Tarım Arşiv Sayfası

Bu sayfa Türkiye tarım ekonomisi alanında yapılan akademik çalışmaları, veri setlerini ve uzun dönem tarımla ilgili verileri içeren bir veritabanıdır.
Araştırmaları yazar, yıllar, yayım yerleri veya konular, verileri ise araştırma verileri ve tarımsal veriler bağlantılarına tıklayarak inceleyebilirsiniz.  Ayrıca anket bölümünden çalışmalarda kullanılan anketlere ulaşabilirsiniz. İlgili yerlere ulaşmak için arama bölümünü de kullanabilirsiniz:


 

Kişisel araştırmalarınızı ve verilerinizi göndermek için de lütfen aşağıdaki bilgileri girin;

Birden fazla araştırma ve veri göndermek için tıklayınız.

Türkiye Tarımının Kısa Tarihi: Destekleme Politikası Özeti

Yazar: Alper Demirdöğen, Emine Olhan
Yıl: 2017
Yayım Yeri: Tarım Ekonomisi Dergisi
Konu: Tarım ve Gıda Politikası
Özet
Bu çalışma Türkiye tarımsal yapısını destekleme politikası özelinde incelemektedir. Son yüz yılda GSYİH ile istihdam içerisinde tarımın payı azalmıştır. Ancak tarımsal istihdam hala yüksek paya sahiptir. Çalışmada politikaların tartışılmasına geçilmeden önce üretim ve fiyat ilişkisi verilmiştir. Buğday üretimi son 50 yılda fiyatlar azalmasına rağmen aynı kalmıştır. Pamuk ve mısır arasındaki ilişki, üretim üzerinde etkilidir. Pamuk üreticiler açısından risk düzeyi yüksek bir üründür. Böylelikle pamuk üretiminden mısır üretimine doğru bir kaymadan bahsedilebilir. Mısır için son dönemde fiyatlar azalmasına rağmen üretim artmıştır. Bu durumda pamuk üretimini bırakan üreticilerin mısır üretimine geçtiklerini ve mısır ürününün satış garantisinin etkisinin olduğu söylenebilir. Politikalar açısından ise günümüze kadar üreticilere önemli düzeyde destek verilmiştir. Destekleme politikası 1980’lerden sonra piyasa ekonomisine göre şekillenmiştir. Piyasa ekonomisine geçişin bir diğer örneği 2000’li yıllarda meydana gelmiştir. Ancak piyasa ekonomisine geçildiği dönemlerde desteklerde artış olduğu görülmektedir. Bu durum piyasa ekonomisine geçiş dönemlerinde tarımsal desteklerin sosyal bir araç olarak kullanılabilmiş olmasına işaret edebilir. Son 25 yıllık dönemde tarımsal destekler artmasına rağmen tarımsal GSYİH neredeyse hiç değişmemiştir. Bu durum tarımsal desteklerin etkinliğini şüpheye düşürmektedir. Son olarak belirtilen Türkiye’nin uluslararası açıdan görünümü ve uluslararası kuruluşların Türkiye tarımı ve politikası üzerinde yarattığı etkidir. Ülkenin ihtiyaçları ile AB’ye uyum politikaları birbirlerinin yerine geçmekte ve politika açısından çeşitli yaklaşım tartışmaları yaratmaktadır. Ayrıca Türkiye’de uygulanan tarım politikalarında Dünya Bankası, Uluslararası Para Fonu, Dünya Ticaret Örgütü ve Çok Uluslu Şirketler önemli düzeyde etkilidir. Özetle Türkiye tarımı korumacı yapısıyla piyasa ekonomisi içerisinde çelişkili birçok konuya sahiptir. Bu konuların daha ayrıntılı incelenmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Tarımsal Yapı, Destekleme Politikası, Türkiye

