Samsun İlinde Açıkta Sebze Yetiştiren İşletmelerde Teknik Etkinlik ve Teknik Etkinliği Belirleyen Faktörler

Yazar: Ahmet Özçelik, Vedat Ceyhan, Mehmet Bozoğlu, Hüseyin Avni Cinemre
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Bu çalışmanın amacı. Samsun ilinde açıkta sebze yetiştiren işletmelerin teknik yönden ne kadar etkin çalıştığını ortaya koymak ve teknik etkinlik üzerinde etkili olan faktörleri saptamaktır Araştırmada kullanılan veriler 2002-200] üretim dönemine ait olup, basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilmiş 75 işletmeden anket yoluyla elde edilmiştir İşletme düzeyinde teknik etkinlik katsayılarının tahmininde stokastik sınır analizi yöntemi kullanılmıştır Teknik etkinlik üzerinde etkili olan faktörler en yüksek olabilirlik metodu ile tahmin edilmiştir Araştırma sonuçları açıkta sebze üretiminin mevcut teknoloji ile %18 oranında artırılabileceğini ortaya koymuştur. İncelenen sebze işletmelerinde teknik etkinlik katsayısı 0.56 ile 0.95 arasında değişmekte olup, ortalama 0.82’dir. Araştırma sonuçlan ayrıca, eğitim görülen yıl sayısı, deneyim, kredi kullanımı, kadınların sebze tarımına katılım puanı ve enformasyon skoru değişkenlerinin teknik yetersizliği azalttığını göstermiştir. Çiftçinin yaşı, aile büyüklüğü, tarım dışı gelir ve işletme büyüklüğü değişkenleri ile teknik yetersizlik arasında pozitif ilişki söz konusudur İyi planlanmış yayım çalışmaları ile çiftçi eğitim programlarının uygulanması ve bu çalışmalara kadınların entegre edilmesi ve çiftçilerin kredi kaynaklarına ulaşımını kolaylaştıracak stratejilerin geliştirilmesinin, sebze tarımında teknik etkinliği artırabilecektir.
Anahtar Kelimeler: Sebze Tarımı, Stokastik Sınır Analizi, Teknik Etkinlik, Teknik Etkinliği Belirleyen Faktörler

Araştırmayı İndir

Hayvansal Üretim Faaliyetinde Risk Yönetimi Çalışmalarının İncelenmesi

Yazar: Handan Akçaöz, Hatice Kızılay
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Bu çalışmada hayvansal üretim faaliyetlerinde karşı karşıya kalınan risk kaynakları ile bunlara karşı uygulanacak risk yönetimi stratejileri teorik olarak incelenmiştir. Ayrıca, Türkiye ve diğer bazı ülkelerde hayvansal üretimde risk kaynakları ve uygulanan risk stratejileri karşılaştırılmıştır. Türkiye’de üreticilerin hayvansal üretimde karşı karşıya kaldıkları en önemli risk kaynakları: süt ve et fiyatlarındaki istikrarsızlık, hayvansal ürünlerin üretim maliyetlerindeki değişiklikler, hükümet desteğinin olmaması veya yetersiz olması, borçluluk durumu, süt verimindeki değişiklikler, hastalıktan dolayı verim düşüklüğü ve hijyen kurallarına uyulmamasıdır. Bu risklere karşı uygulanacak risk yönetimi stratejileri: mümkün olan en düşük maliyetle üretim yapmak, hijyen kurallarına uymak ve çalışanların sigortalı olmasıdır. Diğer bazı ülkelerde ise genel olarak hayvancılık işletmelerinin karşılaştıkları riskler, süt fiyatlarındaki değişiklikler, hayvan hastalıkları, canlı hayvan fiyatlarındaki değişiklikler, hava koşulları, işletmecinin veya ailenin sağlık durumu ve hükümetin uyguladığı politikalardaki değişikliklerdir. Bu ülkelerdeki risk yönetimi stratejileri: mümkün olan en düşük maliyetle üretim yapmak, kooperatife üye olmak, nakit rezervlerini korumak, hijyen kurallarına uymak ve çeşitlendirmektedir.
Anahtar Kelimeler: Hayvansal Üretim, Risk Kaynakları, Risk Yönetimi, Risk Stratejileri

