Türkiye’de Tarımda Üretici Örgütlenmesinin Önemi ve Gelişimi

Yazar: Bahri Karlı, Mevlüt Gül, Bektaş Kadakoğlu, Ayşe Karadağ Gürsoy
Yıl: 2018
Yayım Yeri: Akademia Sosyal Bilimler Dergisi
Konu: Tarımsal Örgütlenme
Özet
Tarımsal ve kırsal alanda örgütlenme, sosyal yapı içerisinde aynı amaca yönelmiş
üreticilerin bir araya gelerek, sorumluluk ve karar alma mekanizmasının geliştirilmesi ile tek başlarına yapamayacakları, ancak birlikte yapıldığı zaman hem sosyal hem ekonomik yönden üreticilere daha çok yarar sağlayacak olan bir yapılanmadır. Türkiye’de, küçük ve çok parçalı yapıdan oluşan tarım işletmeleri önemli yer teşkil etmektedir. Bu işletmelerde üretim az, maliyetler fazla ve gelir düşüktür. Dolayısıyla, yaşamlarını sürdürebilmeleri ve pazarda rekabet edebilmeleri mümkün değildir. Yaşanan bu sorunların çözümlenebilmesi için üreticilerin örgütlü bir yapıya kavuşturulması ve üretici örgütlerinin etkin ve verimli çalışması önem arz etmektedir. Türkiye’de 2017 yılı itibariyle toplam 13.195 adet ekonomik örgüt ve 4.774.081 üyesi bulunmaktadır. Avrupa Birliği ülkelerinin ise 2015 yılında 28 ülkede toplam 21.610 ekonomik örgüt ve bu örgütlere üye 6.276.68 üretici vardır. Türkiye’deki tarımsal kooperatiflerin, çeşitli tarım ürünleri alımları içerisindeki payları %3 ila %40 arasında değişmekte olup ortalaması yaklaşık %10’dur. AB’de ise tarımsal kooperatiflerin, tarım ürünleri alım payları %50 civarındadır. Dolayısıyla, Türkiye’de yeterli tarımsal örgütler olmasına karşın kooperatif ve üretici birliklerinin etkin çalışmadığı görülmektedir. Bu çalışmada, Avrupa Birliği’nde ve Türkiye’de tarımsal örgütlenmenin yapısı incelenmiş ve önemi ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Tarımsal örgütlenme, Türkiye, Avrupa Birliği

Araştırmayı İndir

Kırsal Kalkınmada Kooperatifçiliğin Rolü “İzmir-Seferihisar Gödence Tarımsal Kalkınma Kooperatifi” Örneği

Yazar: Gamze Saner, Kubilay Uçar, H. Burak Ağır
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Örgütlenme
Özet
Kırsal kalkınmanın temel amacı kent ve kırsal alandaki ekonomik ve sosyo-kültürel farklılığı en aza indirmek ve kırsal nüfusu yerinde kalkındırmaktır. Bu amaçla kırsal kalkınmada istenilen hedefe ulaşmak için kullanılan araçlardan biri de kooperatiflerdir. Gelişmekte olan birçok ülkede kooperatifler, toplumsal gelişmenin yanı sıra bölgesel ve kırsal kalkınmanın da önemli bir aracı olarak kabul edilmektedir. Düzensiz göçü önlemek ve göçün etkilerini en aza indirmek için üreticiyi köyünde tutabilecek politikaların izlenmesi gerekmektedir. Bu nedenle köylerde var olan üretim faaliyetlerinin canlandırılmasında kooperatifleşmeye gereksinim duyulmaktadır. Bu çalışmada, İzmir ili Seferihisar ilçesine bağlı Gödence köyünde ağırlıklı olarak zeytin-zeytinyağı üretim ve pazarlama faaliyetinde bulunan, 142 ortaklı Gödence Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin bölge kalkınmasına yaptığı katkılar ve üyelerine kazandırdığı yenilikler incelenmiş, köyde yaşayan ve kooperatif ortağı olan üreticilerin görüşlerine yer verilmiştir. Üreticilerin görüşleri yüzde olarak ve likert tutum ölçeği kullanılarak değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kırsal kalkınma, Tarımsal kooperatifler, Gödence köyü
Araştırmayı İndir

