelimeler: Ekolojik Tarım. Danışmanlık Hizmeti, Avrupa Birliği, Türkiye

Araştırmayı İndir

Misi Kırsal Kalkınma Projesi” nin Koşullu Değerleme Yöntemiyle Çevresel Etkilerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma

Yazar: Serkan Gürlük
Yıl: 2002
Yayım Yeri: 5. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Erzurum
Konu: Kırsal Kalkınma
Özet: Sanayi devrimi, uzun dönem de kentsel alanlarda refah artışlarına, kırsal alanlarda ise refah azalmalarına neden olmuştur. Doğa ile iç içe yaşayan yoksul kırsal toplumlar, doğal kaynakları aşırı bir şekilde tüketmeye ve yok etmeye başlamıştır. Doğal kaynaklar üzerindeki baskıyı azaltmak ve kırsal kesimin refah düzeyini yükseltmek için kırsal alanların kalkınmasına sistematik bir yaklaşımla, “kırsal kalkınma projeleri” geliştirilmiş ve özellikle gelişmekte olan ülkeler tarafından gündeme alınmıştır. Ancak kırsal kalkınma projeleri finansal ve sosyal açıdan belirli faydalar sağlamasına rağmen bazı çevresel maliyetler yaratmaktadır. Bursa ili, Güney Marmara Bölgesi gelişmiş bir ekonomik yapıya sahip olmasına rağmen, kent merkezine oldukça yakın Misi Yerleşimi, sosyo-ekonomik açıdan oldukça zayıf bir köydür Misi Köyü, doğal güzellikleri, tarihi yapısı ve kültürel değerleri ile de rekreasyonel bakım dan oldukça değerli bir yerleşimdir. Bursa Büyükşehir Belediyesi, bölgenin refah düzeyini yükseltmek ve Misi Köyü’nün doğal ve tarihi dokusunu korumak amacıyla “Misi Köyü Kırsal Kalkınma Projesini hazırlamaya karar vermiştir. Bu çalışmada, bölge halkının ödemeye razı olma isteğine bağlı koşullu değerleme yöntemi kullanılarak projenin tahmini çevresel maliyetleri 223 602 USD olarak hesaplanmıştır. Bulunan bu değer ile projenin Fayda/Masraf analizinde azalma olacağı, ancak projenin yapılabilirliğini engellemeyeceği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kırsal Kalkınma, Çevresel Değerleme, Koşullu Değerleme Yöntemi

Araştırmayı İndir

Kırsal Kesimde Kadınlar Arası Yardımlaşma ve Bunu Etkileyen Faktörler Üzerine Bir Araştırma (Niksar Ovası Örneği)

Yazar: A.Ahmet Yücer, Nurettin Yıldırak
Yıl: 2002
Yayım Yeri: 5. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Erzurum
Konu: Kırsal Kalkınma
Özet: Bu araştırma, Niksar Ovasında tarım sal liretim yapan kadınlar arasında yardımlaşma düzeyi ile bunu etkileyen faktörlerin saptanarak kadınlara yönelik çalışma yapacak olan kuruluşlara ışık tutması am acı ile yapılmıştır. Araştırma verileri 113 kadından anket yoluyla elde edilmiştir. Araştırmada yaş, eğitim düzeyi, aile işgücü varlığı, işletme ölçeği ve ev işlerinde teknoloji kullanım düzeyinin yardımlaşma düzeyini etkilediği saptanmıştır. Aile başkanlarının ev işlerinde eşlerine çok düşük düzeyde yardım ettikleri, komşu kadınlar arasında yardımlaşmanın ise ekmek yapımında ve çapa işlerinde yoğunlaştığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Karşılıklı yardımlaşma, işbirliği, dayanışma, kırsal sosyoloji

Araştırmayı İndir

Mısır Üretiminin Kahramanmaraş’ta Benimsenmesi ve Yayılmasını Etkileyen Faktörler