Araştırmayı İndir

Türkiye’de İşlem Hacmi Yüksek Balık Hallerinin Durum Değerlendirmesi

Yazar: Dilek Emiroğlu, Mustafa Tolga Tolon, Deniz Günay, Osman Özden
Yıl: 2017
Yayım Yeri: Tarım Ekonomisi Dergisi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Balık halleri, su ürünlerinin pazarlanmasında önem taşıyan toptan satış yerleridir. Balık hallerinin yapısal ve ekonomik durumu, avlanan ve yetiştirilen su ürünlerinin etkin olarak pazarlanması ve değer bulmasında belirleyici özelliklerdir. Bu çalışmada balık hallerinin ekonomik ve yapısal durumunun ortaya koyulması amaçlanmış olup Balıkçılık Özel İhtisas raporunda bildirilen Türkiye’de işlem hacmi en yüksek 10 adet su ürünleri hali araştırma kapsamına alınmıştır. İncelenen balık hallerinde hal müdürü veya halden sorumlu personelle yüz yüze anket çalışması yürütülmüştür. Araştırma sonucunda balık hallerinin %60’ının deniz kıyısında konumlandığı görülmüştür. İncelenen hallerin %50’sinde sorumlu idari personel olarak su ürünleri mühendislerinin bulunması, hallerin işleyişinde mesleki bilgiden yararlanılması açısından oldukça olumludur. İncelenen balık hallerinin 2013 yılında işlem hacmi 761,7 ile 40 693,9 arasında değişmekte olup, toplam 115 878,3 ton olarak kaydedilmiştir. Hallerde en fazla işlem gören türler: Hamsi (Engraulis encrasicolus), istavrit (Trachurus trachurus), sardalya (Sardina pilchardus), uskumru (Scomber scombrus), palamut (Sarda sarda), mezgit (Merlangius merlangus), lüfer (Pomatomus saltatrix), çipura (Sparus aurata), levrek (Dicentrarchus labrax) ve gökkuşağı alabalığı (Onchorynchus mykiss) olduğu görülmüştür. Aynı zamanda Avrupa Birliği uyum sürecinde su ürünleri pazarlaması yapılan balık hallerinde yönetmelik uyarınca öngörülen iyileştirmelere göre balık hallerinin henüz yeterli şartlara ulaşmadığı görülmektedir. Tüm sorunlar arasında su ürünlerinin insan gıdası olma özelliği ön plana çıkarıldığında balık hallerindeki hijyen standartları acilen önlem alınması zorunlu bir konudur. Hijyen konusunda eğitim başta olmak üzere denetleme, fiziksel şartların iyileştirilmesi gibi önlemler etkili olabilecektir.

Anahtar Kelimeler: Balık Hali, su ürünleri pazarlama, pazar deseni, su ürünleri ekonomisi

Araştırmayı İndir

Serada Hıyar Yetiştiriciliğinin Ekonomik Yönleri ve Yatırım Özellikleri

Yazar: Dilek Yücel Engindeniz
Yıl: 2017
Yayım Yeri: Tarım Ekonomisi Dergisi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de serada hıyar yetiştiriciliğinin ekonomik yönlerini ve yatırım özelliklerini analiz etmektedir. Bu amaçla 2006-2015 dönemi verileri incelenmiştir. Veriler, Türkiye İstatistik Kurumu, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Akdeniz İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğinden elde edilmiştir. Ayrıca konuyla ilgili daha önce yapılan araştırmaların sonuçlarından da yararlanılmıştır. 2015 yılında Türkiye’deki seralarda 889,075 ton hıyar üretilmiştir. Türkiye’de 2006-2015 döneminde seralardaki hıyar üretimi dalgalanma göstermiştir. Türkiye 2015 yılında dünyanın farklı ülkelerine 47.89 milyon$ karşılığında 70,747 ton hıyar dışsatımı gerçekleştirmiştir.