Araştırmayı İndir

Afyonkarahisar İli Merkez İlçe Yumurta Tavukçuluğu İşletmelerinin Yapısal Özellikleri ve İşletmelerde Karşılaşılan Sorunlar

Yazar: Hasan Çiçek, Elif Cönk, Murat Tandoğan
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Bu araştırma, Afyonkarahisar İli Merkez İlçe yumurta tavukçuluğu işletmelerinin, yapısal özellikleri itibariyle işletme düzeylerinin belirlenmesi, yapısal düzeylerinin oluşumuyla ilişkili bazı faktörlerin incelenmesi ve işletmelerde karşılaşılan sorunların değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma materyali, 2004 yılı mayıs ayında, Merkez İlçe ve bağlı köylerinde yumurta tavukçuluğu faaliyetinde bulunan, toplam 54 işletmeyle gerçekleştirilen anket yoluyla sağlanmıştır. Anket uygulanacak işletmeler tabakalı rastgele örnekleme metoduyla belirlenmiştir. Yapısal özellikleri itibariyle işletme düzeylerinin belirlenmesi amacıyla bir puanlama metodu uygulanmış ve yapılan değerlendirmelerde ki kare analizinden faydalanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda: 12 işletme düşük, 25 işletme orta ve 17 işletme de yükselt düzeyde yapısal özelliğe sahip olarak tespit edilmiştir. İşletmelerin yapısal düzeyleri ile üreticilerin eğitim durumu ve AB mevzuatına hazırlık dereceleri arasında anlamlı(P<0.05): üreticilerin yaşı ve üretimde devamlılık kararları arasında anlamsız(P>0.05) bir ilişki gözlenmiştir. Ayrıca işletmelerin üretimde devamlılık kararlarında, AB mevzuatına hazırlık yönündeki cevaplarının da bir etkisinin olduğu belirlenmiştir(P<0.01). Araştırmaya dahil edilen işletmelerin karşılaştıkları sorunların aslında ülke genelindeki sektör sorunlarıyla bir paralellik arz ettiği ve çözülmesi halinde, özellikle bölge üreticisinin önemli bir rekabet gücüne kavuşacağı ve AB’ne daha güçlü bir pozisyonda uyum sağlayabileceğini ortaya koymaktadır
Anahtar Kelimeler: Yumurta Tavukçuluğu, Yapısal özellikler, AB, Afyonkarahisar

Araştırmayı İndir

AB ve Türkiye’de Keçi Sütü Üretimi ve Değerlendirilmesi: K.Maraş İli Örneği

Yazar: Mücahit Paksoy, Ahmet Özçelik
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
AB ülkelerinde çok fazla keçi varlığı olmasına rağmen, keçi sütü üretimi ve verimi ülkemize oranla yüksektir AB’de yüksek verimli keçi ırkları ile bu faaliyet sürdürülmektedir. Ülkemizde keçi sütü üretimi ve keçi başına süt verimi birçok AB ülkesine göre düşüktür. Nitekim AB’de 2005 yılında 12,9 milyon baş keçi varlığına (6,9 milyon baş sağılan keçi) karşın 1,8 ton keçi sütü üretimi gerçekleştirilirken, keçi başına süt verimi 259,2 kg olmuştur Aynı yıl Türkiye’de ise 6.6 milyon baş keçi varlığına (3,0 milyon baş sağılan keçi) karşın 240 bin ton keçi sütü üretimi gerçekleştirilerek keçi başına süt verimi 80,0 kg’dır. AB’de keçi sütü genellikle peynir üretmek amacıyla sanayide değerlendirilmektedir Ülkemizde ise keçi sütü büyük oranda yöresel ürünlere işlenmektedir. Bu çalışma ile AB ile Türkiye’de keçi sütü üretimi ve değerlendirilme şekilleri ortaya konulduktan sonra, süt üretimine yönelik keçi yetiştiriciliğinin önemli bir faaliyet olduğu, keçi sütünün dondurma ve peynir üretiminde yoğun olarak kullanıldığı Kahramanmaraş ili keçi sütü üretiminin ekonomik boyutu işletme ve il düzeyinde örnek olay olarak incelenecektir.
Anahtar Kelimeler: AB, Türkiye, Keçi Sütü Üretimi, K. Maraş