Yazar: İsmet Boz, Cuma Akbay, Enver Orhan
Yıl: 2002
Yayım Yeri: 5. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Erzurum
Konu: Tarımsal Yayım ve Haberleşme
Özet: Bu çalışına mısır üretiminin Kahramanmaraş’taki tarım işletmelerinde benimsenmesi ve yayılması üzerine etki eden sosyoekonomik faktörler ve iletişim davranışlarını incelemektedir Araştırmanın denekleri ilde belirlenen 10 köyden tabakalı örnekleme yöntemiyle seçilen 264 çiftçiden oluşmuştur Araştırmanın bağımlı değişkeni benimsemeyenler, erken benimseyenler ve geç benimseyenler olarak kodlanmıştır. Açıklayıcı değişkenler Rogers’ın konuyla ilgili genellemelerinden ve önceki çalışmalardan derlenmiştir Belirlenen uç benimseme kategorisini, seçilen sosyoekonomik özellikler ve iletişim davranışları yönünden karşılaştırmak için khi-kare bağımsızlık testi kullanılmıştır Bağımlı değişken ve açıklayıcı değişkenler arasında her hangi bir modelin var olup olmadığım açıklamak için sıralı probıt modeli kullanılmıştır Araştırma bulguları, mısır üretimim erken benimseyen çiftçilerin daha yüksek eğitim düzeyine, daha büyük işletmelere, daha yüksek gelire, daha çok sulanabilir araziye ve daha çok traktöre sahip olan çiftçiler olduğunu göstermiştir. Erken benimseyen çiftçiler daha çok kireci kullanmakta ve daha çok tarımsal yatırım yapmaktadır İletişim davranışlarından en yakın şehre seyahat etme sıklığı, fıkır önderliği ve yayım elemanlarıyla görüşme sıklığı, mısır üretiminin erken benimsenmesi üzerine etkili olmuştur.
Anahtar Kelimeler: Mısır üretimi, Kahramanmaraş

Araştırmayı İndir

Kadının Kırsal Kalkınmadaki Yeri: GAP Örneği

Yazar: Aygül Fazlıoğlu
Yıl: 2002
Yayım Yeri: 5. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Erzurum
Konu: Kırsal Kalkınma
Özet: Bölgede mey damı gelen ekonomik büyüme ve sosyal değişim kadın ve erkeği eşit derecede etkilememekle ve hane içindeki kalkınma etkileri de eşit paylaşılmamaktadır. Cinsiyetler arası eşitsizlikten olumsuz etkilenen kadınlar, GAP Bölgesi’nin kırsal yerleşimlerinde çeşitli sosyal ağlar oluşturarak bir taraftan köy içi bilgi dolaşımını sağlamakta ve gündelik yaşamın sürdürülmesinde etkin rol oynamakta, diğer tat aftan daha iyi yaşam sürmesine yol açacak uygun araç ve gereçleri tanımamakta ve/veya kullanamamakta dolayısıyla da modernleşme surecinin kenarında kalmaktadır. Öyle ki kadınlar erkeklere göre yönetim ve karar alma süreçlerine daha az katılmakta, temel sağlık ve eğitim hizmetlerinden daha az yararlanmakta, gelir kaynaklarına ulaşmakta güçlük çekmekte ve teknolojiden daha az yararlanmaktadır Bölgede kırsal alanda yüksek düzeydeki topraksızlığın, az topraklı lığın ve küçük aile işletmelerinin yaygın olması ve çok çocuk sahipliği kadının iş yükünü artırmaktadır Kadınlar daha çok domestik rollere ve erkeğe bağımlı dezavantajlı bir grup olarak yaşamını idame ettirmekle birlikte son zamanlarda Bölgede meydana gelen ekonomik büyüme ve sosyal değişme sonucu kadınların mevcut durumlarında gözle görülür iyileşmeler kaydedilmektedir Ayrıca kadını özne kabul eden projeler ve programlar hayata geçmeye başlamıştır
Anahtar Kelimeler: Kırsal kalkınma, toplumsal cinsiyet rolleri (gender), katılım, eşitlik ve hizmetlere erişim

