Antalya İlinde Tüketicilerin Balık Tüketimi ve Satınalma Tercihlerinin Analizi

Yazar: Burhan Özkan, Selim Adem Hatırlı, İbrahim Yılmaz, Erdoğan Öztürk, Ali Rıza Aktaş
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Bu çalışmada Probit modeli kullanılarak Antalya ilinde yaşayan ailelerin balık tüketim ve satın alma tercihlerini etkileyen başlıca sosyo-ekonomik faktörlerin analizi amaçlanmıştır. Bu amaçla Antalya kent merkezinde hane halkları ile yapılan anketlerden elde edilen veriler kullanılarak Probit modeli tahmin edilmiştir. Araştırma sonucunda, araştırma bölgesinde ailelerin ortalama aylık geliri, harcamaları ve gıda harcamaları ve bu harcamaları içinde balık harcamasının payı ve balık tüketim miktarları hesaplanmıştır. Ayrıca, hane halklarının balık satın alma davranışları ve bu davranışlara etki eden faktörler de ortaya konulmuştur. Probit modelinde modelin iyilik uyum ölçüsü olarak Olabilirlik Oran İndeksi Kullanılmış ve İndeksi Değeri %9 olarak belirlenmiş olup modelin uyumunun iyi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Olabilirlik Oran Test istatistiği (LR), balık tüketim tercihini ortaya koymak için modele dahil edilen değişkenlerin katsayılarının tamamının %10 önem düzeyinde anlamlı olduğunu ifade etmektedir. Kullanılan modelin başarı ölçütleri olarak Maddala ve Mcfaddan belirlilik katsayıları (R~) 0.30, Mcfaddan belirlilik katsayısı 0.35 olarak tahmin edilmiştir

Araştırmayı İndir

Ailelerin Et Tüketimleri Üzerine Bir Araştırma: Tokat İli Örneği

Yazar: Orhan Gündüz, Kemal Esengül, Ziya Gökalp Göktolga
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Araştırmada, Tokat ilinde yaşayan 138 adet hane halkından anketlerle elde edilen veriler yardımıyla et tüketimleri incelenmiştir. Aileler üç farklı gelir grubu ile incelenmiştir. Aileler ortalama 4.45 kişiden oluşmakta, ortalama aylık gelirleri 1065 YTL ve bu gelirin yaklaşık %25’ini gıda harcamalarına ayırmaktadırlar. Ailelerin et tüketim değerleri, gıda harcamaları içerisinde ikinci sırayı almaktadır. Et tüketimi içerisinde ise kırmızı et tüketim değeri oldukça yüksektir. Ailelerin et tüketimlerini etkileyen faktörlerin önem derecelerini ortaya koyabilmek için regresyon analizi yapılmıştır. Et tüketimlerini en iyi açıklayan denklem logaritmik fonksiyondur. Analiz neticesinde: Kırmızı et tüketiminin: kırmızı et fiyatı, kanatlı et fiyatı, hanelerin aylık geliri, hanelerin aylık gıda harcama tutarları, hanedeki kişi sayısı ve aile reisinin eğitiminden, Kanatlı eti tüketiminin ise: kanatlı et fiyatı, kırmızı et fiyatı, hane halkının aylık geliri, hanedeki toplam kişi sayısı değişkenleri tarafından etkilendikleri belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Kırmızı Et, Tavuk Eti, Harcama, Tüketim, Tokat.