Araştırmayı İndir

Türkiye’de Turunçgil Üretimi ve Geleceği

Yazar: Sevgi Rad, Sefa Polatöz
Yıl: 2006
Yayım Yeri:  7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Türk ekonomisine sağladığı katkı bakımından son derece önemli olan turunçgil üretiminde Türkiye, Akdeniz Ülkeleri içinde %15,4’lük paya sahipken: dünya turunçgil üretiminde ise %2,45 paya sahiptir. Türkiye’de turunçgil üretiminin %60’ı iç pazarda tüketilmekte, %10’u işleme endüstrisinde değerlendirilmekte ve yaklaşık %30’u da ihraç edilmektedir. Dünya da üretim fazlalığı olan ürünlerde olduğu gibi, turunçgil pazarlamasında da zorluklarla karşılaşılmaktadır. Özellikle iç piyasası belirli olan Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler için. Fiyat dalgalanmalarından üreticileri korumak dış satımlara bağlıdır. Türkiye’de turunçgil alt sektörünün analizinde güçlü yanların çok olduğu, karar alıcıların fırsatları iyi değerlendirdiği taktirde turunçgil dış ticaretinde önemli bir ülke olabileceği söylenebilir. Ayrıca dünya turunçgil ticaretinde Türkiye’ye avantaj sağlayabilecek riskleri ve sektörün zayıf yönlerini ortadan kaldırmak ya da asgariye indirmek olanaklı görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Turunçgil Üretimi, Dış Ticaret, Sorunlar

Araştırmayı İndir

Türkiye Et Fiyatlarındaki Değişimin Avrupa Birliği İle Mukayeseli Analizi

Yazar: Fahri Yavuz, Atilla Keskin, H. Bayram Işık
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Piyasa ekonomisinin çalıştığı ekonomilerde fiyatlar, piyasa sinyalleridir ve fiyat mekanizmasının çalışmasında en önemli rolü oynarlar. Ayrıca, özellikle tarım sektöründe fiyatlar sektörle ilgili analizlerde en güvenilir verilerdir. Bu nedenle fiyatlara dayalı analizler tarım sektörü ve dolayısıyla et sektörü ile ilgili sağlıklı çıkarımlar yapmak mümkündür. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’deki cl fiyatları trendlerini kendi içinde ve Avrupa birliğindeki fiyatlarla mukayeseli analizini yapmaktır. Türkiye ile ilgili 40 yıllık, Avrupa birliği ile ilgili son 12 yıllık fiyatlardaki değişim trendleri verilen, grafikler üzerinde gösterilerek karşılaştırmalar yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, Türkiye’de sığır ve koyun eti fiyatları sürekli bir artış gösterirken tavuk eti fiyatları 1980’li yıllardan itibaren düşmeye başlamıştır. AB’de sığır etinde fiyatlar düşerken ve koyun etinde fiyatlar sabitken, Türkiye’de her ikisinde de artış olmuştur. Tavuk etinde ise AB ’de fiyatlar son yıllarda artarken Türkiye’de düşme olmuştur. Türkiye, beyaz et sektöründe rekabet edebilirlik açısından iyi bir durumda görülürken, özelikle sığır etinde rekabet edebilme şansına sahip değildir. Bu nedenle Türkiye, özellikle daha verimli hayvanların olduğu daha büyük işletmelerle yapılan bir hayvancılığa götürecek yapısal politikalar uygulayarak üretim maliyetlerini düşürmeli kalitesini yükseltmeli ve AB ile tek Pazar haline geldiğinde rekabet edecek hale gelmelidir.
Anahtar Kelimeler: Türkiye, Avrupa Birliği, Et Fiyatı Trendleri