Kooperatifler Aracılığıyla Desteklenen Süt Sığırcılığının Ekonomik Ve Sosyal Etkileri: Isparta İli Örneği

Yazar: Mevlüt Gül, Hilal Yılmaz, M. Göksel Akpınar, Ayşe Gürsoy, Özge Bayındır
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Örgütlenme
Özet
Bu çalışma ile Türkiye’de kooperatifler aracılığıyla uygulanan süt sığırcılığı projesinin, projeden faydalanan işletmeler üzerindeki ekonomik-sosyal etkilerinin Isparta ili örnekleminde değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bölgede 2010 yılı itibariyle proje kapsamında kooperatifler aracılığı ile süt sığırı dağıtılan toplam 1072 işletmeden 99’u örnek hacmini oluşturmuştur. Veriler, projeden yararlanan işletmelerde ortaya çıkan ekonomik-sosyal gelişmelerin neler olduğuna yönelik hazırlanan anket formu aracılığıyla kişisel görüşme yöntemi ile elde edilmiştir.
Çalışma bulgularına göre uygulanan bu proje ile işletmeler düzeyinde özellikle aile işgücünde etkinliğin sağlanması, kırsal alanda gelir seviyesinin yükseltilmesi, yeni iş olanaklarının sağlanması, hayvan varlığı kalitesinin artırılması ve kooperatifler aracılığıyla üreticilerin örgütlenmeye yönlendirilmesi konularında pozitif etki sağlandığı gözlenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Süt Sığırcılığı Destekleme Projesi, Süt Sığırcılığı, Kooperatif, Ekonomik Etki, Sosyal Etki
Araştırmayı İndir

Türkiye’de Tarım Ürünleri Pazarlaması ve Kırsalda Yoksulluğun Azaltılmasında Tarım Satış Kooperatifleri Birliklerinin Rolü

Yazar: Berrin Taşkaya Top, Mevhibe Albayrak
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Örgütlenme
Özet
Global pazarlama anlayışının geçerli olduğu, kalite ve gıda güvenliği bilincinin arttığı günümüzde, pazarlama bir rekabet unsuru olmaktadır. Nitekim ürün ne kadar kaliteli olursa olsun iyi bir şekilde pazarlanamadığı sürece işletmeler hedeflerine ulaşamamaktadır. İşletmelerin yurtiçi ve yurtdışı piyasalarda rekabet gücü kazanması için pazarlama politikaları son derece önemlidir.
Üreticilerin her birinin ürünlerini işleyip, sınıflandırma, ambalajlama, depolama, nakliye gibi imkânlara sahip olamamaları, üretim faaliyetlerinin yıl boyunca devam etmesi ve pazarlama konusuna yeterli zaman ayıramamaları kooperatiflerin önemini daha da artırmaktadır ve tarım satış kooperatifleri ortakları adına bu görevleri üstlenmektedir. Üreticilerin ürettikleri ürünlerin kooperatif tarafından pazarlanması, üretici ve tüketici arasındaki aracıları ortadan kaldıracağı ve dolayısıyla hem üretici hem tüketici açısından daha makul fiyat oluşturacağı için önemlidir.
Birliklerin pazarlama faaliyetleri ve izledikleri stratejiler, faaliyet alanlarına giren ürünlerin özelliğine, iç ve dış piyasada oluşan ürün ve fiyat dalgalanmalarına ve birliklerin finansal durumuna göre değişmektedir. Ayrıca yapısal ve maddi sorunlar teknoloji kullanımını ve pazarı izlemeyi engellemektedir.
Türkiye’de tarım ürünlerinin pazarlanması nda kooperatiflerin pazar payları Birliklere göre değişmekle birlikte yıllar itibariyle azalmaktadır. Bu da pazarda üreticilerin rekabet ve pazarlık gücünü zayıflatmaktadır. Son 10 yılda, ürün alımlarında en yüksek pazar payına sahip Birlik Türkiye piyasasında tekel olması nedeniyle Kozabirlik’tir (%97,95). Antbirlik ise bölge rekoltesinden aldığı pay yüksek olmasına karşın, Türkiye pamuk piyasasında pazar payı en düşük birliktir (%0,84).