Anahtar Kelimeler: Sera, sera sebzeleri, hıyar, maliyet analizi, ekonomik analiz

Araştırmayı İndir

Avrupa Birliği Gıda ve Yemde Hızlı Alarm Sistemi’nin Türkiye’nin Gıda Ürünleri İhracatı Üzerine Etkilerinin Değerlendirilmesi

Yazar: Seda Yılmaz Çebi, Emine Olhan
Yıl: 2017
Yayım Yeri: Tarım Ekonomisi Dergisi
Konu: Uluslararası Tarım ve Ticaret
Özet
Uluslararası tarım ürünleri ticaretinde önemli rol oynayan Avrupa Birliği (AB), ülkemiz için de önemli bir pazardır. AB, ithal ettiği gıda ürünlerinin güvenli olmasını sağlamak için Gıda ve Yemde Hızlı Alarm Sistemini (RASFF) kurmuştur. RASFF, gıdalarda belirlenen risklere karşı alınan önlemler hakkında bilgi alışverişini sağlamak amacıyla oluşturulmuş etkili bir araçtır. Bu çalışmada, RASFF’ın yapısı ve işleyişiyle birlikte, RASFF portalından elde edilen veriler ışığında, 2011-2015 yılları arasında Türkiye kaynaklı gıdalara ilişkin RASFF bildirimlerinin incelenerek, Türkiye’nin gıda ürünleri ihracatına etkilerinin ve bu etkiler karşısında yetkililerce alınan tedbirlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Türkiye kaynaklı bildirimlerde ürün gruplarına göre en fazla bildirimin meyve ve sebzeler ile sert kabuklu yemişler için alındığı; tehlike kategorisine göre ise; mikotoksin ve pestisit kaynaklıların ilk sıralarda yer aldığı dikkati çekmektedir. AB’ye ihracatta RASFF bildirimi alan gıda ürünlerinin Türkiye’ye iadesi, gümrüklerde bekletilmesi veya imhası sonucunda başta ekonomik ve ürün kalitesi olmak üzere, zaman kaybı yanında yurtdışı ve yurtiçi prestij kaybı da yaşanmaktadır. Bu kayıpları önlemek veya azaltmak için üreticilerin İyi Tarım Uygulamaları ve HACCP ilkelerini bütünleşik biçimde uygulaması, bununla birlikte yetkili makamların da üreticilere yönelik eğitim faaliyetlerinin etkinliğini arttırması gerekmektedir. Türkiye’nin gıda ürünleri ihracatında önemli yeri olan AB’nin mevzuat ve uygulamalarına uyumun sağlanması ve ihracatçıların AB piyasasında rekabet edebilirliğinin ve üreticilerin uluslararası gıda güvenliği standartlarında üretim yapmalarının temini büyük önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler: RASFF, İhracat, Avrupa Birliği, Gıda ve Tarım ürünleri, Türkiye

Araştırmayı İndir

İzmir İlinde Kırsal Kadın Girişimciliği ve Bunu Etkileyen Faktörler

Yazar: Buket Karaturhan, Gülüzar Ünsal, Bakdaulet Issabek, Duran Güler
Yıl: 2017
Yayım Yeri: Tarım Ekonomisi Dergisi
Konu: Kırsal Kalkınma ve Yoksulluk
Özet
Dünya nüfusu içerisinde önemli bir yere sahip olan kadınların iş gücüne katılımlarının erkeklerin yanında daha az bir paya sahip olması, kadınların kendi işlerini kurmalarında ve çalışma hayatının dışında kalmalarında önemli bir sorun teşkil etmektedir. Kadınların kendi işlerini kurmaları, işsizliği azalttığı gibi ülkenin ekonomik büyümesine de önemli ölçüde etki etmektedir. Dünyanın pek çok ülkesinde olduğu gibi Türkiye’de de kadın girişimciliği, istihdam açısından sorunların çözümünde önemli araçlardan biri olarak görülmektedir ve kadın girişimciliğini desteklemek için çeşitli projeler, çalışmalar yürütülmektedir. Kırsal alanda kadınlar için girişimcilik, aile bütçesine katkı sağlama açısından önemlidir. Kırsal alanda kadınların girişimcilik süreçlerine yoğun olarak katılmaları kırsal kalkınmaya, dolayısıyla ülke kalkınmasına da katkı sağlayacaktır. Ancak bu olumlu sonuca ulaşılması kırsal alanlarda yer alan kadınların girişimcilik faaliyetlerinde karşılaştıkları sorunların tespit edilmesi ve bu sorunlara çözüm önerileri sunulması ile mümkündür. Bu çalışmanın temel amacı, İzmir ili Aliağa İlçesi kırsalında yaşayan kadınların girişimci olma kararını etkileyen faktörleri ortaya koymaktır. Ayrıca mevcut girişimcilik faaliyetlerini tespit etmek, girişimcilik önündeki engelleri incelemek ve elde edilen bulgular doğrultusunda tespit edilen sorunlara yönelik çözüm önerileri sunulması amaçlanmıştır. Araştırma İzmir İli Aliağa İlçesine bağlı altı köyde yaşayan toplam 65 kadınla yüz yüze anket yoluyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonunda İzmir İli Aliağa İlçesinde girişimcilik faaliyetinde bulunan kadınların en çok karşılaştıkları sorunların sırasıyla; eğitim seviyesinin düşük olması, finansal desteğin yetersizliği ve bilgi eksikliği olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Girişimcilik, Kırsal Alan, Kırsal Kadın Girişimciliği