Araştırmayı İndir

Avrupa Birliği ve Türkiye’de Organik Süt Üretimindeki Gelişmeler ve Fiyat Oluşumu: İzmir Örneği

Yazar: Nursel Koyubende, Ayşe Uzmay, Mehmet Candemir
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Gelişmiş ülkelerde, bitkisel ürünlerde olduğu gibi hayvansal ürünlerde de organik üretim süreci başlamış, günümüzde özellikle ABD, Kanada, Avusturya, Danimarka ve Almanya gibi ülkelerde organik hayvancılığa önemli ölçüde geçilmiştir. Türkiye’de ise hayvancılık alanında organik üretim oldukça yenidir. Organik süt üretimi şu anda çok sınırlıdır, ancak bu konuyla ilgili çalışmalar devam etmektedir. Bu çalışmada Avrupa Birliği (AB) ve Türkiye’de organik süt üretimindeki gelişmeler incelenmiştir. Bu kapsam içerisinde çalışmanın ilk bölümünde AB, ikinci bölümde Türkiye’de organik süt üretimi, fiyatları ve fiyat oluşumu incelenmiş, son bölümünde ise İzmir ilinde yapılan saha çalışmasına yer verilmiştir. İzmir’in Ödemiş, Tire, Bayındır, Bergama ve Kiraz ilçelerinde yapılan anketlerde oransal örnekleme yöntemiyle seçilmiş 80 süt sığırcılığı işletmesi ile görüşülmüştür. Böylece AB’de ve Türkiye’deki mevcut durum ve üreticilerin eğilimleri ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği ve Türkiye, Organik süt, Fiyat oluşum

Araştırmayı İndir

Ege Bölgesinde Besi Sığırcılığı Sektörünün Analizi ve Avrupa Birliği’ne Uyumu: İzmir İli Örnek Olayı

Yazar: Figen Çukur, Gamze Saner
Yıl: 2006
Yayım Yeri:  7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
AB’ye üyelik adamasında olan Türkiye’nin hayvancılık alt sektöründe stratejik önemi olan besi sığırcılığı sektörünün halen teknik ve ekonomik sorunları bulunmaktadır. Üyelik öncesinde bu sorunların çözümlenmesinin gerekliliği kaçınılmazdır. Bu çalışmada, Ege Bölgesi’nde İzmir ilinde yer alan besi sığırcılığı işletmelerinin üyelik öncesi mevcut durumu belirlenmiş ve AB’deki benzer işletmeler ile karşılaştırmıştır Ayrıca uyum yönünden günümüze kadar sektöre ilişkin yapılan çalışmalar ortaya konmuş, sorunlar ve önerilere yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler:Ege Bölgesi, Besi Sığırcılığı Sektörü, Avrupa Birliği

Araştırmayı İndir

Türkiye ve Avrupa Birliği Sığırcılık Sektörünün Karşılaştırılmalı Olarak İncelenmesi