Anahtar Kelimeler: Tarım, Pazarlama, Tarım Satış Kooperatifleri ve Birlikleri.
Araştırmayı İndir

Yoksullukla Mücadelede Kooperatiflerin Önemi: Tarım Kredi Kooperatifleri Örneği

Yazar: Bengül Everest, Murat Yercan
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Örgütlenme
Özet
Başlangıcı çok eski tarihlere kadar uzanan kooperatifçilik birçok ülkede düzenlemeye tabi tutulmakta ve teşvik edilmektedir. Nitekim Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 171. maddesi ile kooperatifçiliğin gelişmesi için devletin gerekli tedbirleri alacağı yolunda anayasal zorunluluk getirilmiş, yasa ile kooperatifçiliğin tanımı ve ilkeleri ortaya konulmuştur.
Ülkemizde farklı kanunlara tabi olan tarımsal kooperatifler tarımsal kalkınma, sulama, tarım kredi, tarım satış gibi farklı türlerde olup, bunların 4562589 ortağı bulunmaktadır. Bu kooperatiflerden Tarım Kredi Kooperatifleri tarımsal üretim yapan ve kooperatife üye olan üreticilerin ekonomik menfaatlerini korumak ve özellikle meslek ve geçimleriyle ilgili ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla ortaklara kısa ve orta vadeli kredileri kullandırmaktadır.
Bu çalışmada Tarım Kredi Kooperatiflerinin faaliyetleri makro düzeyde araştırılmış, ortaklara sağlanan girdiler, faiz oranları, ürün değerlendirme faaliyetleri incelenmiştir. Bu kapsamda Çanakkale ili Merkez Tarım Kredi Kooperatifinin faaliyetleri tespit edilmiş ve Tarım Kredi Kooperatifinin ortak ekonomilerine yaptığı katkılar örnek olay araştırması şeklinde ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler: Yoksulluk, Kredi Kooperatifi, Çanakkale
Araştırmayı İndir

Bahşılar Köyü Kooperatif Algısı Ve Pazarlama Davranışları

Yazar: Songül Akın, Fatma Öcal Kara
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Örgütlenme
Özet
Ekolojik koşulları sofralık ve şıralık üzüm yetiştiriciliği için çok uygun olan Güneydoğu Anadolu bölgesinde geleneksel sistemle kurulmuş yer bağlarda Şire, Tahanebi, Mazrani, Rumi, Kabarcık gibi çeşitler yetiştirilmektedir Diyarbakır Eğil ilçesi özellikle sofralık ve şıralık üzüm üretiminde diğer ilçelere göre üretim alanı bakımından daha az ve küçük parsellerde üretim yapılmasına rağmen, 900 Kg/da ile diğer ilçe ortalamaların üzerinde verime sahiptir. Bu nedenle de yöre halkı için önemli bir gelir kaynağı niteliğindedir . Eğil ilçesinin coğrafi yapısı gereği arazileri büyüklüklerinin küçük, sulama olanaklarının çok sınırlı olması nedeniyle tarımsal geliri de ova ilçelere göre daha düşüktür. İlçede ortak ekonomik menfaatlerin korunması için kooperatif işletmelerden faydalanmasının üreticilerin gelir seviyelerinin artırılmasında etkili olacağı düşünülmektedir.
Bu çalışma Eğil ilçesi Bahşılar köyünde üzüm üreticilerinin üretimden pazarlamaya kadarki tüm aşamalarda yaşadıkları sorunlar ile bu sorunların çözümüne yönelik örgütleneme biçimleri ile bu örgütlenme yapılarına bakış açılarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada Bahşılar köyünde üzüm üreticileri, diyarbakır merkezinde şire ürünleri pazarlayan işletmeler ile yapılan anket çalışmaları ve nitelikli sohbetlerden elde edilen birincil kaynaklı verilerle, Tarım ilçe müdürlüğünden ile elde edilen ikincil kaynaklı veriler kullanılmıştır

Anahtar Kelimeler: Kooperatifçilik, , Pazarlama, Eğil.
Araştırmayı İndir

Samsun İlindeki Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Ortaklarının Kooperatifçilik İlkeleriyle İlgili Bilinç Düzeyleri