Araştırmayı İndir

İşlenmiş Et Ürünlerinde Gıda Güvenliği Açısından Tüketici Davranışının Analizi

Yazar: M.Ömer Azabağaoğlu, Gökhan Unakıtan, Celal Demirkol
Yıl:2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Bu çalışmanın amacı işlenmiş et ürünlerinde tüketicilerin hem markaya hem de perakendeciye karşı güveninin analiz edilmesi ve gıda güvenliği açısından tüketicilerin bilinç düzeylerinin ölçülmesidir. Bu bağlamda İstanbul ilinde 483 tüketici anketi yapılmıştır. Yapılan analizler doğrultusunda tüketicilerin işlenmiş et ürünü markalarına olan güven dereceleri ve markalar arasında güvenirlilik açısından anlamlı bir fark olup olmadığı test edilmiştir. Kıyma ve parça et satın almada modern gıda perakendecilerine olan güvenin kasaplara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir Salam sosis ve sucuk gibi işlenmiş et ürünlerinde yine modem perakendecilere olan güvenin bakkallara ve kasaplara oranla daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Açık olarak satılan salam sosis ürünlerinin güvenirliliğinin düşük olmasına rağmen %31 oranında tercih edildiği ortaya çıkmıştır. Tavuk ve hindi eti ürünlerinde kasaplar ilk sırada tercih edilirken güvenirlilik dereceleri diğer perakendecilere oranla düşüktür. Araştırma sonuçlarına göre perakendeci seçiminde ve işlenmiş et ürünlerinde marka gelecekte en önemli kriter olacaktır.
Anahtar Kelimeler: İşlenmiş Et, Gıda Güvenliği, Tüketici Davranışı, Gıda Perakendeciliği, Marka

Araştırmayı İndir

Tüketicilerin Süt Ürünleri Tüketim Yapıları ve Probiyotik Ürün Tercihlerini Etkilen Faktörlerin Değerlendirilmesi: Tekirdağ İli Örneği

Yazar: Yasemin Oraman, Emine Yılmaz
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Türkiye’de tüketicilerin satın alma davranışı son yıllarda değişim göstermeye başlamıştır. Daha önceki yıllarda paket süt tüketimi çok düşük düzeylerde iken son yıllarda tüketici eğilimlerinin değişim göstermesiyle bu oran yükselmiştir. Ayrıca gelişmiş toplumlarda son yıllarda sağlıklı gıdaların tüketimine yönelik yoğun bir ilginin ortaya çıkışına bağlı olarak probiyotik bakterilerin popülaritesi de artış göstermiştir. Bu araştırmayla: Tüketicilerin süt ürünleri tüketimine karşı olan tutumları, satın alma davranışları arasındaki farkların ortaya konması, Türk tüketicileri için yeni olarak kabul edilebilecek probiyotik süt ürünlerine karşı tüketici davranışları, söz konusu ürünler hakkındaki bilinç düzeyleri, kullanım alanlarının ne olduğunun doğru olarak bilinmesi, markalar tercih nedenleri, probiyotik ürün tercihlerini etkilen faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya ait orijinal veriler Tekirdağ ilinde 300 adet hane halkıyla yüz yüze yapılmış olan anket bulgularından oluşmaktadır. Elde edilen veriler, SPSS paket programı kullanılarak, frekans dağılım tablolarına ilave olarak Kaiser normalizasyonlu varimax dönüştürmesine göre Temel Bileşenler Faktör Analizi (Principal Component Analysis) ile incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Probiyotik Süt Ürünleri, Tüketim Tercihleri, Müşteri Beklenti Kriterleri, Faktör Analizi

Araştırmayı İndir

Türkiye’de Organik Meyve ve Sebze Tüketim Eğilimlerinin Belirlenmesi

Yazar:Yasemin Oraman, Gökhan Unakıtan
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu:Tüketim Ekonomisi
Özet
Son zamanlarda, özellikle gelişmiş ülkelerdeki tüketici talebi, refah ve bilinçlenme düzeyindeki artışa, iletişim ve ulaşım olanaklarındaki gelişmeye bağlı olarak organik ürünlere yönelmektedir Organik tarımın öneminin sürekli arttığını belirtmek mümkün olmakla birlikte ancak, organik ürün ve pazarlarla ilgili araştırmalar sınırlı, geleceğe ilişkin tahminler ise yetersizdir. Üç noktadan hareketle planlanan bu çalışmada amaç: organik meyve ve sebze tüketicisi olanlarla olmayanlar arasındaki farkları belirlemek, tüketicilerin satın alma kararlarını etkileyen unsurların belirlenmesidir. Araştırmanın materyalini temel olarak sahaya dayalı birincil veriler oluşturmaktadır. Araştırmaya ait orijinal veriler İstanbul’da 2005 yılı Mayıs ayında Sosyo-Ekonomik Statü (SES) lere ayrılmış 385 hane halkıyla yüz yüze yapılmış olan anket çalışmasından oluşmaktadır. Tüketicilerin özellikle gelir düzeyi yüksek ve orta yaş grubu tüketicilerin talep yaratmada önemli bir payı olduğu araştırma sonucu ortaya çıkmıştır Ayrıca araştırmada tüketicilerin %.76,5’i organik ürünleri daha güvenli bulduğu için, %68,9’u tadının daha iyi olduğunu, %70,2’sinin Maç kalıntısız ve hormonsuz olduklarını düşündükleri için tercih ettikleri belirlenmiştir. Çalışmanın ekonometrik analiz kısmında logit modelinden yararlanılmıştır. Modelde bağlımlı değişken olarak organik meyve ve sebze tüketim olasılığı kullanılırken, bağımsız değişken olarak ailenin gelir seviyesi, organik ürünleri denemiş olmaları, piyasada bu ürünlere rastlamış olmaları, GMO’lu ürünler hakkında bilgi sahibi olmaları ve organik ürünler hakkında bilgi sahibi olmaları gibi değişkenler kullanılmıştır
Anahtar Kelimeler: Organik Sebze ve Meyve, Tüketim Eğilimleri, Logit Model.