Yazar: Vecdi Demircan, Zeynep Dernek, Hasan Yılmaz
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu:Tarımsal İşletmecilik
Özet
Türkiye’de sığırcılık üretim dalı hayvancılık alt sektörünün en önemli faaliyet kollarından biridir Nitekim 2005 yılı verilerine göre Türkiye’nin toplam sığır varlığı yaklaşık 10 milyon baştır. Türkiye’nin toplam süt ve kırmızı el üretimi sırasıyla 10.54 milyon ve 686 bin ton olup, toplam süt üretimi içinde sığırcılığın payı %90 15. kırmızı et üretimi içinde ise %53.5 dir. Geçmiş yıllarla kıyasladığımızda ülkemiz sığırcılık üretim dalında önemli gelişmelerin olduğunu ancak Avrupa Birliği ile karşılaştırıldığında bir çok kriter bakımından daha geride olduğumuzu söyleyebiliriz. Özellikle sığır başına düşen ortalama yıllık süt verimi, ortalama karkas ağırlığı, ortalama işletme büyüklüğü, süt ve et işleyen modem tesisler, kişi başına içme sütü ve sığır eti tüketimi ile tarımsal üretim değeri içinde hayvancılığın payı gibi kriterler bakımından Avrupa Birliği’nin gerisinde yer aldığımız söylenebilir. Türkiye sığırcılık üretim dalı bu yapı ile üretim, teknoloji kullanımı, verimlilik ve işletme ölçeği açısından Avrupa Birliğinin sığırcılık sektörü ile rekabet etmesi mümkün görünmemektedir. Bu nedenle bu sektöre yönelik altyapıyı geliştirici, teknik ve ekonomik desteğin verilmesi son derece önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Sığırcılık Sektörü, Türkiye, AB, Karşılaştırma

Araştırmayı İndir

AB’de Küçükbaş Hayvan Yetiştiren İhtisaslaşmış İşletmeler ve Türkiye’nin Uyum Sürecindeki Durumu

Yazar: Gülşen Keskin, İlkay Dellal
Yıl: 2006
Yayım Yeri: 7. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi Antalya
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
İhtisaslaşmış işletmeler, eşik değerleri aşan işletmelerden toplam işletme brüt karı içindeki oranlarına göre tipolojilere ayrılan ve ticari işletme olarak kabul gören işletmelerdir Artan küreselleşmenin yanı sıra AB’nin genişleme süreci de günümüzde işletmelerin rekabet edebilirliğini daha önemli yapmaktadır. Bu nedenle, işletmelerin sadece yapısal olarak karşılaştırılması değil aynı zamanda ekonomik olarak da karşılaştırılabilmesi gerekmektedir. Tam üyelik sürecinde olduğumuz AB’de. tüm üye ülkeler kendi tarımsal yapılarına uygun veri sistemlerine sahip olmakla birlikte, zamanla ortak bir sistem oluşturulması gereği belirmiş ve bunun sonucunda Tarımsal Muhasebe Veri Ağı (FADN) kurulmuştur FADN ile üye ülkelerdeki ihtisaslaşmış tarım işletmelerinin, bölgelerin ve zamanla ortaya çıkan değişikliklerin karşılaştırılması ve buna dayanarak alınan rasyonel kararlar ile tarım politikalarının yürütülmeli mümkün olmaktadır Türkiye’nin de üyelik sürecinde FADN’ın kurulmasına ilişkin mevzuata uyum sağlanması ve gerekli kurumsal kapasite çalışmalarını yapması kısa vadedeki yükümlülükleri içerisinde yer almaktadır. Orta vadede ise sistemin işler hale getirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, AB’de koyun ve keçi yetiştiren işletmelerin ülkelere göre genel yapısal durumu ve ihtisaslaşmış işletmelerin ekonomik işletme büyüklükleri (ESU) ve işletme gelirleri karşılaştırılmış Ülke karşılaştırmaları tarımsal muhasebe veri ağı kapsamında değerlendirilen ihtisaslaşmış işletmelerden toplanan verilere göre yapılmıştır. Türkiye örneği ise toplam küçükbaş hayvan varlığının %32’sinin bulunduğu Güneydoğu Tarım Bölgesinde bu bölgenin toplam küçükbaş hayvan varlığının %15’ini oluşturan Şanlıurfa ilindeki küçükbaş hayvancılıkta yoğunlaşmış işletmelerden anketle toplanan verilerden elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: AB, Küçükbaş Hayvancılık, FADN, Brüt Kar, Tarımsal Muhasebe

Araştırmayı İndir