Araştırmayı İndir

Türk Tarımında Bitkisel Üretim Etkinliği: 2000 Yılı Sonrası Araştırmaların Genel Değerlendirmesi

Yazar: Altuğ Özden
Yıl: 2017
Yayım Yeri: Tarım Ekonomisi Dergisi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Tarım sektöründe etkinlik çalışmaları dünyada özellikle son 50 yılda sayıları gittikçe artarak literatürdeki yerlerini almışlardır. Türkiye’de de 2000’li yıllarla birlikte sıkça görülmeye başlayan bu çalışmalar, tarımın sürdürülebilirliği ve gelecek kuşaklara dokunulabilir, koklanabilir ve tadılabilir gıdalar bırakılabilmesi açısından önem arz etmektedir. Türkiye’de bitkisel üretim alanında gerçekleştirilen etkinlik araştırmalarının ele alındığı bu çalışmada, yayımlanan tüm araştırmalar kullanılan yöntemlere, modellere, girdi-çıktılara ve gerçekleştirildiği NUTS1 bölgelerine göre sınıflandırılmıştır. Toplamda 38 adet araştırma mercek altına alınmıştır. Veri Zarflama Analizi uygulanan çalışmalar için ÖGSG skorları ortalaması, ÖGDG ortalaması ve ölçek etkinliği skorları ortalaması sırası ile 0.681, 0.817 ve 0.839, Stokastik Sınır Analizi uygulanan çalışmalar için ise teknik etkinlik skorları ortalaması 0.860 olarak hesaplanmıştır. NUTS1 bölgeleri içinde en yüksek etkinliğe sahip bölge TR3 olarak belirlenmiştir. Bitkisel üretimde üretim alanı genişliği, sermaye ve işgücü girdilerinin iyileştirilmesi gerektiği ve bu iyileştirmeler için anahtar kelimenin uzmanlaşma olduğu öngörülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Bitkisel Üretim, Etkinlik, VZA, SSA, Tarım, Türkiye