Araştırmayı İndir

Tüketicilerin Genetiği Değiştirilmiş Ürünler Hakkında Bilinç Seviyelerinin Belirlenmesi: Tokat İli Örneği

Yazar: Ziya Gökalp Göktolga, Kemal Esengül, Orhan Gündüz
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Bu çalışma ile, Tokat ilindeki tüketicilerin genetiği değiştirilmiş ürünler hakkında bilinç seviyelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın verilerini hanelerde yüz yüze yapılan 300 adet anket oluşturmaktadır. Anketler Ocak-Şubat 2006 tarihleri arasında yapılmıştır. Çalışmada kısaca şu bulgulara ulaşılmıştır: Anket yapılan tüketicilerin %58,33’ü genetiği değiştirilmiş ürün (GDÜ) kavramını duymuştur. Ancak GDÜ kavramını duyan tüketicilerin yalnızca %58,86’sı GDÜ kavramını doğru bir şekilde tanımlayabilmiştir. Tüketicilerin %68 i GDÜ’lerin insan sağlığına zararlı olabileceğini düşünürken, tüketicilerin %45.33’ü ise GDÜ ürünlerinin çevreye zararı olabileceğini düşünmektedir. Yapılan ki-kare testi sonuçlarına göre tüketicilerin yaşı, eğitim seviyesi ve hane halkının gelir düzeyi ile GDÜ kavramını bilme durumu arasında istatistiksel olarak 0,01 anlamlılık düzeyinde ilişkinin varlığı tesbit edilmiştir. Tüketicilerin GDÜ kavramını daha iyi anlaya bilmesi ve bu alanda tüketicilerin bilinç seviyesinin yükseltilebilmesi için özellikle bu alanda politika yapıcılara, halkın eğitim ve gelir seviyesinin artırılmasına yönelik politikalar uygulamaları önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Genetiği Değiştirilmiş Ürünler, Tüketici Bilinci, Tokat.

Araştırmayı İndir

Tekirdağ İlinde Zeytinyağı Tüketim Tercihlerinin Analizi

Yazar: Gökan Unakıtan, Burçin Başaran, Fuat Yılmaz
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Zeytinyağı tüketimi ağırlıklı olarak zeytinin yetiştirildiği bölgelerde gerçekleşmekle birlikte artan sağlıklı yaşam bilinci bu ürünün hem tüketiminde artışa yol açmış hem de üretilmeyen bölgelerde de tüketilmeye başlanmasına neden olmuştur. Tekirdağ ili Şarköy ilçesi hem il içinde hem de Trakya Bölgesi’nde zeytin yetiştirilen tek bölgedir. Dolayısıyla araştırma bölgesindeki halk zeytinyağı hakkında bilgi sahibidir ve zeytinyağını tüketmektedir.
Bu çalışmada amaç, Tekirdağ ilindeki tüketicilerin zeytinyağı satın alımlarındaki etkili faktörlere karşı tutumlarını değerlendirmek ve tutum davranışlarını gruplandırmaktır. Araştırmaya ait orijinal veriler Tekirdağ ilinde tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen toplam 185 hane halkıyla yüz yüze yapılmış olan anket bulgularından oluşmaktadır. Çalışma sonuçlarına göre Tekirdağ ilinde kişi başına zeytinyağı tüketimi 2.88 lt/yıl dır. Zeytinyağı tüketiminin toplam bitkisel yağ tüketimi içindeki payı %11.54’tür. Bununla birlikte tüketicilerin %89.7’si zeytinyağını en sağlıklı yağ olarak nitelendirmişlerdir. Çalışmada tüketicilerin zeytinyağı satın alımlarında etkili faktörlere karşı tutumlarının değerlendirilmesi ve tutum davranışlarının gruplandırılması çok boyutlu ölçekleme analizi ile yapılmıştır. Sonuç olarak tüketicilerin zeytinyağı tercihlerinde fiyat uygunluğu ve reklamlar ayrı etkilere sahip unsurlar olarak karşımıza çıkarken zeytinyağın asitlik derecesi ve bölgesel üretim olması ayrı bir grup olarak görülmektedir. Fiyat uygunluğu ve reklamlar satın alma davranışını pozitif yönde etkilerken asitlik düzeyi ve zeytinyağının bölgesel üretim olması negatif yönde etkilemektedir.