Yazar: Bakiye Kılıç, Mehmet Bozoğlu
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Örgütlenme
Özet
Kooperatiflerin kooperatifçilik ilkelerine uygun olarak işletilmeleri, ortakları ile olan ilişkilerinin geliştirilebilmesi ve başarıları açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, Samsun ilindeki tarımsal kalkınma kooperatiflerine ortak olan çiftçilerin kooperatifçilik ilkeleriyle ilgili bilinç düzeylerinin belirlenmesidir. Araştırmanın ana materyalini, Samsun ilindeki tarımsal kalkınma kooperatiflerinin ortakları arasından basit tesadüfi örnekleme yöntemine göre seçilen 89 çiftçiden anket yöntemiyle elde edilen veriler oluşturmaktadır. Cluster analizinden yararlanılarak ortaklar, kooperatifçilik ilkeleri hakkındaki bilinç düzeylerine göre sıfır/hiç (21 işletme), orta (33 işletme) ve yüksek (35 işletme) olmak üzere 3 gruba ayrılmış ve sonuçlar belirlenen gruplar için karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, kooperatiflerde yaşanan sorunların başında, ortakların görev ve sorumluluk bilinç düzeylerinin düşük olması, bu sorumlulukların genellikle yerine getirilmemesi ve kooperatif ortaklarının kooperatifçilik ilkeleri konusunda yeterli bilgilerinin olmaması gelmektedir. Kooperatif ortaklarının kooperatifçilik ilkeleri bilinç düzeyi ile ortakların eğitim durumu, tarımsal deneyim, arazi varlığı, 1163 sayılı Kooperatifçilik Kanununun okunması, kooperatif anasözleşmesinin okunması ve kooperatifçilik ile ilgili herhangi bir eğitim alma durumu arasında anlamlı farklılık bulunmaktadır. Araştırma bölgesindeki kooperatif yöneticileri, ortakları ve ortak olma potansiyeli bulunan çiftçilere yönelik kooperatif ilkeleri ve işletmeciliği konusunda eğitim programları hazırlanarak uygulamaya konulması ve bu eğitimin verilemesinde üniversitelerden sürekli olarak yararlanılması gerekli görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Tarımsal kalkınma kooperatifi, kooperatifçilik ilkeleri bilinç düzeyi, Kümeleme Analizi, Samsun.
Araştırmayı İndir

Türkiye’de Yoksullukla Mücadelede Kooperatiflerin Tarımsal Kalkınmadaki Rolü

Yazar: Özlem Yıldırır Kocabaş
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Örgütlenme
Özet
Günümüzde tüm dünyayı etkileyen küreselleşme, kıtalararası ticaretten beri var olan, sadece ismi ve şekli değişen, değişimleri sağlayan teknolojik, ekonomik, toplumsal etkileri olan bir süreçtir. Küreselleşme, belli bir kesim sermaye paydaşlarının sayesinde tüm dünyayı etkilemiştir. Küreselleşmenin olumsuz yanlarından en önemlisi: ucuz emeği kullanması, yerel şartlardan yararlanması, sömürü düzeni getirmesi sayılabilmektedir. Rekabet: yoksulun sermayesi olan emeği, rekabet faktörü haline getirmiştir. Geri kalmış veya gelişmekte olan ülkelerde ücret sınırlamaları getirilmiş, yoksul sayısının artışında bu durum etkili olmuştur. Türkiye’de Cumhuriyet öncesi ve sonrası dönemde küreselleşme ve yoksullukla mücadelede kooperatifler, önemli bir yeri oluşturmaktadır. Kooperatifçilik tarihimiz içersinde kooperatiflerin tarım kesimindeki rolü, köylüyü tefecilerin aracıların elinden kurtarmak olmuştur. Osmanlı İmparatorluğu döneminde ve Cumhuriyet döneminde kurulan kooperatiflerle, köylünün ve tarım kesiminin gelişimi sağlanarak, çıkarılan kanunlarla da kooperatif hareketin gelişiminde, yoksullukla mücadelede önemli bir rol üstlendiği görülmektedir. Üçüncü bir sektör olması gereken kooperatifler, Türkiye’de geçmişte olduğu gibi hak ettiği yere gelmelidir. Yoksullukla mücadelede bütün kooperatifler, üzerlerine düşen görevleri yerine getirmelidir. Çalışmada, kooperatiflerin dünyada ve Türkiye’de tarihsel gelişiminden örnekler verilerek, kooperatif hareket ve düşünce açısından, küreselleşme ve yoksullukla mücadele aşamaları açıklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Tarım, Meşrutiyet, Cumhuriyet, Ekonomi, Kooperatifçilik
Araştırmayı İndir