Araştırmayı İndir

Harran Ovası’nda Sebze Üretimi ve Tarımsal Yayım Sorunlar

Yazar: Yaşar Aktaş, A.Yıldız Pakyürek, Nurcan Hacıalibeyoğlu
Yıl: 2002
Yayım Yeri: 5. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Erzurum
Konu: Tarımsal Yayım ve Haberleşme
Özet: En çok yetiştirilen ve tüketilen üç sebze türü yetiştiriciliğindeki üretim tekniği, işletme ekonomisi, üreticilerin tarımsal kuruluşlar ile ilişkileri ve bunlarla ilgili çözüm önerilerinin belirlenmesi amacı ile bu araştırına gerçekleştirilmiştir Araştırma varsayımı şöyledir “Sebze üretimi bir çalışma alam olarak benimsenip program geliştir ilmedi günden yayım çalışmaları, bu alandaki kamu, özel sektör ile işbirliği içinde ve yetiştiricilerin var olan sorunlarına yönelik (talebe yönelik) olarak yürütülmemektedir. Bu nedenle yetiştiricilerin üretim tekniği yöntemlerinde eksiklik vardır ” Eldeki verilere göre Harran Ovası’nda en yoğun sebze üreten 5 köy araştırma alanı olarak seçilmiştir Gayeli örneklemeyle 5 köyde seçilen 48 denekle, 2001 yaz aylarında anket yapılmıştır Üretim tekniği kapsamında, sebze yetiştirme nedeni, sulama yöntemi, gübre kullanımı, toprak analizi; işletme ekonomisi çerçevesinde yetiştiricilerin, ürünleri nerede ve neden orada pazarladığı, birim alandan sebze üretimini nasıl artırmayı düşündükleri gibi konular araştırılmıştır Ayrıca, tarımsal kuruluşlara üyelik durumu, Tarımsal Yayım örgütü ile ilişkileri gibi sorular ele alınmıştır. Sonuç olarak deneklerin örgütsüz ve işletmelerinin küçük olduğu, üretim tekniği konusundaki çalışmaların yetersiz ve işletme ekonomisi yayımının hiç yapılmadığı belirlenmiştir. Sebze üretiminde var olan sorunların çözümü için kamu, özel sektör, üretici, meslek örgütleri ve medyanın bir araya gelerek Tarımsal Yayım hizmetini bir “ Tarımsal Yayım ve Araştırma Komisyonunda ” örgütlemeleri, yetiştiricilerin var olan sorunlarına yönelik çalışma yapılması önerilmiştir. Böylece sınırlı olan insan ve maddi kaynaklardan daha verimli yararlanılabilecek, çalışmalar tek elden yönetilip yürütülebilecektir Ayrıca, birim alanda verimin yükselmesi, pazarlama olanaklarının iyileştirilmesi ile küçük üreticilerin ekonomik ve toplumsal yapıları göreli düzelebilecektir. Ancak bu amaçların gerçekleşebilmesi için komisyon, erek kümenin komisyona katılımını sağlaması, kendilerini örgütleyebileceği ortamı yaratması ve güdülemesi önerilmiştir
Anahtar Kelimeler: Sebze yetiştiricileri, Üretim tekniği ve İşletme Ekonomisi Tarımsal Yayımı

Araştırmayı İndir

Dünya’da ve Türkiye’de Kırsal Turizm

Yazar: İ.Bülent Gürbüz, A. Orkun Erol, Orhan Yavuz
Yıl: 2002
Yayım Yeri: 5. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Erzurum
Konu: Kırsal Kalkınma
Özet: Ülke gelirleri içerisinde önemli yer tutan turizm dünyada son yıllarda bazı değişimlere sahne olmuştur. Dünyadaki yeni turizm trendleri tarih, sağlık, kültür, kırsal turizm yönünde gelişmektedir. Bu tarz kaynaklara sahip Ülkelerin bu durumdan daha çok faydalanacakları açıktır. Türkiye bu ülkelerden bir tanesidir. Bu çalışmada dünyada ve ülkemizde kırsal turizmin önemi üzerinde durulacaktır.
Anahtar Kelimeler: Turizm, Kırsal Turizm

Araştırmayı İndir

Tarımsal Yayımda Yeni Yaklaşımlar ve Tarımsal Danışmanlık

Yazar: İ. Bülent Gürbüz, A. Orkun Erol
Yıl: 2002
Yayım Yeri: 5. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Erzurum
Konu: Tarımsal Yayım ve Haberleşme
Özet: Türkiye’de gıda san ayin in gelişimi ve rekabetin artmasının yanı sıra kamu yayımın da yaşanan finansman sorunları nedeniyle bu hizmet ağırlıklı olarak özel sektör tarafından yürütülmektedir. Günümüzde kamu kuruluşları denetim hakkı kendilerinde olmak kaydıyla, çeşitli hizmetlerin yürütülmesini danışmanlık firmalarına vermişlerdir. Bu uygulama öncelikle kamu sektörü uygulamalarının daha yaygın ve etkin yürütülmesinin yanı sıra, birçok sosyal ve ekonomik faydanın gerçekleşmesinde önemli bir etken olmuştur.
Anahtar Kelimeler: Tarımsal Yayım, Tarımsal Danışmanlık

Araştırmayı İndir