Anahtar Kelimeler: Tüketici Davranışı, Çok Boyutlu Ölçekleme, Zeytinyağı Tercihleri
Araştırmayı İndir

Raflardaki Yeni Ürün Fonksiyonel Gıdalar ve Getirdikleri

Yazar: Celile Özçiçek Dölekoğlu, Fatma Handan Giray, Ayşe Şahin
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Bugün pazarda bilinen isimleri ile tanımlanmamakla birlikte “sağlık yararları sağlayan gıda veya gıda bileşikleri” Orta Asya’da ve Anadolu’da eski tarihlerden bu yana beslenmede yer almaktadır. Örneğin, bilinen en eski fonksiyonel gıdalar arasında olan kefir, uzun yıllardan bu yana Türkiye’de tanınmakta ve tüketilmektedir. Bu ürünleri tanımlama/isimlendirme/sınıflandırma çabaları ürünlerin pazara yönelik üretimleri neticesinde ortaya çıkmıştır.
Türkiye’de 2000’li yılların başından itibaren gıda pazarında yer almaya başlayan fonksiyonel gıdaların bu isimle resmi metinlere girişi, “5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun”da olmuştur. Söz konusu kanun “fonksiyonel gıda” yanında “özel gıda” olarak da bu grupta yer alan gıdaları tanımlamaktadır.
Dünyada fonksiyonel gıda pazarı genişlerken en dikkat çekici pazar alan probiyotik ürünler pazarı olmuştur. Türkiye’deki fonksiyonel gıda sektörü: süt ve sütten elde edilen ürünler, margarinler, meyve suları ve nektarları, bisküvi/krakerler ve bitkisel çaylar gibi gıda gruplarında öne çıkmaktadır. Bu alanın öncüsü olan Doğa, Danone, Dimes, Eti, Marsa, Nestle, Pınar, Sütaş, Unilever ve Ülker gibi birçok firma, yeni ürünlere yönelik üretim yatırımları yapmanın yanı sıra, tüketici iletişimi ve bilgilendirme faaliyetleri konusuna da büyük önem vermektedirler. Bu çabalar ve pazarda hızla artan ürün sayısı ile tüketicilerin sağlık konularına gösterdikleri artan ilgi Türkiye’de fonksiyonel gıda pazarının potansiyel büyüklüğüne ve önemine işaret etmektedir. Pazardaki bu gelişmeler, konuyla ilgili yeni yasal düzenlemeleri zorunlu kılmış ve gündeme getirmiştir.
Türkiye’de fonksiyonel gıda piyasasına ilişkin yasal düzenlemeleri değerlendiren bu çalışmada, 2002 tarihli “Türk Gıda Kodeksi Özel Beslenme Amaçlı Gıdalar Tebliği”nden başlayarak 2012 yılında çıkan “Türk Gıda Kodeksi Gluten Intoleransı olan Bireylere Uygun Gıdalar Tebliği”ne kadar ilgili mevzuat tartışılmış: AB mevzuatı irdelenmiş, ayrıca, fonksiyonel gıdaların dünyada ve Türkiye’de gelişimi ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler: Fonksiyonel gıda, özel amaçlı gıdalar, gıda pazarı
Araştırmayı İndir

Tüketicilerin Market Markalı Gıda Ürünlerine Bakış Açıları (Konya İli Selçuklu İlçesi Örneği)