Samsun İlinde Kadın Çiftçilerin Kooperatifleşmeye Karşı Tutumları

Yazar: Esin Hazneci, Bakiye Kılıç, Kerem Hazneci, Vedat Ceyhan
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Örgütlenme
Özet
Samsun ili Bafra ve Çarşamba ilçesinde kadın çiftçilerin kooperatifleşmeye karşı tutumlarının belirlenmesi, kooperatiflere kadının katılımını artırmak açısından büyük önem taşımaktadır. Bu sebeple çalışmanın temel amacı kadınların kooperatifleşmeye karşı tutumlarının ortaya çıkarılması ve kooperatiflere katılmada hangi faktörlerin etkili olduğunun belirlenmesidir. Araştırmanın ana materyalini Samsun ili Bafra ve Çarşamba ilçelerinde yaşayan çiftçiler arasından Basit Tesadüfi Örnekleme yöntemiyle seçilen 50 kadın çiftçiden anket yoluyla elde edilen veriler oluşturmaktadır. Araştırmada tanımlayıcı istatistikler, T testi ve ki-kare analizleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, kadın çiftçilerin %6’sının kooperatife ortak olduğunu göstermiştir. İncelenen kadınların yaklaşık %39’u kooperatifi saman, gübre ve naylon satan yer, %30’u para çekilen yer olarak tanımlamaktadır. Ankete katılan kadınların %66’sı, daha çok erkeklerin baskısından kurtulmak ve kadınların tarımsal çalışmadaki etkinliğini artırmak amacıyla kooperatif kurma fikrine katılırken: %26’sı bu işi erkeklerin bildiğini ve erkeklerin kendilerine kızacağını düşündükleri için bu fikre katılmamaktadır. Kadınların %8’i ise kararsız olduklarını belirtmiştir. İnceleme alanında yürütülen kooperatif ile ilgili yayım ve eğitim çalışmalarının etkinleştirilmesi, kadın çiftçilerin kooperatife karşı olumlu tutum oluşturmasında yararlı olabilecektir. Kadın çiftçilerin kooperatifleşmesinde önemli bir engel olmaktan çıkarılması için, erkeklerin hedef kitle olduğu özel eğitim çalışmaları yürütülmelidir.

Anahtar Kelimeler: Kooperatifçilik, kırsal kadın, Samsun
Araştırmayı İndir

Kırsal Yoksulluğun Azaltılmasında ve Küçük İşletmeciliğin Yaşamasında Kooperatifçiliğin Rolü

Yazar: Bülent Gülçubuk,Ahmet Bayaner
Yıl: 2012
Yayım Yeri: 10. Tarım Ekonomisi Kongresi
Konu: Tarımsal Örgütlenme
Özet
Kırsal alanda tarım dışı gelir kaynaklarının yetersiz olmasının yanı sıra bitkisel üretimden elde edilen gelirin düşüklüğü ve hayvan sayısının az olması küçük işletmelerde yoksulluk sorununu ortaya çıkarmaktadır. Bu yoksullar aynı zamanda toplumun en görünmez ve dağınık yoksul kesimini oluşturmaktadır. Kırsal yoksulluğu gidermede örgütlenme ve bunun özelinde de kooperatifçilik önemli bir araç olarak kabul edilmektedir. Türkiye gibi tarım işletmeleri küçük olan ülkelerde üreticiler ancak, kooperatifler aracılığıyla modern ve ekonomik ölçekli tarım yapabilirler. Bu çalışmada, kırsal alanda yoksulluk hakkında genel bilgiler verilecek, Türkiye tarımında küçük işletmecilik ve bu işletmelerde özellikle son yıllarda yaşanan yoksulluk olgusu konusuna değinilecektir. Kırsal alanda yoksulluğun azaltılmasında ve küçük işletmeciliğin sürdürülebilir bir biçimde varlığını devam ettirebilmesi açısından önemli bir araç olarak kabul gören kooperatif örgütlenmesi üzerinde durulacak ve konu ile ilgili olarak Türkiye’den ve dünyadan uygulamalara yer verilecektir.

Anahtar Kelimeler: Yoksulluk, kırsal alan, küçük işletmecilik, kooperatif, kırsal kalkınma
Araştırmayı İndir