Araştırmayı İndir

Çiftlik Sütü Fiyatlarından Yoğurt ve Peynir Pazarına Asimetrik İletim

Yazar: Gökhan Çınar
Yıl: 2017
Yayım Yeri: Tarım Ekonomisi Dergisi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Türkiye’de son dönemlerde yoğurt ve peynir pazarında oluşan yüksek fiyat artışları hane halkı bütçesi üzerinde olumsuz etkiler yaratmıştır. Bu artışlar karşısında çiğ süt üreticileri sütünü değer fiyatında satamadığını ifade ederken, süt sanayi işletmeleri durumun nedenini girdi maliyetlerinin yüksekliği ile açıklamaktadır. Çiftlik sütü gerek yoğurt gerekse peynir endüstrisinin en önemli girdisidir. Dolayısıyla süt ürünleri sanayinde var olan pazarlama sorunları aksak rekabet unsurlarının oluşmasına ve firmaların girdi fiyatlarındaki şoklara tepki olarak çıktı fiyatlarını aşırı yükseltmesine neden olmuş olabilir. Bu kapsamda çalışmada, çiftlik süt fiyatlarının perakende peynir ve yoğurt fiyatlarına yaptığı iletim düzeyinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ocak 2003-Aralık 2016 dönemini kapsayan aylık veriler asimetrik vektör hata düzeltme modeli kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, çiğ süt fiyatlarının sektöre olması gerektiğinden fazla yansıtıldığını, fiyat kontrolünün firmalar tarafından gerçekleştiğini ve üretici- perakendeci pazarı arasında asimetrik bir fiyat iletimi olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma sonuçları Türk süt ürünleri endüstrisinde tüketici, üretici ve gıda güvenliği açısından daha rasyonel politikalar geliştirilmesi için üreticilerin örgütlenmesinin gerekliliğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Asimetrik vektör hata düzeltme, Fiyat iletimi, Süt sektörü, Türkiye

Araştırmayı İndir

Tarımda Risk Yönetimi: Bazı Ülkelerden Örnekler

Yazar: Babou Souge, Handan Akçaöz
Yıl: 2017
Yayım Yeri: Tarım Ekonomisi Dergisi
Konu: Tarımsal İşletmecilik
Özet
Risk tüm tarımsal faaliyetlerde vardır. Bu konudaki kaynaklar tarım işletmecilerine yönetimin araçlarını sunmakta ve açıklamaktadır. Maalesef işletmeciler kavram farklılıkları bulunması nedeniyle, tarımsal risk kavramının teorisi ve araştırmaların çokluğu arasında sıkça kaybolurlar. “Tarımda risk yönetimi: Bazı ülkelerden örnekler” başlıklı bu çalışma risk yönetiminin kaynakçasını tek bir çatı altında özetlemektedir. Bu amaçla, riskin temel anlamını vurgulayan, risk yönetimi araçlarını ve dünyada bu risk yönetimi araçlarının nasıl uygulandığının örnekleri bir literatür çalışmasıyla açıklanmıştır. Risk, genellikle tesadüfi bir olayın zararlı sonucu şeklinde tanımlanmaktadır. Yalnızca, kontrol edilebilir riskler ya kamu otoriteleri, ya özel ya da her ikisi tarafından yönetilirler. Bununla birlikte, devlet müdahaleleri gelişmekte olan ülkelerde gelişmiş ülkelerden daha düşüktür. Buna ek olarak, gelişmekte olan ülkelerde çiftçilerin bankacılık faaliyetlerinin düşük düzeyde olması, çiftçileri tarımsal risk yönetimi ve krediye ulaşmanın bir yolu olarak garanti sistemini kullanmaya yönlendirmektedir.

Anahtar Kelimeler: Risk yönetimi, tarım, garanti, belirsizlik

Araştırmayı İndir

Pakistan’ın Muzaffargarh Bölgesindeki Pamuk Üreticilerinin Bilgi Kaynakları ve Yayımdan Memnuniyet Durumları