Yazar: Cennet Oğuz, Erhan Tüzemen
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Çalışmada, 2011 yılında Konya ili Selçuklu ilçesinde tüketicilerin market markalı gıda ürünlerine bakış açılarının belirlenmesi amacı ile Basit Tesadüfi Örnekleme yöntemi kullanılarak 70 tüketici anketi yapılmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 16. paket programı kullanılarak Ki Kare analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre tüketicilerin alışverişe genellikle aileleriyle birlikte gittikleri ve markete gelmeden önce %71,5’inin alışveriş listesi yaptığı ve genellikle haftada bir ve daha fazla (%78,5) markete alışveriş yapmaya geldikleri tespit edilmiştir. Yapılan çalışmada tüketicilerin %76’sının marka seçiminin alışveriş tutarını etkilediği tespit edilmiştir. Tüketiciler, bir ürünü alırken kalite, hijyen, fiyat vb. özellikler açısından değerlendirmekteler ve %14.0 (10 kişi)’ü market markalı gıda ürünlerini kalite yönünden eksik buldukları için tercih etmezken %86 (60 kişi)’sı market markalı gıda ürünlerini tercih etmektedirler. En fazla tercih edilen market (özel) markalı gıda ürünleri, süt ve süt ürünleri, bakliyat ve içecek grubu ürünleridir. Tüketicilerin market markalı gıda ürünlerinden beklentilerine bakıldığında: kalitesi yüksek, çeşit seçeneği fazla, görselliği ön plana alan ambalajların yer aldığı ve fiyatların daha makul seviyede olması gerektiğini ifade etmişlerdir.

Anahtar Kelimeler: Zincir mağazalar, perakendecilik, market markası, özel marka, market marka stratejileri, tüketici davranışları.
Araştırmayı İndir

Tüketicilerin Kırmızı Et Tüketimi ile İlgili Tutum ve Davranışlarını Etkileyen Faktörlerin Analizi: Erzurum İli Örneği

Yazar: Yavuz Topçu, Ahmet Semih Uzundumlu
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tüketim Ekonomisi
Özet
Tüketicilerin kırmızı et tercihiyle ilgili tutum ve davranışları belirlemek ve kırmızı et tüketiminde etkili olan faktörleri analiz etmek amacıyla, bu çalışma planlanmıştır. Araştırmada kullanılacak birincil veriler, Erzurum ilinde ikamet eden 385 hane halkından sağlanmıştır. Elde edilecek bu veri setine dayalı olarak: tüketicilerin kırmızı et niteliklerine göre tüketiminde etkili olan ana faktörler Principal Component Analiz (PCA), tüketicilerin ürün tercihini etkileyen tutum ve davranışlara göre segmentlerin oluşturulmasında Kümeleme Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre: yoğun bir şekilde kırmızı et tüketen tüketiciler (C1), bölge orijini ile tescillenmiş genişletilmiş mamul karması altında bölgesel ve kırsal kalkınmaya katkı sağlamaya istekli ve duyarlı tüketici grubunu oluşturmuştur. Diğer taraftan orta düzeyde kırmızı et tüketicileri (C2): duyusal ve gerçek kalite niteliklerini dikkate alarak temel fayda etrafında diyetlerini şekillendiren bir anlayış üzerine odaklanırken: düşük düzeyde tüketiciler (C3) ise: yabancılaştırılmış satın alma tutum ve davranışları ile hareket ederek daha çok tutundurma ve fiyat karmaları ile toplam faydalarını maksimize etme yoluna gitmişlerdir. Bu yüzden: C1, C2 ve C3 için sırasıyla bölge orijinli yerel markalı genişletilmiş, temel fayda ihtiyaçlarını karşılayan bireysel markalı mamul stratejileri ve tutundurma ve fiyat karması odaklı uluslar arası marka stratejileri uygulanabilir. Bu şekilde hem üretici hem de tüketici memnuniyeti sağlanarak, kırsal ve bölgesel kalkınmaya katkı sağlanabilir ve böylece kırsalda yaşayanların refah düzeyi yükseltilebilir.

Anahtar Kelimeler: Faktör ve kümeleme analizleri, kırmızı et, tüketicilerin tutum ve davranışları
Araştırmayı İndir