Yazar: Muhammad Imran, Orhan Özçatalbaş
Yıl: 2017
Yayım Yeri: Tarım Ekonomisi Dergisi
Konu: Tarımsal Yayım ve Haberleşme
Özet
Pakistan’da kuruluşundan bu yana pek çok tarımsal yayım sistemi ve yaklaşımı denenmiştir. 1988 yılında hükümet tarafından kurulan Ulusal Tarım Komisyonunun önerisi ile tarımsal yayımın özelleştirilmesi süreci başlatılmıştır. Halen 500’den fazla özel şirket (çok uluslu, ulusal ve yerel) kamu yayımı ile birlikte çiftçilere yayım hizmetleri sağlamaktadır. Günümüzde hesap verme sorumluğu çok önemlidir ve bunun dışında bir sektörün performansını değerlendirmek mümkün değildir. Yayım hizmeti sunucuları çiftçilerin sürekli
memnuniyetini sağlamalıdırlar. Çiftçilerin güvenini ve sadakatini artırmak için geri bildirim yayım için günden güne daha önemli hale gelmektedir. Genellikle yayımın değerlendirilmesi örneğin davranış değişikliği, verim ve gelirdeki değişim ve ayrıca artan girdi kullanımı ile ilgili olarak çiftçi odaklıdır. Yayım programlarının başarısını veya başarısızlığını etkileyen bir diğer önemli faktör yayım elemanlarının sundukları hizmetlerin verimliliği ve etkinliği olabilir. Bu çalışma, pamuk yetiştiricilerinin bilgi kaynaklarını belirlemeyi, kamu ve özel
yayım hizmetlerinden memnuniyetlerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla önceden alanda denemesi yapılmış olan anket formları ile Pakistan’ın Pencab eyaletinin Muzaffargarh ilindeki 95 çiftçiden veri toplanmıştır. Elde edilen veriler ki-kare testi, frekans ve yüzdeler kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma alanındaki çiftçilerin çoğu özel sektörden (pestisit şirketleri) enformasyon (bir bakıma yayım hizmeti)almaktadır. Araştırma bulguları, çiftçilerin çoğunluğunun kamu ya da özel sektör yayım hizmetlerinden tam olarak memnun olmadığını göstermektedir. Ancak çiftçilerin özel pestisit şirketlerinden kısmi olarak memnun oldukları saptanmıştır. Elde edilen bulgular, hem özel hem de kamu sektörü tarafından yayım hizmetlerinin kalitesini artırmak gerektiğini göstermektedir. Bunun içinse kararlı çabalara ihtiyaç bulunmaktadır. Bu kapsamda üreticilerin teknoloji kullanımını geliştirmek için katılımcı yaklaşımların önemi yadsınamaz. Talep odaklı hizmet sunumu ve çiftçi dostu uygulamaların yapılması yararlı ve özel yayım kapsamında sektör tarafından sadece ilaç kullanımı ve hastalık tanımlama hizmetleri yerine alanla ilgili tüm konuları içeren genel bir hizmet sunumu uygun olacaktır.

Anahtar Kelime: Yayım hizmeti, Kamu yayımı, Çiftçi memnuniyeti, Talep odaklı yayım, Pencab, Pakistan.

Araştırmayı İndir

Türkiye Arıcılığında Ana Arının Koloni Gelişimine ve Arıcılık Ekonomisine Etkisi

Yazar: Mustafa Kösoğlu, Banu Yücel, Neslihan Özsoy, Erkan Topal, Sait Engindeniz
Yıl: 2017
Yayım Yeri: Tarım Ekonomisi Dergisi
Konu: Tarım ve Gıda Politikası
Özet
Arıcılık, hayvansal üretimde çevre koşullarından en fazla etkilenen tarımsal faaliyettir. Bu üretim modelinde uygun iklim şartları, zengin bitki örtüsü ve doğru koloni yönetimi üreticiyi başarıya götürecektir. Arıcılar kolonilerinden maksimum verim almak için gerek floral kaynak gerekse iklim şartları bakımından en uygun yerlere gitmeye çalışırlar. Başarıda önemli etkenlerin başında, koloni düzenini sağlayan ve genetik yapının temelini oluşturan ana arı gelmektedir. Ana arı çiftleşme sonrasında döllenmiş yumurtasından dişi birey, döllenmemiş yumurtasından da erkek birey üretmesiyle, koloninin hem anası, hem de babası durumundadır. Genotip üzerine arıcının etkisi ise, çalıştığı yöreye ve arıcılık amacına uygun olan genotipi seçmek, bir başka deyişle doğru ana arı tercihinde bulunmaktır. Bunun yanı sıra, şayet gerçekleştirebiliyorsa, uygun zamanda kaliteli ana arı yetiştirmektir. Kaliteli bir ana arı, işletme ekonomisini etkileyerek, üreticiye yüksek kazanç sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler: Arıcılık, ana arı, ekonomi, koloni, işletme.

Araştırmayı İndir